Ppolska.starec← UrzadnikУвійти

I SA/Wa 1365/17

Адміністративні суди2017-12-05
Номер справи
I SA/Wa 1365/17
Суд
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Дата рішення
2017-12-05
Тип
Wyrok WSA w Warszawie

Судді

Bożena MarciniakDariusz ChacińskiMałgorzata Boniecka-Płaczkowska

Резолютивна частина

Oddalono skargę

Текст рішення

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją tego organu z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2014 r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania J. S. świadczenia pielęgnacyjnego na córkę D. K., utrzymało w mocy decyzję z [...] kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że [...] lutego 2013 r. Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wydał orzeczenie zaliczające D. K., urodzoną [...] grudnia 1996 r., do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności - od urodzenia. W punkcie 7 orzeczenia uznał, że okresowo wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz w punkcie 8 uznał, że nie dotyczy jej "konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji". Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy orzeczenie Zespołu Miejskiego. Wyrokiem z [...] kwietnia 2014 r., sygn. [...] Sąd Rejonowy w W. zmienił orzeczenie z [...] kwietnia 2013 r. w ten sposób, że w zakresie wskazań dotyczących punktu 8 "konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji" ustalił, że - "dotyczy". J. S. pismem z 26 maja 2014 r. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką D. K. Decyzją z [...] maja 2014 r., nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania J. S. świadczenia pielęgnacyjnego na córkę D. K. W uzasadnieniu wskazał, że podopieczna legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, wobec czego nie spełnia dyspozycji przepisu art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2016, poz. 1518, z późn. zm.). Decyzję doręczono stronie [...] czerwca 2014 r. Od decyzji nie wniesione zostało odwołanie. Pismem z 6 grudnia 2016 r. J. S. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2014 r. Wskazała, że organ pominął zdanie drugie przepisu art. 17 ust. 1 ustawy, czym rażąco naruszył prawo. W ocenie wnioskodawczyni D. K. spełnia kryteria ustawowe, ponieważ legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności na okres do [...] lutego 2018 r. wraz z adnotacją, że okresowo wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2014 r. J. S. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazała, że Kolegium błędnie zinterpretowało przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyraźnie wskazuje na dwa rozłączne warunki przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając ponownie sprawę przytoczyło treść art. 156 § 1 i § 2 kpa. W ocenie Kolegium analiza kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Prezydenta W. wykazała, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 kpa. Decyzję wydał właściwy organ, była ona pierwszą decyzją w tej sprawie, skierowano ją do strony, decyzja nie była niewykonalna, nie zawierała też wady powodującej nieważność z mocy prawa. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Organ nadzoru wyjaśnił, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium podzieliło stanowisko zawarte w swojej decyzji z [...] kwietnia 2017 r. co do różnego charakteru orzeczeń, którymi legitymować powinna się osoba niepełnosprawna, tj. orzeczeń o niepełnosprawności i orzeczeń o stopniu niepełnosprawności. Podniosło, że przepis art. 4a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 214, poz.1407 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 2002 r. stanowi, że osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku. Przepis ten zawiera zatem szczególną regulację odnoszącą się do zasad orzekania o niepełnosprawności w stosunku do osób, które nie ukończyły 16 lat. Nie ma zatem prawnej możliwości orzekania o znacznym stopniu niepełnosprawności w stosunku do osoby, która nie ukończyła 16 lat. Legalna definicja znacznego stopnia niepełnosprawności zawarta w art. 4 ust. 1 ustawy o rehabilitacji odnosi się bowiem do pojęcia zdolności do pracy, która nie może być badana u osoby poniżej 16 roku życia. Zdaniem Kolegium powyższa kwestia budzi wątpliwości interpretacyjne. W wyroku z 29 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1923/11 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że konstrukcja przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewiduje możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na odrębnych zasadach, z tytułu opieki nad osobą powyżej lat 16 - w odniesieniu do której niezbędne jest istnienie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności i z tytułu opieki nad osobą, która wieku tego nie ukończyła, co do której wymagane jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nie ma prawnych podstaw, by do sytuacji opieki nad dzieckiem - poniżej lat 16 odnosić odrębne regulacje dotyczące opieki nad osobą dorosłą. Sąd wskazał, że zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozumienie pojęcia niepełnosprawności w odniesieniu do osoby, która nie ukończyła 16 roku życia i zrównanie jej w istocie ze znacznym stopniem niepełnosprawności orzekanym w stosunku do dorosłych, czego konsekwencją byłoby uznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla każdego opiekuna sprawującego opiekę nad osobą niepełnosprawna, która nie ukończyła 16 roku życia - naruszałoby zasadę racjonalności prawodawcy. Powodowałoby bowiem, że określenie