II SA/Op 321/19

TEZY Należy podkreślić, że z konstrukcji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że dla wydania decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie prawa do zasiłku istotne jest jedynie to, iż w okresie posiadania przez osobę takiego statusu, stała się ona właścicielką gruntów rolnych o powierzchni przekraczającej 2 hektary przeliczeniowe. Przy czym bez znaczenia pozostaje późniejsze przeniesienie tytułu prawnego do tych nieruchomości w całości lub w części. SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski – spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2019 r. sprawy ze skargi ze E. H. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 23 lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez E. H. jest, wydana z upoważnienia Wojewody Opolskiego, decyzja Zastępcy Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej i Zdrowia w Opolskim Urzędzie Wojewódzkim z dnia 23 lipca 2019 r. ([...]) utrzymująca w mocy, wydaną z upoważnienia Starosty [...], decyzję Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia 5 czerwca 2019 r. (nr [...]) orzekającą o utracie przez E. H. statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 kwietnia 2019 r. oraz o utracie przez nią prawa do zasiłku z dniem 2 kwietnia 2019 r. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym: E. H. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 7 listopada 2018 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie opisaną na wstępie decyzją organ pierwszej instancji orzekł o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie prawa do zasiłku z dniem 2 kwietnia 2019 r. w związku z niespełnianiem przesłanek wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1482 z późn. zm.) – zwanej dalej "ustawą" – to jest w związku z nabyciem własności nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Organ pierwszej instancji stwierdził, że E. H., rejestrując się w dniu 7 listopada 2018 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy, była jedynie właścicielką nieruchomości rolnej położonej na terenie gmin: [...] i [...] o powierzchni 1,1850 ha przeliczeniowego. Na podstawie aktu notarialnego z dnia 2 kwietnia 2019 r. dostarczonego do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] w dniu 22 maja 2019 r., a także zaświadczeń wydanych przez Burmistrza Miasta [...] oraz Wójta Gminy [...] ustalono, że w wyniku zawarcia umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności E. H. stała się właścicielką dodatkowych gruntów rolnych o powierzchni 2,1490 ha przeliczeniowego (z czego 0,560 ha przeliczeniowego we współwłasności z małżonkiem). W odwołaniu wniesionym do Wojewody Opolskiego E. H. wniosła o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji oraz o dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci kopii oświadczenia z dnia 22 maja 2019 r. i kopii zaświadczenia z dnia 23 maja 2019 r. wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Jednocześnie podkreśliła, że prawo własności nieruchomości przeniosła niezwłocznie aktem notarialnym z dnia 23 maja 2019 r. na swojego syna M. H. Wojewoda Opolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że z pierwszego oświadczenia strony, złożonego przed notariuszem w dniu 22 maja 2019 r., wynika, że strona zobowiązała się do przeniesienia własności nieruchomości gruntowej poprzez darowiznę na rzecz syna niezwłocznie po dopełnieniu formalności w Urzędzie Skarbowym w [...]. Zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o rozliczeniu podatku od spadków i darowizn strona otrzymała w dniu 23 maja 2019 r. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązanie do przeniesienia własności nieruchomości w drodze darowizny nie jest równoznaczne z jej przeniesieniem i nie stanowi okoliczności umożliwiającej uznanie, że strona nadal spełnia przesłanki do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Dlatego – zdaniem Wojewody Opolskiego - w przedmiotowej sprawie pozbawienie E. H. statusu osoby bezrobotnej z dniem 2 kwietnia 2019 r. było zasadne. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu E. H. zażądała uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie, zarzucając im brak uwzględnienia treści oświadczenia woli z dnia 22 maja 2019 r. jako umowy przedwstępnej o niezwłocznym przeniesieniu własności nieruchomości rolnej, jeśli "tylko uzyska prawo własności tej nieruchomości". W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 P.p.s.a. Po rozpoznaniu sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi. Zaskarżona decyzja Wojewody Opolskiego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały bowiem wydane z pełnym poszanowaniem przepisów materialnego i procesowego prawa administracyjnego. Materialną podstawę rozpoznania sprawy stanowi art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – nadal zwanej "ustawą" lub ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stosownie do treści pierwszego z tych przepisów, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 (który nie miał zastosowania w niniejszej sprawie), pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Ten zaś przepis zawiera ustawową definicję bezrobotnego. Zgodnie z tą regulacją bezrobotny to osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, i, j, l ustawy oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha ustawy, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli osoba ta spełnia dodatkowe kryteria, określone w lit. a – m tego przepisu. Jednym z tych kryteriów jest wymóg, sformułowany przy lit. d, aby osoba ubiegająca się o przyznanie jej statusu bezrobotnego lub już uznana za bezrobotnego nie była właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy bezspornym było, że w dniu 7 listopada 2018 r. E. H. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna. W tym samym dniu organ zatrudnienia wydał decyzję, w której orzekł o uznaniu E. H. jako osoby bezrobotnej oraz o przyznaniu prawa do zasiłku na okres 365 dni. W chwili rejestracji strona skarżąca była właścicielką jedynie 1,185 ha przeliczeniowego gruntów rolnych (w tym 0,0560 ha przeliczeniowego we współwłasności z mężem). Na podstawie aktu notarialnego z dnia 2 kwietnia 2019 r. dostarczonego do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] w dniu 22 maja 2019 r., a także zaświadczeń wydanych przez Burmistrza Miasta [...] oraz Wójta Gminy [...] ustalono, że w wyniku zawarcia umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności E. H. stała się właścicielką dodatkowych gruntów rolnych o powierzchni 2,149 ha przeliczeniowego (z czego 0,560 ha przeliczeniowego we współwłasności z małżonkiem). W ocenie Sądu bezsporne jest, że na skutek dokonanych czynności cywilnoprawnych E. H. uzyskała tytuł prawny do dodatkowych gruntów rolnych. Spowodowało to, że w dniu 2 kwietnia 2019 r. stała się właścicielką gruntów rolnych o powierzchni przekraczającej ustawowo określone 2 hektary przeliczeniowe. Spełnienie warunku niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, łącznie z innymi, wymienionymi w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest niezbędne dla zachowania statusu bezrobotnego. W sytuacji zaistnienia takiego przypadku w odniesieniu do osoby posiadającej status osoby bezrobotnej organ obowiązany jest, zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, pozbawić ją statusu bezrobotnego. Powołany przepis reguluje tę kwestię w sposób kategoryczny, nie pozostawiając organowi swobody w decydowaniu. Tytuł władania nieruchomością rolną i powierzchnia nieruchomości liczona w hektarach przeliczeniowych pozbawia właściciela (posiadacza samoistnego lub zależnego) statusu osoby bezrobotnej wraz ze wszystkimi tego konsekwencjami, w szczególności zaś z brakiem uprawnień do korzystania z zasiłku dla bezrobotnych. W tych okolicznościach faktycznych, działający z upoważnienia Starosty [...], Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w [...] zobligowany był do wydania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie prawa do zasiłku ze skutkiem od daty zaistnienia tej okoliczności – czyli od dnia 2 kwietnia 2019 r., w którym posiadany przez E. H. areał gruntów rolnych przekroczył ustawowo określone 2 hektary przeliczeniowe. Należy podkreślić, że z konstrukcji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że dla wydania decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz o utracie prawa do zasiłku istotne jest jedynie to, iż w okresie posiadania przez osobę takiego statusu, stała się ona właścicielką gruntów rolnych o powierzchni przekraczającej 2 hektary przeliczeniowe. Przy czym bez znaczenia pozostaje późniejsze przeniesienie tytułu prawego do tych nieruchomości w całości lub w części. Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.