I OW 100/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Zgierski sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 23 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Sławy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Sławy a Prezydentem Miasta Ostrowa Wielkopolskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D. P. o skierowanie do schroniska dla bezdomnych postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE W dniu 20 lutego 2019 r. D. P. (dalej także wnioskodawca) złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Ostrowie Wielkopolskim wniosek o skierowanie do schroniska dla bezdomnych mężczyzn oraz udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego. W wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym tego samego dnia sprecyzował, że chciałby zostać umieszczony w Schronisku [...] w Ostrowie Wielkopolskim. Powyższy wniosek został przekazany według właściwości do Ośrodka Pomocy Społecznej w Sławie, na podstawie art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1507; dalej: u.p.s.), tj. do organu miejsca ostatniego stałego zameldowania wnioskodawcy. Decyzjami z [...] marca 2019 r. Burmistrz Sławy (dalej Burmistrz) odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia niepieniężnego w formie skierowania do Schroniska [...] w Ostrowie Wielkopolskim oraz przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. Uzasadniając decyzję o odmowie skierowania wnioskodawcy do schroniska organ przytoczył art. 101 ust. 3 u.p.s. oraz wskazał, że OPS w Sławie ma sporządzoną umowę o zapewnieniu schronienia osobom bezdomnym w Schronisku [...] w Żukowicach, pouczając wnioskodawcę jednocześnie, że może tam uzyskać schronienie po podpisaniu kontraktu socjalnego. Natomiast w uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku okresowego Burmistrz Sławy wskazał, że z wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawca jest osobą bezdomną. W związku z powyższym w tym zakresie znajduje zastosowanie art. 101 ust. 3 u.p.s. i właściwym organem do wydania decyzji jest organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, którym jest Prezydent Miasta Ostrowa Wielkopolskiego. Pismem z 12 marca 2019 r. D. P. wniósł odwołania od obu ww. decyzji do MOPS w Ostrowie Wielkopolskim, które to pismo zostało przekazane do OPS w Sławie. Następnie Burmistrz Sławy przekazał odwołania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Zielonej Górze w dniu 25 marca 2019 r. W dniu 25 kwietnia 2019 r. Burmistrz Sławy złożył wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Burmistrzem Sławy a Prezydentem, wnosząc o wskazanie Prezydenta Miasta Ostrowa Wielkopolskiego jako organu właściwego do rozpoznania wniosku o przyznanie skierowania do schroniska dla bezdomnych. W uzasadnieniu wskazał, że w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze wyrażonej w decyzji tego organu z [...] kwietnia 2019 r. Burmistrz Sławy uznał się za niewłaściwy w sprawie. Kolegium zawiesiło również postępowanie w sprawie odwołania do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość. Zdaniem Burmistrza w sprawie D. P. zachodzi sytuacja opisana w art. 101 ust. 3 u.p.s. i to Prezydent Miasta Ostrowa Wielkopolskiego jest organem właściwym w sprawie. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Ostrowa Wielkopolskiego podniósł, ze wnioskodawca jest osobą bezdomną, ostatnio zameldowaną na pobyt stały na terenie gminy Sława. Obecnie nie jest znane jego miejsce pobytu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, którą zajmują się dwa organy administracji publicznej (spór pozytywny) lub której organy administracji publicznej odmawiają przyjęcia do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, powołując się na brak podstaw do ustalenia swej właściwości (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W świetle powyższego zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nie zaszła sytuacja, w której organy pozostają w sporze odnośnie rozpoznania wniosku strony o skierowanie do schroniska dla bezdomnych. Z akt sprawy wynika bowiem, że Burmistrz Sławy rozpoznał wniosek D. P. odnośnie skierowania go do schroniska dla osób bezdomnych decyzją odmowną z [...] marca 2019 r., nr [...] Co więcej, decyzja ta stała się przedmiotem odwołania strony i obecnie rozpatrywane jest odwołanie od niej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze. Kwestia prawidłowości tej decyzji nie jest i nie może być przedmiotem postępowania o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, a do tego w praktyce może zmierzać niniejszy wniosek o rozstrzygnięcie sporu. Wskazać należy, że zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Z kolei art. 65 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Jeżeli organ, któremu przekazano sprawę ustali, że również nie jest właściwy w sprawie, to wówczas powinien złożyć wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Zgodnie z art. 23 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość organ administracji publicznej, na którego obszarze wynikła sprawa, podejmuje tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy do rozstrzygnięcia sporu. Tymczasem Burmistrz Sławy przed wdaniem się w spór o właściwość, rozpoznał wniosek strony i dopiero na etapie postępowania odwoławczego złożył przedmiotowy wniosek. Mając na uwadze przepisy powołane na wstępie, nie sposób mówić w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy o sytuacji, w której organy administracji publicznej odmawiają przyjęcia do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, powołując się na brak podstaw do ustalenia swojej właściwości (spór negatywny). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a w związku z art. 151 i art. 166 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.