VIII U 544/25

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VIII U 544/25</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 10 grudnia 2024 roku Dyrektor <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span> odmówił doliczenia do wysługi emerytalnej <span class="anon-block">R. M.</span> okresu ćwiczeń wojskowych od dnia 13 kwietnia 2015 roku do dnia 22 kwietnia 2015 roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940100036" title="Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 (art. 15 c)">art. 15c ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin</a> okres pełnienia czynnej służby wojskowej z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej oraz terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie na wniosek emeryta uprawnionego do emerytury wlicza się do wysługi emerytalnej. W związku z wnioskiem ubezpieczonego z dnia 05 sierpnia 2024 roku o zaliczenie okresu ćwiczeń wojskowych żołnierza rezerwy od 13 do 22 kwietnia 2015 roku wnioskodawca został zobowiązany do złożenia dokumentu potwierdzającego charakter pełnionej służby w w/w okresie. Ponieważ w wyznaczonym terminie dokumenty takie nie zostały złożone brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.</p> <p>(decyzja k:” 175 akt- emerytalnych)</p> <p>Odwołanie od powyższej decyzji wniósł ubezpieczony wskazując, iż z dniem 23 kwietnia 2022 roku doszło do podziału na odbywanie służby w rezerwie aktywnej albo pasywnej, do której jego zdaniem należy go zaliczyć. Wskazał, iż w zaświadczeniu o odbyciu ćwiczeń wojskowych nie ma wskazanego rodzaju rezerwy z uwagi na okoliczność, iż w dacie ich odbycia obowiązujące przepisy nie rozróżniały rezerwy pasywnej i aktywnej. W związku z powyższym w ocenie skarżącego należy uznać, iż pełnił służbę w rezerwie pasywnej a w konsekwencji uzasadnionym jest zaliczenie okresy odbytych ćwiczeń do wysługi emerytalnej.</p> <p>(odwołanie k: 3-3 odwrót)</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.</p> <p>(odpowiedź na odwołanie k: 5-5 odwrót)</p> <p>Pismem z dnia 21 marca 2025 roku wnioskodawca podtrzymał stanowisko w sprawie.</p> <p>(pismo k: 31)</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">R. M.</span> urodził się w dniu <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>(bezsporne)</p> <p>Wnioskodawca został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 20006 roku.</p> <p>(bezsporne, wyciąg z rozkazu z dnia 29.09.2006r k: 9 akt rentowych)</p> <p>Decyzją z dnia 26 października 2006 roku organ rentowy przyznał wnioskodawcy emeryturę wojskową od dnia 01 października 2006 roku.</p> <p>(decyzja k: 25 akt rentowych)</p> <p> <span class="anon-block">R. M.</span> w okres od dnia 13 kwietnia 2015 roku do 22 kwietnia 2015 roku odbył ćwiczenia wojskowe żołnierza rezerwy. Z tytułu odbycia wskazanych ćwiczeń wnioskodawca uzyskał uposażenie w kwocie 1.125zł.</p> <p>(zaświadczenie z 23.04.2015r k: 165 akt rentowych, kopia książeczki wojskowej k: 163-164 akt rentowych, zaświadczenie z 20.09.2024r k: 169 akt rentowych)</p> <p>Pismem z dnia 29 lipca 2024 roku złożonym organowi emerytalnemu w dniu 05 sierpnia 2024 roku ubezpieczony wniósł o doliczenie do wysługi emerytalnej okresu odbywania ćwiczeń wojskowych od dnia 13 do 22 kwietnia 2015 roku.</p> <p>(wniosek k: 167 akt rentowych)</p> <p>We wcześniejszym okresie wnioskodawca nie wnosił o zaliczenie wskazanych ćwiczeń do wysługi emerytalnej.</p> <p>(bezsporne)</p> <p>Pismem z dnia 16 września 2024 roku organ rentowy zobowiązał ubezpieczonego do złożenia dokumentu potwierdzającego charakter pełnionej służby z uwagi na treść przepisów § 16 ust. 6-10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2010 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin.</p> <p>(pismo z 16.09.2024r k: 168 akt rentowych)</p> <p>Pismem z dnia 26 września 2024 roku wnioskodawca załączył zaświadczenie z dnia 20 września 2024 roku o odbyciu krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych i otrzymanym uposażeniu.