w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych szczególnych przesłanek sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji musiałoby zostać uznane za całkowicie zbyteczne. Kolegium podało, że w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2014 r., sygn. I SA/Wa 2719/13 Sąd stwierdził, że na gruncie takiego brzmienia przepisu (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) organy wywodziły, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku dziecka, które ukończyło 16 rok życia jest legitymowanie się przez nie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pogląd ten jest rezultatem wykładni systemowej omawianego przepisu, przy której uwzględniono odmienny sposób orzekania o stanie niepełnosprawności przyjęty w ustawie z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zależności od tego czy dotyczy to osoby poniżej 16 roku życia, czy też starszej. W stosunku do drugiej grupy osób niepełnosprawnych wedle tej ustawy orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność obligatoryjnie określa stopień niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany, lekki), a w stosunku do pierwszej jedynie stwierdza zaliczenie do osób niepełnosprawnych (vide art. 4 i art. 4a ust. 1 powołanej ustawy). Zdaniem Sądu, taka wykładnia art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest błędna i prowadzi do rezultatów sprzecznych z ratio legis tego przepisu, jakim jest wsparcie finansowe przez państwo osób rezygnujących lub niepodejmujących zatrudnienia w celu sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, które ze względu na tę dysfunkcję nie ma możliwości samodzielnej egzystencji względnie ma ją w znacznym stopniu ograniczoną i wymaga stałego wsparcie opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W ocenie Sądu przez orzeczenie o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o którym stanowi art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych rozumieć należy zarówno orzeczenie wydawane w stosunku do osób nieprzekraczających 16 roku życia, jak też orzeczenie o zaliczeniu osoby niepełnosprawnej do innego niż znaczny stopnień niepełnosprawności (np. umiarkowanego), o ile w treści takich orzeczeń zawarte zostały wskazania dotyczące konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna osoby niepełnosprawnej w procesie jej leczenia, rehabilitacji i edukacji. Kolegium podniosło, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności w stosunku do decyzji, której podstawą rozstrzygnięcia jest przepis, co do którego istnieją różne jego wykładnie. Nie można bowiem mówić o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji, gdy brzmienie przepisu nasuwa jakiekolwiek wątpliwości, nawet gdy późniejsze orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie stało się jednolite. Dla oceny, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, istotne jest, czy w okresie wydawania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności istniał spór co do wykładni ww. przepisów. Opowiedzenie się przez organ za jedną z prezentowanych w orzecznictwie wykładni prawa i danie temu wyraz w wydanej decyzji nie może być potraktowane jako rażące naruszenie prawa. W sytuacji wątpliwości interpretacyjnych, co do tego jakie przepisy prawa materialnego powinny mieć w sprawie zastosowanie, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. (wyroki: NSA z 24 II 2017 r., sygn. II OSK 1599/15, lex 2271875, WSA w Warszawie z 29 IX 2016 r., sygn. II SA/Wa 499/16, lex 2148486). Podsumowując Kolegium uznało, że wobec braku jednolitego stanowiska co do dopuszczalnej interpretacji przepisu art. 17 ust. 1 ustawy nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2014 r. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] czerwca 2017 r. skargę wniosła J. S. Zaskarżonej zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez jego niezastosowanie, jako podstawy prawnej do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] maja 2014 r., w sytuacji gdy przy jej wydaniu doszło do rażącego naruszenia art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędna wykładnię, podczas gdy przepis nie budzi żadnych wątpliwości i nie ma sporu co do jego wykładni, a spójnik "albo" zastosowany przez ustawodawcę w ww. przepisie wyraźnie wskazuje na dwie sytuacje prawne. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji z [...] kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu skargi podniosła, że w decyzji Prezydenta z [...] maja 2014 r. organ skupił się tylko na pierwszej części przepisu - art. 17 ust 1 ustawy pomijając dalszą jego treść. Tymczasem z art. 17 ust 1 ustawy wynika, aby osoby wymagające opieki legitymowały się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami (dwoma warunkami nierozłącznymi): konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zdaniem skarżącej zostało to podkreślone w licznych orzeczeniach: np. wyrok WSA w Krakowie z 16 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1675/16 oraz w komentarzu ustawy (Katarzyna Małysa-Sulińska (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz art. 17) Zdaniem skarżącej o istotnych wątpliwościach interpretacyjnych, ograniczających możliwości orzekania o rażącym naruszeniu prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa można mówić wówczas, gdy na gruncie reguł językowych i systemowych, znajdujących się na tym samym poziomie procesu wykładni, możliwe są do przyjęcia i jednakowo dają się uzasadnić różne i w istotnej części przeciwstawne wyniki wykładni oraz, gdy