XVII AmE 188/19

<p>Sygn. akt<strong> <!-- --> XVII AmE 188/19</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 grudnia 2020 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów <br/>w składzie:</p> <p>Przewodnicząca – <strong> <!-- -->Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Malinowska</strong> </p> <p>Protokolant – sekretarz sądowy Joanna Nande</p> <p>po rozpoznaniu 1 grudnia 2020 r. w Warszawie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> Spółka Akcyjna z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> </strong> (poprzednio: <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>)</p> <p>przeciwko<strong> <!-- --> Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o wymierzenie kary pieniężnej </strong> </p> <p>na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 31 grudnia 2012 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> co do punktu 2 decyzji oraz punktu 3 decyzji, w zakresie wymierzonej powodowi kary pieniężnej w kwocie 14.954.450,22 zł za działalnie opisane w punkcie 2 decyzji</p> <p>1)  zmienia zaskarżoną decyzję w punkcie 3 w ten sposób, że za działania opisane w punkcie 2 wymierza przedsiębiorcy: <span class="anon-block">(...)</span> Spółce Akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> karę pieniężną w wysokości 13.272.095,63 zł (trzynaście milionów dwieście siedemdziesiąt dwa tysiące dziewięćdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt trzy grosze);</p> <p>2)  oddala odwołanie w pozostałym zakresie;</p> <p>3)  zasądza od powoda - <span class="anon-block">(...)</span> Spółki Akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 690,26 zł (sześćset dziewięćdziesiąt złotych dwadzieścia sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;</p> <p>4)  nakazuje pobrać od <span class="anon-block">(...)</span> Spółki Akcyjnej z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego <strong> <!-- --> w</strong> Warszawie kwotę 78 zł (siedemdziesiąt osiem złotych) tytułem opłaty od apelacji, od uiszczenia której zwolniony był pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, a w pozostałym zakresie opłatę tę przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.</p> <p>SSO Ewa Malinowska</p> <p>Sygn. akt <strong> <!-- -->XVII AmE 188/19</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>W decyzji z 31 grudnia 2012 r. (znak: <span class="anon-block">(...)</span>) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki - działając w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 56;art. 56 ust. 1;art. 56 ust. 1 pkt. 1 a;art. 56 ust. 2;art. 56 ust. 2 a;art. 56 ust. 2 a pkt. 3;art. 56 ust. 3;art. 56 ust. 6;art. 9 a;art. 9 a ust. 1 a;art. 9 a ust. 1 a pkt. 1;art. 9 a ust. 8;art. 30;art. 30 ust. 1)">art. 56 ust. 1 pkt 1a, ust. 2, ust. 2a pkt 3, ust. 3 i ust. 6, art. 9a ust. 1a pkt 1 i ust. 8 oraz art. 30 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne</a> (dalej: PE) w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 104)">art. 104 k.p.a.</a>, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, przedsiębiorcy <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> - orzekł, że:</p> <p>1)  przedsiębiorca <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> <strong> <!-- -->za I półrocze 2007 r.</strong> nie wywiązał się z określonego w art. 9a ust. 8 PE (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2007 r.) obowiązku zakupu oferowanej energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła w przyłączonych do sieci źródłach energii znajdujących się na terytorium RP,</p> <p>2)  przedsiębiorca <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> za <strong> <!-- -->II półrocze 2007 r.</strong> nie wywiązał się z określonego w art. 9a ust. 8 PE (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 8 sierpnia 2010 r.) obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji, o których mowa w art. 9l ust. 1 PE, dla energii elektrycznej wytworzonej w jednostkach kogeneracji znajdujących się na terytorium RP albo uiszczenia opłaty zastępczej obliczonej w sposób określony w art. 9a ust. 8a PE,</p> <p>3)  za działania opisane w pkt 1 i 2 organ wymierzył przedsiębiorcy łączną karę pieniężną w kwocie 17.048.600,22 zł, tj. w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> % przychodu z działalności koncesjonowanej osiągniętego przez tego przedsiębiorcę w 2011 r., tj.:</p> <p>- za działanie opisane w pkt 1 wymierzył przedsiębiorcy karę pieniężną w kwocie <strong> <!-- -->2.094.150 zł</strong>, tj. w wysokości <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span>%</strong> przychodu z działalności koncesjonowanej osiągniętego przez tego przedsiębiorcę w 2011 r.,</p> <p>- za działanie opisane w pkt 2 wymierzył przedsiębiorcy: <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> karę pieniężną w kwocie <strong> <!