VIII U 1213/20

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt</strong> VIII U 1213/20</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 9 grudnia 2020 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w składzie:</strong> </p> <table> <colgroup> <col width="138"/> <col width="422"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sędzia (del.) Anna Capik-Pater</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Agata Kędzierawska</strong> </p> </td> </tr> </table> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu</strong> 9 grudnia 2020 r. w Gliwicach</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy</strong> <span class="anon-block">R. D.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko </strong> Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego <span class="anon-block"> Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">P.</span> Terenowa w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->o</strong> prawo do emerytury rolniczej</p> <p> <strong> <!-- -->na skutek odwołania </strong> <span class="anon-block">R. D.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji</strong> Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego <span class="anon-block"> Oddział (...)</span> w <span class="anon-block">C.</span> <span class="anon-block">P.</span> Terenowa w <span class="anon-block">K.</span> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia </strong> 3 lutego 2020 r. <strong> <!-- --> nr </strong> <span class="anon-block"> (...)</span>/15</p> <p>1.  zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej <span class="anon-block">R. D.</span> prawo do emerytury rolniczej począwszy od dnia 22 stycznia 2020 roku;</p> <p>2.  zasądza od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>(-) sędzia (del.) Anna Capik-Pater</p> <p>Sygn. akt VIII U 1213/20</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 3 lutego 2020 Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego po rozpatrzeniu wniosku ubezpieczonej <span class="anon-block">R. D.</span> z dnia 21 stycznia 2020 odmówił jej prawa do emerytury rolniczej powołując się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 19;art. 20)">art. 19 i 20 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> uzasadniając, że ubezpieczona nie udokumentowała podlegania ubezpieczeniu emerytalno rentowemu przez co najmniej 25 lat , a jedynie 23 lata 7 miesięcy i 4 dni .</p> <p>W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona domagała się jej zmiany i przyznania jej prawa do spornego świadczenia. Ubezpieczona domagała się zaliczenia jej okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika po ukończeniu 16 roku życia. Po jego uwzględnieniu nabywa uprawnienia do wnioskowanego świadczenia. Wniosła także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jego oddalenie zarzucając, że ubezpieczona uczęszczała do <span class="anon-block"> (...) Szkoły Zawodowej</span> w <span class="anon-block">G.</span> i wyklucza to przyznanie jej statusu domownika we wnioskowanym okresie .</p> <p>Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">urodziła się w dniu (...)</span> </p> <p>Od 1 września 1975r. do 24 czerwca 1978r. ubezpieczona uczęszczała do <span class="anon-block"> (...) Szkoły Zawodowej</span> w <span class="anon-block">G.</span> oddalonej o 30 minut jazdy autobusem od miejsca zamieszkania. Wyjeżdżała około godz. 7^{<!-- -->00}, a wracała około godz.14^{<!-- -->00,}15 ^{<!-- -->00}. Na naukę w tygodniu poświęcała średnio około pół godziny, godzinę . Miała trzy dni nauki, trzy dni praktyki niepłatnej. Czasami nie chodziła do szkoły w związku z nadmiarem obowiązków w gospodarstwie.</p> <p>W połowie lat 70-tych ojciec ubezpieczonej był czynny zawodowo- pracował na kopalni, matka ubezpieczonej zajmowała się domem i gospodarstwem, ale w roku siedemdziesiątym przeszła operację i już tak ciężko jak dotychczas w gospodarstwie nie pracowała. Matka ubezpieczonej pracowała w swym gospodarstwie, gdy ubezpieczona była w szkole i przed pójściem córki do szkoły. Ojciec gdy przychodził z pracy zajmował się cięższymi pracami. Brat ubezpieczonej - świadek <span class="anon-block">Z. K.