weryfikacja cełowościowo-funkcjonałna i aksjologiczna odwołuje się do tak istotnych celów, skutków czy wartości społecznych, przeważających nad wynikami wykładni językowo-systemowej, że ich nieuwzględnienie naruszałoby stan praworządności (państwa prawnego). Zależności te musiałyby zostać ponadto nałożone na określone elementy stanu faktycznego, które usprawiedliwiałyby uwzględnienie takiej korekty (wyrok NSA z 1 VII 2009 r., I OSK 1442/08 lex nr 552311). Skarżąca podniosła, że sankcji w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie można stosować, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze. Taka sytuacja, w jej ocenie, nie zachodzi odnośnie wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jest to przepis jednoznaczny. Dlatego, zdaniem skarżącej, Prezydent wydając decyzję z [...] maja 2014 r. rażąco naruszyło prawo, co z kolei skutkować powinno stwierdzeniem nieważności tej decyzji. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Z zasady trwałości decyzji administracyjnych, określonej w art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ ogranicza się tylko do zbadania przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa, a zatem koncentruje swoje zainteresowanie przede wszystkim na poszukiwaniu wad materialnoprawnych, gdyż w postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa jako organ kasacyjny. Prawidłowość decyzji administracyjnej ocenie się stosując przepisy i ich wykładnię obowiązującą w dacie wydania kontrolowanej decyzji, a nie dokonując aktualnej interpretacji tych przepisów. W kwestii rażącego naruszenia prawa wypowiadano się wielokrotnie w judykaturze i piśmiennictwie. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Jendrośka "Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym", PiP 1986, nr 1, s. 69 i n.), gdy jest tak głęboko niezgodne ze stosowaniem prawa obowiązującego, że stanowi zaprzeczenie samej istoty unormowania zawartego w określonych przepisach prawnych (vide wyrok NSA z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 368/07, LEX nr 468745). Rażące naruszenie prawa oznacza naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (patrz: B. Adamiak, op. cit., s. 71). Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowej wykładni art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego treść organ nadzoru przytoczył. Z przepisu tego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane tylko w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną i tylko taką osobą, której niepełnosprawność została stwierdzona jednym z dwóch orzeczeń wskazanych w przepisie i przy warunkach w nim spełnionych. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że przepis ten budził wątpliwości interpretacyjne i rozbieżności zarówno w orzecznictwie administracyjnym jak i sądowym (które organ nadzoru powołał). Otóż wynikało to z interpretowania treści art. 17 ust. 1 ustawy w powiązaniu z przepisami ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a więc stosowaniem wykładni systemowej przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis art. 4a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu obowiązującym od 2002 r. stanowi, że osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku. Przepis ten zawiera zatem szczególną regulację odnoszącą się do zasad orzekania o niepełnosprawności w stosunku do osób, które nie ukończyły 16 lat. Nie ma zatem prawnej możliwości orzekania o znacznym stopniu niepełnosprawności w stosunku do osoby, która nie ukończyła 16 lat. Legalna definicja znacznego stopnia niepełnosprawności zawarta w art. 4 ust. 1 ustawy o rehabilitacji odnosi się bowiem do pojęcia zdolności do pracy, która nie może być badana u osoby poniżej 16 roku życia. Wywodzono więc, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku dziecka, które ukończyło 16 rok życia jest legitymowanie się przez nie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Córka skarżącej w dacie składania przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia miała ukończone [...] lat. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym w uzasadnieniu decyzji wyroku z 29 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 1923/11 wskazał, że konstrukcja przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewiduje możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na odrębnych zasadach, z tytułu opieki nad osobą powyżej lat 16 - w odniesieniu do której niezbędne jest istnienie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności i z tytułu opieki nad osobą, która wieku tego nie ukończyła, co do której wymagane jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma prawnych podstaw, by do sytuacji opieki nad dzieckiem - poniżej lat 16 odnosić odrębne regulacje dotyczące opieki nad osobą dorosłą (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 IX 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1543/04). Natomiast w późniejszym orzecznictwie, na które wskazał organ odstąpiono od wykładni systemowej przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże nie można uznać, że doszło do rażącego naruszenia prawa, w sytuacji, gdy brzmienie przepisu nasuwało wątpliwości interpretacyjne i rozbieżności w orzecznictwie, nawet wówczas, gdy późniejsze orzecznictwo stało się jednolite i przyjmowało takie rozumienie przepisu jak wskazano w skardze. Dlatego z przyczyn wyżej omówionych chybiony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Kolegium przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.