-- -->14.954.450,22 zł</strong>, tj. w wysokości <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> %</strong> przychodu z działalności koncesjonowanej osiągniętego przez tego przedsiębiorcę w 2011 r.</p> <p>(<em> <!-- -->decyzja, k. 3-31</em>).</p> <p> <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (obecnie: <span class="anon-block">(...)</span> Spółka Akcyjna z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>) wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości, jako wydaną z naruszeniem:</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->następujących przepisów prawa materialnego</span>:</p> <p> <strong> <!-- -->1.</strong> art. 56 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 9a ust. 8 PE poprzez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że zachowanie powoda uzasadnia nałożenie na niego kary pieniężnej, w sytuacji gdy:</p> <p>a) powód dołożył należytej staranności i podjął wszelkie możliwe działania w celu realizacji obowiązku określonego w art. 9a ust. 8 PE,</p> <p>b) wypełnienie obowiązku przewidzianego w art. 9a ust. 8 PE w 2007 r., przy jednoczesnym braku zgody pozwanego na zmianę taryfy powoda, związane byłoby ze stratą finansową w wysokości 17.516.106,39 zł;</p> <p>c) brak było jakiegokolwiek stopnia szkodliwości i zawinienia w działaniach powoda, gdyż wypełnienie przez powoda obowiązku wskazanego w art. 9a ust. 8 PE było niemożliwe z przyczyn niezależnych od powoda, w szczególności wskutek: (i) fundamentalnej zmiany stanu prawnego w trakcie 2007 r. jako roku obowiązywania taryfy powoda, (ii) zaniechań legislacyjnych, w wyniku których odpowiednie akty wykonawcze ustalające i zwiększające zakres obowiązku powoda, ogólnie wskazany w art. 9a ust. 8 PE, zostały ogłoszone kilka miesięcy po wejściu w życie nowelizacji PE zmieniając zasady funkcjonowania powoda jako przedsiębiorstwa energetycznego, (iii) nieprzedłużenia obowiązywania aktów wykonawczych utrzymujących zakres ww. obowiązku do czasu wejścia w życie nowych przepisów; (iv) dwukrotnej w toku 2007 r. nieuzasadnionej odmowy zatwierdzenia przez pozwanego zmiany taryfy powoda, pomimo uzasadnionych podstaw do dokonania takiej zmiany, oraz (v) niewydawania przez pozwanego do końca 2007 r. świadectw pochodzenia w kogeneracji;</p> <p> <strong> <!-- -->2.</strong> art. 56 ust. 1 pkt 1a PE poprzez zastosowanie tego przepisu w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 lutego 2007 r., tj. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne i in. oraz nałożenie kary pieniężnej za czyn, który nie był zagrożony karą pieniężną w momencie jego popełnienia ani w chwili nakładania kary przez pozwanego;</p> <p> <strong> <!-- -->3.</strong> art. 45 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 21 PE, poprzez niezastosowanie przy ustalaniu, że na gruncie art. 9a ust. 8 PE oraz § 5 pkt 3 i § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 9 grudnia 2004 r. ws. szczegółowego zakresu obowiązku zakupu energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła, jak i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071851314" title="Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 września 2007 r. w sprawie sposobu obliczania danych podanych we wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegółowego zakresu obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia tych świadectw, uiszczania opłaty zastępczej i obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji - Dz. U. z 2007 r. Nr 185, poz. 1314 (§ 9;§ 10)">§ 9 oraz § 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 września 2007 r.</a> ws. sposobu obliczania danych podanych we wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegółowego zakresu obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia tych świadectw, uiszczania opłaty zastępczej i obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji cena – odpowiednio – oferowanej energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła oraz oferowanych świadectw pochodzenia z kogeneracji wpływa na możliwość realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 PE;</p> <p> <strong> <!-- -->4.</strong> art. 56 ust. 2a pkt 3 i ust. 3 poprzez błędną wykładnię i nieuwzględnienie przy kalkulacji kary pieniężnej związanej z I i II połową 2007 r., iż górny i dolny poziom kary pieniężnej powinien zostać obniżony przynajmniej o połowę, aby dostosować ustawową sankcję do krótszego okresu rozliczania wypełnienia tego obowiązku;</p> <p> <strong> <!-- -->5.</strong> art. 56 ust. 6 PE poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie przy wymierzaniu kary pieniężnej znikomego stopnia szkodliwości czynu powoda, stopnia zawinienia powoda oraz jego dotychczasowego zachowania;</p> <p> <strong> <!