</p> <p>(pismo z 26.09.2024r k: 171 akt rentowych)</p> <p>Informacją mailową z dnia 22 października 2024 roku organ rentowy został poinformowany, iż wnioskodawca przedmiotowe ćwiczenia wojskowe odbywał w ramach nadanego przydziału mobilizacyjnego nie zaś w ramach pełnienia służby w <span class="anon-block">(...)</span>, co uniemożliwia zmianę wydanego zaświadczenia.</p> <p>(e-mail z 22.10.2024r k: 174 akt rentowych)</p> <p>W związku z powyższym przebiegiem postępowania organ rentowy wydal zaskarżoną decyzję.</p> <p>(bezsporne)</p> <p>Stan faktyczny w niniejszej sprawie był niesporny, a strony różniły się jedynie co do interpretacji przepisów prawa. Autentyczność powołanych dokumentów nie była przez strony kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu. Zostały one sporządzone w sposób zgodny z przepisami prawa, przez uprawnione do tego osoby, w ramach ich kompetencji oraz w sposób rzetelny, stąd też Sąd ocenił je jako wiarygodne i na ich podstawie poczynił ustalenia w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie jest zasadne, co skutkowało zmianą zaskarżonej decyzji.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940100036" title="Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 (art. 31;art. 31 ust. 1)">art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin</a> prawo (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 305 ze zm.) do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny.</p> <p>W realiach niniejszej sprawy spór między stronami sprowadzał się do oceny, czy okres odbywania ćwiczeń wojskowych przez wnioskodawcę w kwietniu 2015 roku podlega zaliczeniu do jego wysługi emerytalnej na podstawie złożonych przez niego dokumentów.</p> <p>Zgodnie z art. 3 ust. 1 p. 7 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku wysługa emerytalna to okresy służby wojskowej w Wojsku Polskim i im równorzędne, łącznie z okresami, o których mowa w art. 14 i 16.</p> <p>W dacie odbywania przedmiotowych ćwiczeń przez ubezpieczonego obowiązywała ustawa z dnia 21 listopada 1967 roku p powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. poz. 372 z 2021). Zgodnie z jej art. 55. ust. 1 p. 1 lit. „a” obowiązek służby wojskowej polegał na odbywaniu ćwiczeń wojskowych przez żołnierzy rezerwy.</p> <p>Nie ulega zatem wątpliwości, iż gdyby wnioskodawca złożył wniosek o zaliczenie wskazanego okresu pod rządami wskazanej ustawy podlegałby on zaliczeniu do wysługi emerytalnej. Nie ma jednak podstaw do odmowy takiego zaliczania również na gruncie obecnie obowiązujących przepisów.</p> <p>Ustawa z dnia 11 marca 2022 roku o obronie Ojczyzny, która zastąpiła ustawę z dnia 21 listopada 1967 roku, (t. j. Dz. U. poz. 825 z 2025) uznaje odbywanie ćwiczeń w rezerwie pasywnej za okres czynnej służby wojskowej w okresie odbywania tych ćwiczeń (art. 130 ust. 1 p. 3).</p> <p>Spór prawny między stronami dotyczył jedynie tego, iż aktualnie obowiązująca ustawa wprowadziła rozróżnienie na służbę w rezerwie aktywnej i pasywnej (art. 240 i art. 248), którego to rozróżnienia nie przewidywał akt prawny obowiązujący w dacie odbywania ćwiczeń przez wnioskodawcę.</p> <p>Organ rentowy podnosił zaś, iż z uwagi na brak w wydanym zaświadczeniu o odbyciu ćwiczeń ich charakteru, niemożliwym jest uwzględnienie spornego wniosku. Jest to stanowisko zrozumiałe na gruncie postępowania przed organem rentowym, który opiera możliwość wydania decyzji na zebranej w toku postępowania dokumentacji, której to okoliczności nie trzeba szerzej komentować.</p> <p>Zgodnie bowiem z § 16 ust. 1 wskazywanego już rozporządzenia z dnia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2010 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2107 ze zm.) <strong> <!