</span>, o cztery lata starszy od ubezpieczonej, również pomagał przy gospodarstwie. Wyprowadził się w wieku 21 lat. Obecnie pracuje zawodowo i nigdy rodzice nie planowali by to on gospodarstwo przejął. Nie lubił tej pracy w przeciwieństwie do ubezpieczonej, która pomagała i przed i po szkole, w każde wakacje i dni wolne. Miała stałe zajęcia, których nie robili za nią ani ojciec, ani matka, nie zajmował się też nimi brat. W czasie wakacji i ferii oraz po ukończeniu szkoły ubezpieczona pracowałam w gospodarstwie „na pełny etat”. Nigdy nie wyjeżdżała w czasie wakacji i ferii .</p> <table> <colgroup> <col width="694"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Gospodarstwo rolne rodziców ubezpieczonej miało powierzchnię 5 ha , ale dodatkowo były ziemie wynajmowane od gminy i prywatnych osób. Było w nim około 6 krów, 4 świnie, 2 konie, 50 kur, 4 owce, 20 kaczek, 15 gęsi, owce. Rodzice ubezpieczonej w związku z prowadzeniem tego gospodarstwa musieli obowiązkowo dostarczać do gminy pszenicę i żyto, oprócz tego musieli zabezpieczyć paszę dla hodowanych zwierząt.</p> <p>Ubezpieczona z matką karmiły zwierzęta o godz.5:00 , rano ubezpieczona z matka lub sama doiła krowy. Zajmowało to około 1,5 godziny . Po godz.7:00 jechała do szkoły. Wracała około godz.14:00, 15.00. Wówczas sprowadzała krowy z pastwiska, które następnie myła i znów doiła . Karmiła też cielaki. Ta czynność zajmowała około 2 godzin. Samo dojenie trwa 20 minut od krowy , ale trzeba ją jeszcze oporządzić przed i po tej czynności, umyć wymię . Po południu doiła krowy tylko ubezpieczona, rano czasem pomagała jej mama. Było 6-7 krów. Po wydojeniu ubezpieczona prowadziła je z powrotem na pole. Ubezpieczona każdego dnia karmiła kury, zbierała jajka, wyganiała kaczki . To trwało 20-30 minut.</p> <p>Karmiła świnie paszą przygotowaną przez matkę, lub sama przygotowywała paszę – gotowała i tłukła ziemniaki ze zmielonym śrutem, burakami , które przynosiła z piwnicy. Samo przygotowanie pokarmu zajmowało również około godziny. Karmieniem zwierząt nigdy nie zajmował się ojciec ubezpieczonej.</p> <p>Ubezpieczona brała udział w sianokosach, żniwach, sadziła ziemniaki, pieliła ziemniaki, zbierała je , była też kukurydza. Siało się siewnikiem napędzanym koniem. Żniwa mogły trwać nawet miesiąc. Obory, owczarnię sprzątał ten komu się trafiło.</p> <p>Cięższe prace należały do brata ubezpieczonej. Jak się wyprowadził, to ubezpieczona przejęła jego obowiązki . Około 21:30 schodziła z pola. Pracowała minimum 4 godziny dziennie w dni robocze, w dni wolne znacznie dłużej . Gdyby nie pracowała rodzice nie poradziliby sobie z prowadzeniem gospodarstwa.</p> <p>Sąd ustalił wyżej opisany stan faktyczny w oparciu o akta KRUS, zeznania świadków <span class="anon-block">M. W.</span> ( k. 34-35), <span class="anon-block">Z. K.</span> ( k. 235), oraz ubezpieczonej (k. 36).</p> <p>Sąd dał wiarę tym zeznaniom, gdyż są zgodne, szczegółowo opisują pracę w gospodarstwie ubezpieczonej co pozostaje w korelacji z tym co zeznała sama ubezpieczona.</p> <p>Sąd zważył, co następuje:</p> <p>Odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 19;art. 19 ust. 1)">art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników</a> (tekst jednolity: Dz. U. z 2008r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.), zwanej dalej u.s.r. emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonej – kobiecie, która spełnia łącznie następujące warunki: osiągnęła wiek emerytalny 60 lat i podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 20)">art. 20</a>. Ubezpieczona <span class="anon-block">ukończyła 60 lat w dniu (...)