-- -->6.</strong> art. 56 ust. 6a w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1a PE w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne i in. przez jego niezastosowanie, pomimo iż stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a Spółka zaprzestała naruszania prawa i od 2008 r. realizuje obowiązek wskazany w art. 9a ust. 8 PE;</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->w tym przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ()">Konstytucji RP</a> </span>:</p> <p> <strong> <!-- -->1.</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 217)">art. 217 Konstytucji RP</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 9 a;art. 9 a ust. 8;art. 9 a;art. 9 a ust. 8 a;art. 9 a;art. 9 a ust. 8 b;art. 9 a;art. 9 a ust. 10)">art. 9a ust. 8, art. 9a ust. 8a, art. 9a ust. 8b i art. 9a ust. 10</a> PE w brzmieniu ustalonym przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 1;art. 1 pkt. 4;art. 1 pkt. 4 lit. c)">art. 1 pkt 4 lit. c</a> nowelizacji PE z 2007 r. poprzez przyjęcie, że kwestie uregulowania jednostkowej opłaty zastępczej – alternatywnej formy wypełnienia przez przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 9 a;art. 9 a ust. 1 a)">art. 9a ust. 1a</a> PE, obowiązku określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 9 a;art. 9 a ust. 8)">art. 9a ust. 8</a> – będącej istotnym elementem stosunku daniowego, a nie tylko elementem technicznym – należy pozostawić do uregulowania Prezesowi URE, który nie tylko nie jest organem uprawnionym do ustalania istotnych elementów stosunku daniowego, ale który nie dysponuje uprawnieniem do wydawania powszechnie obowiązujących przepisów prawa;</p> <p> <strong> <!-- -->2.</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji RP</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 14;art. 14 ust. 1)">art. 14 ust. 1</a> nowelizacji PE z 2007 r. w zakresie dotyczącym wejścia w życie z dniem 1 lipca 2007 r. zmienionych tą nowelizacją przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 9 a;art. 9 a ust. 8)">art. 9a ust. 8</a> i nowego przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 9 a;art. 9 a ust. 8 a)">art. 9a ust. 8a</a> PE poprzez przyjęcie, że przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 14;art. 14 ust. 1)">art. 14 ust. 1</a> nowelizacji PE z 2007 r. stanowi, że nowe przepisy PE (nowe brzmienie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 9 a;art. 9 a ust. 8)">art. 9a ust. 8</a> i nowy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 9 a;art. 9 a ust. 8 a)">art. 9a ust. 8a</a>) wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2007 r., podczas gdy taryfy przedsiębiorstw energetycznych obowiązywały do końca roku 2007, a tym samym naruszenie zasady zaufania do państwa stanowiącą komponent zasady demokratycznego państwa prawnego oraz naruszenie zasady ochrony interesów w toku;</p> <p> <strong> <!-- -->3.</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 217)">art. 217 Konstytucji RP</a> w zw. z § 13 ww. rozporządzenia kogeneracyjnego z 2007 r. poprzez przyjęcie, że zmiana przepisów i wejście w życie ww. rozporządzenia z dniem 10 października 2007 r. spowodowała znaczny wzrost publicznoprawnych obciążeń przedsiębiorstw energetycznych w trakcie pewnego okresu rozliczeniowego (w roku obowiązywania taryfy, będącego rokiem kalendarzowym) oraz „wsteczne” stosowanie przepisów rozporządzenia, tj. od dnia 1 lipca 2007 r., co stanowi naruszenie zasady odpowiedniego <em> <!-- -->vacatio legis</em>, i tym samym naruszenie zasady prawa daninowego (istotne elementy stosunku daniowego);</p> <p> <strong> <!-- -->4.</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 42;art. 2)">art. 42 oraz art. 2 Konstytucji RP</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 56;art. 56 ust. 1;art. 56 ust. 1 pkt. 1 a)">art. 56 ust. 1 pkt 1a</a> PE w zw. z art. 9a ust. 8 w zw. z art. 9a ust. 10 PE w zakresie w jakim przewiduje nakładanie sankcji administracyjnych za czyny nie sprecyzowane w pełnym zakresie w ustawie poprzez przyjęcie, że przesłanką nałożenia sankcji, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 56;art. 56 ust. 1;art. 56 ust. 1 pkt. 1 a)">art. 56 ust. 1 pkt 1a</a> PE jest niewykonanie obowiązków określonych w art. 9a ust. 8 PE, który to nie określa zakresu obowiązku, lecz zawiera odesłanie do rozporządzenia wydanego na podstawie art. 9a ust. 10 PE, co prowadzi do sytuacji, w której znamiona czynu karalnego są określone nie w ustawie, lecz w akcie wykonawczym, a taka sytuacja niezgodna jest z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jak i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 42)">art. 42 Konstytucji RP</a>, który wymaga, by istotne elementy czynu karalnego określone były w przepisach ustawowych;</p> <p> <strong> <!