III SAB/Gl 207/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A w J. na bezczynność Rektora Politechniki Śląskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) zobowiązuje organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem, 3) w pozostałym zakresie skargę oddala, 4) zasądza od Rektora Politechniki Śląskiej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z 29 września 2020 r., ,,A’’ (dalej: wnioskodawca, strona skarżąca) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Rektora Politechniki [...] w G. (dalej: organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku z 14 września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, przesłanego na adres elektroniczny organu. Z akt sprawy wynika, że 14 września 2020 r. wnioskodawca skierował do organu drogą mailową wniosek o udzielenie informacji o wynagrodzeniu rektora i głównego księgowego oraz osób pełniących funkcje organów w uczelni publicznej za sierpień 2020 r. Organ udzielił skarżącemu odpowiedzi pismem z 29 września 2020 r., w którym podał informację o wysokości wynagrodzenia rektora i głównego księgowego za sierpień 2020 r. wraz z dodatkami. Wnioskodawca złożył skargę na bezczynność rektora w udostępnieniu informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie stronie skarżącej żądanej informacji publicznej w przewidzianym ustawą terminie. W skardze wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 14 września 2020 r., a ponadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kwoty pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. lub wymierzenie organowi grzywny i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił przebieg sprawy i podniósł, że udzielił wnioskodawcy odpowiedzi w terminie, a zatem nie dopuścił się zarzucanej mu w skardze bezczynności. Wyjaśnił przy tym, że upływ 14 – dniowego terminu do udzielenia odpowiedzi wyliczył na 29 września 2020 r., przyjmując że wniosek wpłynął 15 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Poza tym należy wskazać, że Sąd ocenia skargę na bezczynność na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest również uwzględnić wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że był on zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. 2019, poz. 1429, dalej: u.d.i.p). informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Prawo obywateli do uzyskania informacji publicznej przewidziano w art. 4 u.d.i.p. Przepis ten przewiduje m.in., iż do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego publicznych. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p). Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej lub zastosowania tego trybu w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca żąda udostępnienia w trybie szczególnym; 5) decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - akt ten jest wydawany w przypadku odmowy udostępnienia informacji, względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji. W przedmiotowej sprawie skarga została zainicjowana pismem skarżącego z 14 września 2020 r. Organ wprawdzie udzielił wnioskodawcy odpowiedzi, ale po pierwsze odpowiedział jedynie na pytanie o wysokość wynagrodzenia rektora i głównego księgowego, pomijając dalszą część pytania, a po drugie odpowiedzi udzielił w terminie 15 – dniowym zamiast 14 –dniowym. O ile organ wyjaśnił przyczynę jednodniowego opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi, przekonaniem, że wniosek wpłynął 15 września 2020 r., o tyle całkowicie pominął, że wniosek strony skarżącej zawierał nie tylko pytanie o wynagrodzenie rektora i głównego księgowego, ale również pytanie o podanie informacji o wynagrodzeniu za sierpień 2020 r. osób pełniących funkcje organów w uczelni publicznej. Co do tej części wniosku organ nie zajął żadnego stanowiska i tym samym załatwił wniosek strony skarżącej jedynie częściowo. Tymczasem obowiązkiem organu było odniesienie się do całego wniosku, a nie tylko do jego części. A zatem, zaprezentowane stanowisko organu, że nie dopuścił się bezczynności nie dotyczy całego wniosku. Organ przy ponownym rozpatrzeniu wniosku, odniesie się do pytania strony skarżącej, na które nie udzielił żadnej odpowiedzi. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.ip. odpowiedzi należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, ze organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 14 września 2020 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt wraz z prawomocnym wyrokiem, co oczywiście odnosi się do pytania o wynagrodzenie osób pełniących funkcje organów w uczelni. Organ załatwi wniosek w wyżej wskazany sposób przewidziany prawem. Oceniając natomiast stan faktyczny sprawy w odniesieniu do przesłanek z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 a p.p.s.a., jest bowiem taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem uwzględnienie wniosku skarżącego tylko w części, nie wynikało ze złej woli organu, lecz zapewne było wynikiem zwykłego przeoczenia. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. czy też zasądzenia na rzecz skarżącej kwoty pieniężnej O kosztach postępowania, które obejmują wpis od skargi w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.