</span> </p> <p>W myśl art. 20 ust. 1 pkt 2 u.s.r. do okresów ubezpieczenia wymaganych zgodnie z art. 19 ust. 1 zalicza się okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po ukończeniu 16 roku życia, przed dniem 1 stycznia 1983r. Konieczne jest przy tym posiadanie statusu domownika. Przepis art. 6 pkt 2 u.s.r. zawiera definicję legalną domownika – jest nim osoba bliska rolnikowi, która:</p> <p>a)ukończyła 16 lat,</p> <p>b)pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,</p> <p>c)stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.</p> <p>Ubezpieczona <span class="anon-block">ukończyła 16 lat w dniu (...)</span> i mieszkała z rodzicami –pozostając z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Stosownie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2000r. (II UKN 155/00; OSNAP 2000/17/659) wymóg stałej pracy w gospodarstwie rolnym jest spełniony w wypadku, gdy praca ta jest wykonywana przynajmniej w połowie pełnego wymiaru czasu pracy tj. ponad 4 godziny dziennie. Taka sytuacja bez wątpienia miała miejsce w okresie kiedy ubezpieczona uczyła się w <span class="anon-block"> (...) Szkole Zawodowej</span> w <span class="anon-block">G.</span> w okresie od 22 stycznia 1976r. do 24 czerwca 1978r. tj. 2 lata 5 miesięcy i 26 dni.</p> <p>Wbrew stanowisku organu rentowego okres, w jakim ubezpieczona uczęszczała do szkoły po ukończeniu 16 roku życia nie może być z założenia wyłączony z okresu ubezpieczenia. Jak wynika bowiem z wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 czerwca 1991r. (III Aur 23/91; OSA 1992/2/11) dla zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia do okresów ubezpieczenia bez znaczenia pozostaje fakt jednoczesnego uczęszczania do szkoły ponadpodstawowej, o ile oczywiście z całokształtu okoliczności sprawy nie wynika, iż nauka nie wykluczała możliwości stałej pracy na gospodarstwie rolnym.</p> <p>Z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w okresie, w jakim ubezpieczona uczęszczała do szkoły zawodowej stale pracowała w gospodarstwie rolnym (czyli jak wskazano wyżej co najmniej przez 4 godziny dziennie) i to nie tylko w okresie intensywnych prac polowych wówczas pracowała więcej niż owe cztery godziny , ale cały rok.</p> <p>Przed wyjazdem do szkoły rano ubezpieczona pomagała przygotować posiłki dla zwierząt. Latem dodatkowo wypędzała jeszcze krowy na pastwisko. Wszystkie te czynności zajmowały jej rano około 1,5 do 2 godzin. Po powrocie ze szkoły przez cały rok ubezpieczona pomagała w sprzątaniu , a sama przygotowywała paszę, karmiła, czyściła , doiła , co zajmowało jej czas od powrotu ze szkoły do wieczora czyli do około godz. 21, 21.30 . Uczestniczyła też w pracach polowych sadziła, plewiła, suszyła siano, zbierała plony.</p> <p>Tym samym łączny okres ubezpieczenia ubezpieczonej na dzień wydania wyroku wynosił 23 lata 7 miesięcy i 4 dni zaliczonych przez KRUS oraz 2 lata 5 miesięcy i 26 dni wykazanych przez ubezpieczoną w trakcie postępowania , co daje łącznie więcej niż wymagane 25 lat. Został zatem spełniony przez nią przewidziany art. 19 ust. 1 pkt 1 wymóg posiadania 25-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu.</p> <p>Mając powyższe na względzie na mocy 477^{<!-- -->14} <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">§ 2 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910070024" title="Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz. U. z 1991 r. Nr 7, poz. 24 (art. 19;art. 19 ust. 1)">art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników</a>, art. 20 ust. 1 pkt 2, art. 6 pkt 2 i art. 20 ust. 3 tej ustawy w związku z art. 7 pkt 5 ustawy emerytalnej Sąd zmienił zaskarżoną decyzję przyznając ubezpieczonej prawo do emerytury rolniczej począwszy od dnia 22 stycznia 2020r.</p> <p>O kosztach orzeczono na postawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> w zw. z §9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych</p> <p> <em> <!-- -->(-) sędzia del. Anna Capik-Pater</em> </p> </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> </table> </div>