I GZ 419/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt I SA/Op 152/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 września 2018 r., sygn. akt I SA/Op 152/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] maja 2018 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, zgodnie z treścią § 2 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Dla dokonania tych czynności wyznaczono siedmiodniowy termin, informując, że jego niedochowanie będzie skutkowało odrzuceniem skargi. Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2018 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 25 lipca 2018 r. Postanowienie nie zostało zaskarżone. Następnie w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 sierpnia 2018 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 16 maja 2018 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis tego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 27 sierpnia 2018 r., co wynika ze znajdującego się w aktach dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru. W wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 3 września 2018 r. nie uiszczono wpisu od skargi. Skarżący natomiast odpowiadając na ostatnie wezwanie udzielił odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 21 czerwca 2018 r. M. S. wniósł zażalenia na ww. postanowienie Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, przez co należało je oddalić. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak określone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny Sądu drugiej instancji jest zasadność odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu strona nie uiściła jednocześnie wymaganego prawem wpisu od skargi (okoliczność ta jest przy tym bezsporna). W związku z tym prawidłowo Przewodniczący Wydziału I - zarządzeniem z 16 maja 2018 r. wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. - wezwał skarżącego do uiszczenia ww. opłaty, pod rygorem odrzucenia skargi. Z uwagi na fakt, że skarżący wnioskował o zwolnienie go od kosztów sądowych, a wniosek w tym zakresie został rozpatrzony odmownie, Przewodniczący Wydziału I - po prawomocnym zakończeniu postępowania incydentalnego w sprawie tego wniosku - ponowił wezwanie w ww. przedmiocie. Wezwanie takie, jak wynika z akt sprawy, doręczone zostało skarżącemu 27 sierpnia 2018 r. Prawidłowość doręczenia nie jest przy tym kwestionowana przez skarżącego. Skutkiem tego termin do uiszczenia wymaganego wpisu, zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a., upłynął 3 września 2018 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Przewodniczącego Wydziału. Sąd I instancji zatem zasadnie odrzucił skargę. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skoro skarga skarżącego dotknięta była wadą uniemożliwiającą nadanie jej dalszego biegu (brak uiszczenia wymaganej opłaty), strona została wezwana do usunięcia tej wady w określonym terminie, powiadomiona o skutkach prawnych ewentualnego niezastosowania się do wezwania, a wezwanie zostało jej prawidłowo doręczone, w sytuacji nieuzupełnienia braku skargi w zakreślonym terminie Sąd I instancji zobligowany był dyspozycją art. 220 § 3 p.p.s.a. do odrzucenia skargi. Niezależnie od powyższego Sąd kasacyjny zauważa, że okoliczności powoływane w zażaleniu dotyczące konieczności uiszczenia wymaganego wpisu sądowego wykraczają poza ramy prawne i faktyczne postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, pozostały zatem poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto należy podkreślić, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od niej nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 486/10; CBOSA), Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., sygn. akt SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka (m. in. w wyroku w sprawie 6289/73 Airey v. Ireland, § 20 i nast.). Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji