II FZ 671/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt I SAB/Gd 10/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi G. S. na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt I SAB/Gd 10/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie G. S. (dalej: "skarżący", "strona") na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2017 r. oddalające wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że przesyłka zawierająca odpis postanowienia z dnia 10 stycznia 2017 r. wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 25 stycznia 2017 r. Natomiast zażalenie na to postanowienie złożono w dniu 10 marca 2017 r. WSA stwierdził, że skoro zaskarżone postanowienie z dnia 10 stycznia 2017 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 25 stycznia 2017 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 1 lutego 2017 r., natomiast skarżący złożył ten środek zaskarżenia dopiero w dniu 10 marca 2017 r. Powyższe zdaniem sądu pierwszej instancji uzasadniało odrzucenie zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W złożonym zażaleniu skarżący podniósł, że postanowienie o odrzuceniu zażalenia zostało wydane przez sędziego, którego dotyczył wniosek o wyłączenie, a ponadto wniosek o przyznanie prawa pomocy "automatycznie przesuwał termin złożenia zażalenia do czasu rozpatrzenia tego wniosku". W ocenie skarżącego, fakt pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia faktu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy świadczy o braku bezstronności sędziego orzekającego w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Zgodnie zaś z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wobec tego, że przepisy jasno i kategorycznie określają w jakim terminie wnosi się zażalenie do sądu i jakie są konsekwencje przekroczenia tego terminu, sąd nie ma w tym względzie żadnego pola do własnej oceny, czy wydania decyzji uznaniowej, gdyż związany jest stanowczym brzmieniem przepisów prawa (por. postanowienie NSA z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II GZ 638/17, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Jak wynika z akt sądowych sprawy, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2017 r., którym oddalono wniosek strony o wyłączenie sędziów, zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 stycznia 2017 r. (k. 70 akt sądowych). Zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 1 lutego 2017 r. Natomiast skarżący złożył ten środek zaskarżenia dopiero w dniu 10 marca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił zażalenie, ponieważ zostało ono wniesione po terminie wynikającym z art. 194 § 2 p.p.s.a. W związku z zarzutem zawartym w zażaleniu, że zaskarżone postanowienie wydała sędzia Ewa Wojtynowska, a więc sędzia, którego wyłączenia dotyczyło postanowienie z 10 stycznia 2017 r., rozważyć należy, czy sędzia ten był wyłączony od podjęcia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 20 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki. Rozstrzygnięcie tej kwestii zależy od ustalenia, czy sprawa o wyłączenie sędziów została do dnia 27 marca 2017 r. (data wydania zaskarżonego orzeczenia) rozstrzygnięta. W ocenie NSA o rozstrzygnięciu sprawy o wyłączenie sędziego można mówić przede wszystkim wtedy, gdy postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego jest prawomocne. Zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. W myśl art. 194 § 1 pkt 6 i § 2 p.p.s.a. od postanowienia, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, można wnieść zażalenie w terminie siedmiu dni od jego doręczenia. Takie postanowienie staje się więc prawomocne z chwilą upływu terminu do wniesienia od niego zażalenia. W związku z tym wskazać należy, że – co już podkreślano powyżej - postanowienie z dnia 10 stycznia 2017 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 stycznia 2017 r., a zatem termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 1 lutego 2017 r. Do tego dnia strona zażalenia nie wniosła. Wniesienie natomiast zażalenia po upływie terminu (bez wniosku o jego przywrócenie) nie wpływa na ustalenie terminu uprawomocnienia się postanowienia. Postanowienie staje się bowiem - jak powiedziano - prawomocne z chwilą upływu terminu do wniesienia zażalenia. Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że postanowienie z 10 stycznia 2017 r. o oddaleniu wniosku o wyłączenie m. in. sędziego Ewy Wojtynowskiej jest prawomocne, co oznacza, że sprawa o wyłączenie tego sędziego została rozstrzygnięta, a to z kolei sprawia, że ten sędzia mógł wydać w dniu 27 marca 2017 r. zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie. Bezzasadny jest również zarzut skarżącego, że wniosek o przyznanie prawa pomocy "automatycznie przesuwał termin złożenia zażalenia (na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów) do czasu rozpatrzenia tego wniosku". W rozpoznawanej sprawie strona złożyła wniosek o wyłączenie sędziów wraz ze sprzeciwem od postanowienia referendarza z dnia 9 listopada 2016 r. (w jednym piśmie procesowym). Prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji najpierw rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziów, a następnie - po prawomocnym zakończeniu tego postępowania incydentalnego - kontynuował postępowanie w zakresie prawa pomocy. Doręczając odpis postanowienia z dnia 10 stycznia 2017 r. skarżącego pouczono o prawie wniesienia zażalenia w terminie 7 dni. Ponadto, w odpowiedzi na pismo strony z dnia 30 stycznia 2017 r., zarządzeniem z dnia 6 lutego 2017 r. zobowiązano skarżącego do oświadczenia, czy pismo to stanowi również zażalenie na postanowienie z dnia 10 stycznia 2017 r. Wbrew twierdzeniom skarżącego, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje wszystkich terminów ustanowionych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W każdej bowiem sprawie należy ocenić indywidualnie – mając na względzie chronologię zdarzeń – jaki wpływ na postępowanie ma złożenie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy i w jakiej kolejności należy rozpatrzeć wnoszone przez skarżącego środki prawne. Z wymienionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji za prawidłowe i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.