-- -->o</strong>kresy służby wojskowej i okresy równorzędne z tą służbą zalicza się do wysługi emerytalnej na podstawie odpisu przebiegu służby wojskowej wynikającej z akt personalnych żołnierza lub innych dokumentów przedstawionych przez zainteresowanego.</p> <p>Zgodnie zaś z ust. 8 służbę wojskową pełnioną w ramach pasywnej rezerwy dokumentuje się zaświadczeniem dowódcy jednostki wojskowej stwierdzającym liczbę dni pełnienia tej służby.</p> <p>Zrozumiałe przy tym również jest stanowisko ubezpieczonego, który podnosił, iż ćwiczenia wojskowe odbyły się pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z 1967 roku, która nie rozróżniała pełnienia służby w rezerwie pasywnej i aktywnej.</p> <p>Zwrócić należy jednak uwagę, iż przepisy przejściowe ustawy o obronie ojczyzny pozwalają jednoznacznie odpowiedzieć jak traktować okres ćwiczeń wojskowych ubezpieczonego odbytych w kwietniu 2015 roku.</p> <p>Zgodnie bowiem z art. 823 p. 2 ustawy o obronie Ojczyzny uchyleniu podlegała ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 372 i 1728).</p> <p>Zgodnie zaś z art. 800 żołnierze rezerwy w rozumieniu przepisów ustawy uchylanej w art. 823 pkt 2 stają się żołnierzami pasywnej rezerwy.</p> <p>W myśl zaś art. 801 ust. 4 żołnierze rezerwy oraz osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy, którzy odbyli ćwiczenia wojskowe na podstawie przepisów dotychczasowych, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stają się żołnierzami pasywnej rezerwy.</p> <p>Zestawienie powyższych przepisów pozwala na jednoznaczną ocenę, iż ustawa o obronie Ojczyzny na podstawie przejściowych kwalifikuje okres ćwiczeń wojskowych ubezpieczonego z kwietnia 2015 roku jako okres służby wojskowej w rezerwie pasywnej, zaś z mocy art. 130 ust. 1 p. 3 jako okres czynnej służby wojskowej.</p> <p>Podstawą prawną wniosku ubezpieczonego z dnia 29 lipca 2024 roku, stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji jest norma art. 15 c ust. 1 wojskowej ustawy emerytalnej, zgodnie z którą okres pełnienia czynnej służby wojskowej z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej oraz terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie dolicza się, na wniosek emeryta uprawnionego do emerytury, do wysługi emerytalnej. Zgodnie natomiast z art. 15 c ust. 4 ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas w wymiarze świadczenia okresów, o których mowa w ust. 1, następuje na wniosek zgłoszony przez emeryta nie wcześniej niż po zakończeniu tej służby.</p> <p>Poza sporem jest okoliczność, iż ubezpieczony był zatem uprawniony do złożenia wniosku zawartego w piśmie z dnia 29 lipca 2024 roku, wykazując przy tym bezspornie fakt odbycia ćwiczeń wojskowych w okresie od 13 do 22 kwietnia 2015 roku.</p> <p>Analiza przepisów przejściowych ustawy o obronie Ojczyzny pozwala natomiast na sformułowanie tezy, iż mimo faktu, że organy wojskowe nie mogły w wydanych wnioskodawcy zaświadczeniach wskazać, iż odbywał on w spornym okresie ćwiczenia wojskowe w ramach rezerwy pasywnej z uwagi na brak takiego rodzaju służby w roku 2015, to ustawodawca jednoznacznie określił, iż na gruncie aktualnie obowiązującej ustawy o obronie Ojczyzny wnioskodawca winien być traktowany co do ćwiczeń wojskowych odbytych przed dniem jej wejścia w życie tj. przed dniem 22 kwietnia 2022 roku jako odbywający ćwiczenia wojskowe w rezerwie pasywnej.</p> <p>Oznacza to zatem, iż odbyte przez niego ćwiczenia wojskowe od 13 do 22 kwietnia 2015 roku były okresem pełnienia czynnej służby wojskowej (art. 130 ust. 1 p. 3 ustawy o obronie Ojczyzny) i podlegają zaliczeniu do jego wysługi emerytalnej w myśl art. 15c ust. 1 wojskowej ustawy emerytalnej.</p> <p>Mając na uwadze powyższe odwołanie okazało się uzasadnione zaś Sąd, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477)">art. 477</a> [14] <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">§2 k.p.c.</a>, zmienił zaskarżoną decyzję orzekając jak w sentencji wyroku.</p> <p>SSO Paweł Wojas</p> </div>