I OSK 3091/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2227/17 w sprawie ze skargi R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., znak [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonaniem dozoru pojazdów oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2227/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dalej również jako "WSA", oddalił skargę R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], dalej jako "SKO" lub "Kolegium", z [...] lipca 2017 r., znak [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonaniem dozoru pojazdów oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów. Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości oraz zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", poprzez niedopełnienie przez WSA obowiązku rozpoznania skargi na postanowienie z [...] lipca 2017 r. w granicach skargi, poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów objętych skargą, znajdujących oparcie w stanie faktycznym, błędnie ocenionym przez Kolegium, skutkujące niesłusznym oddaleniem skargi w trybie art. 151 p.p.s.a.; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ drugiej instancji przepisów prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w tym: (1) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 poz. 1257 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", w zw. z art. 2 Konstytucji RP, czyli naruszenia zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej, (2) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 i 80 k.p.a. przez wydanie orzeczenia sprzecznego z zebranym w sprawie w materiałem dowodowym w szczególności z wykonaną analizą stawek obowiązujących na rynku i przyjętych w danych stosunkach, o którym mowa w art. 836 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 poz.459 ze zm.), dalej jako "k.c."; 2. prawa materialnego, tj.: a) art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.", w zw. z § 3 pkt 1 lit. b i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 265 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", w zw. z art. 836 k.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w rozstrzygnięcie należało oprzeć wyłącznie na warunkach umowy zawartej pomiędzy Urzędem Skarbowym w [...] a skarżącym, z pominięciem wniosków z analizy rynku usług zbliżonych do dozoru świadczonego przez skarżącego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o (1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, (2) zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów poniesionych przed sądem pierwszej instancji oraz (3) rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna zawiera uzasadnienie powołanych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, iż zwrot powyższego wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania owych poniesionych kosztów. Ponadto z dyspozycji art. 102 § 2 u.p.e.a. wynika, iż dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały obliczone. Ustawa egzekucyjna nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia zatem w tym zakresie należy oprzeć się na art. 836 k.c. Przepis ten stanowi, że o ile wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż w badanej sprawie wydatki związane z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór organ odwoławczy ustalił w sposób poprawny. Podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, który stwierdził, iż błędny jest pogląd organu odwoławczego, w myśl którego stawka wynagrodzenia za dozór pojazdu powinna zostać ustalona jako średnia stawka abonamentu miesięcznego obowiązującego na parkingach strzeżonych, położonych w okolicy i obniżona o połowę z uwagi na nieprawidłowe warunki przechowania pojazdu. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji wykonywanie dozoru pojazdów na zwykłym parkingu strzeżonym i parkingu depozytowym różni się istotnie, ponieważ ten pierwszy wymaga większego nakładu pracy, choćby ze względu na natężenie ruchu i większą ilość osób mającą dostęp do zaparkowanych pojazdów. Słusznie też wskazał Sąd I instancji, że organ odwoławczy nie wykazał aby warunki przechowania pojazdu były nieprawidłowe i by spowodowało to ubytek wartości pojazdu. Pojazd znajdował się na niezadaszonym parkingu i sam długi okres umieszczenia uszkodzonego pojazdu na tym parkingu mógł doprowadzić do jego spadku jego wartości. Zatem brak jest podstaw do przerzucania na skarżącego odpowiedzialności za ubytek wartości samochodu spowodowany unieruchomieniem pojazdu przez długi okres czasu na otwartym parkingu. Trafnie też wskazuje Sąd I instancji, że ów błąd organu odwoławczego nie miał wpływu na poprawność ustalenia kwoty należnej skarżącemu. Z ustaleń poczynionych przez organy, których skarżący skutecznie nie zakwestionował, wynika że stawki umowne za przechowanie pojazdów na parkingu depozytowym stosowane przez skarżącego w rozliczeniach z Urzędem Skarbowym w [...] w zbliżonym okresie, w ujęciu miesięcznym, są porównywalne do sumy ustalonych przez organ miesięcznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz miesięcznego wynagrodzenia za dozór nad pojazdem. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że w rejonie w którym funkcjonuje przedsiębiorstwo Skarżącego średnia miesięczna opłata wynosiła 200 zł. Abonament ten pokrywał zarówno koszty dozoru jak i wynagrodzenie prowadzącego parking. Kolegium zauważyło też, że w analizowanym rejonie opłaty miesięczne w owym okresie wynosiły także 90 zł, 50 zł, 60 zł (strona 7 in fine uzasadnienia postanowienia SKO ) . Organ odwoławczy przyjął wynagrodzenie za dozór w kwocie 4600 pln = 46 miesięcy x 100 pln. Z kolei koszty dozoru ustalono mnożąc liczbę dni dozoru pojazdu 1366 dni x 1,6 pln (koszt parkowania jednego pojazdu za jeden dzień na parkingu skarżącego) = 2185,60 pln. Dodać należy, że koszt dobowy dozoru pojazdu nie został skutecznie przez skarżącego zakwestionowany. Koszt ten został ustalony przez organy na podstawie przedłożonej dokumentacji, tj.: faktur, umów, polis, decyzji podatkowych. W świetle przedstawionych okoliczności i ustaleń podzielić należało stanowisko Sądu I instancji, że pomimo częściowo wadliwych założeń przyjętych przez organ odwoławczy, kwestionowane postanowienie nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na poprawność rozstrzygnięcia o kosztach dozoru. Przypomnieć bowiem należy, że abonament 200 zł miesięcznie za dozór należy odnosić do parkingu niedepozytowego, podczas gdy w sprawie chodzi o przechowanie pojazdu na parkingu depozytowym. Doświadczenie życiowe wskazuje, że na tego rodzaju parkingu stawki dozoru pojazdu są co do zasady niższe niż na parkingu niedepozytowym. Z ustaleń organ wynika, że stawki miesięczne dozoru pojazdów w tym rejonie wyniosły od 60 pln (strona 7 uzasadnienia postanowienia). W rozpoznawanej sprawie skarżący uzyskał 100 pln tytułem wynagrodzenia miesięcznie oraz średnio 48 pln miesięcznie tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem (30 dni x 1,6 pln). Kierując się regułą wynikającą z art. 836 kc, że należne jest wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach, uznać należało, iż kwestionowane postanowienie nie narusza art. 102 § 2 upea w zw. z art. 836 k.c., bowiem ustalona przez organ wielkość odpowiada wynagrodzeniu przyjętemu za dozór w tym rejonie. Ponadto trafnie organ odwoławczy powołuje się na okoliczność, że z innej umowy, zawartej przez R.S. z Urzędem Skarbowym w [...] wynika, iż miał on uzyskiwać wynagrodzenie w wielkości 5 pln dziennie, czyli 150 miesięcznie – a zatem w wielkości odpowiadającej ustalonej w rozpoznawanej sprawie. Również nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji oraz art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przedmiot i zakres postępowania zdeterminowany jest przepisami prawa materialnego. To stan faktyczny sprawy regulowany przepisami prawa materialnego jest punktem wyjścia do zakresu i przedmiotu postępowania wyjaśniającego. W rozpoznawanej sprawie wszystkie istotne okoliczności z punktu widzenia przedmiotu postępowania zostały ustalone i ocenione zgodnie z regułami procesowymi. Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy sąd administracyjny I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić, lub rozpoznając skargę, dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżonym aktem lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy, lub nie rozpoznał istoty sprawy. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Ponadto, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się, in genere, do wszystkich zarzutów objętych skargą. Z tych względów na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.