-- -->5.</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 87)">art. 87 Konstytucji RP</a> w zw. z Komunikatem Prezesa URE z dnia 26 marca 2007 r. w sprawie jednostkowych opłat zastępczych dla kogeneracji obowiązujących w 2007 poprzez przyjęcie, że obliczanie wysokości opłaty zastępczej, do uiszczenia której są zobowiązane przedsiębiorstwa energetyczne, powinno zostać dokonane w oparciu o ww. Komunikat, a który to – będąc aktem organu regulacyjnego – zawiera treści o charakterze normatywnym, mimo, że nie mieści się w zamkniętym katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 87)">art. 87 Konstytucji RP</a>;</p> <p> <strong> <!-- -->6.</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2;art. 42)">art. 2 i art. 42 Konstytucji RP</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 56;art. 56 ust. 3)">art. 56 ust. 3</a> PE przez przyjęcie, że:</p> <p>a) art. 56 ust. 3 PE, zgodnie z którym „wysokość kary pieniężnej (…) nie może przekroczyć 15 % przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli kara pieniężna związana jest z działalnością prowadzoną na podstawie koncesji, wysokość kar nie może przekroczyć 15 % przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym”, pozwala na taką interpretację pojęcia „przychodu”, które powoduje, że w związku z wszczęciem postępowania administracyjnego przez Prezesa URE sankcja administracyjna ustalana jest w oderwaniu od zawinionego czynu, tj. możliwym jest nałożenie kar pieniężnej za naruszenia dokonane w roku 2007, w procentowym oparciu o rok 2011, podczas gdy, kara ta powinna być obliczona procentowo w stosunku do roku 2006;</p> <p>b) <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 56;art. 56 ust. 3)">art. 56 ust. 3</a> PE nie narusza niedozwolonej przez <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2;art. 42)">art. 2 i art. 42 Konstytucji RP</a> oraz zasadę praworządności dowolności zastosowania sankcji, wobec braku określoności normy prawnej, co pozwala na dowolne wybieranie przez Prezesa URE takiego roku referencyjnego do obliczenia kary, aby jak najdotkliwiej ukarać przedsiębiorstwo energetyczne;</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->oraz przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy</span>:</p> <p> <strong> <!-- -->1.</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7;art. 8;art. 77;art. 80)">art. 7, art. 8 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a.</a> poprzez zaniechanie zebrania i wyjaśnienia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia w sprawie, jak również nie udowodnienie okoliczności uzasadniających wydanie decyzji, w szczególności poprzez brak analizy rynku energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła oraz niedołączenie do akt postępowania zgodnie z wnioskiem powoda akt postępowania wyjaśniającego w sprawie badania rynku energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu z ciepłem, które zostało wszczęte przez Prezesa URE (zgodnie z komunikatem Prezesa URE z dnia 1 grudnia 2006 r. o wszczęciu postępowania);</p> <p> <strong> <!-- --> 2.</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 8)">art. 8</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 1;art. 97 § 1 pkt. 4)">art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.</a> poprzez niezawieszenie postępowania na skutek przedwczesnego wydania decyzji, pomimo braku upływu ustawowego terminu na zażalenie przez Spółkę postanowienia Prezesa URE z dnia 19 grudnia 2012 r. <span class="anon-block">(...)</span>, w którym Prezes URE odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego, które to Spółka zażaliła pismem z dnia 3 stycznia 2013 r., co powinno skutkować zawieszeniem niniejszego postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 97;art. 97 § 1;art. 97 § 1 pkt. 4)">art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.</a>;</p> <p> <strong> <!-- -->3.</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 107;art. 107 § 3)">art. 107 § 3 k.p.a.</a> poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia dlaczego pozwany nie przeprowadził wnioskowanych przez powoda dowodów wskazanych w piśmie powoda z dnia 19 grudnia 2012 r. na okoliczność analizy rynku energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła oraz niedołączenie do akt postępowania – zgodnie z wnioskiem powoda – akt postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez pozwanego w sprawie badania rynku energii elektrycznej wytwarzanej w skojarzeniu z ciepłem, które zostało wszczęte przez Prezesa UE (zgodnie z komunikatem Prezesa URE z dnia 1 grudnia 2006 r. o wszczęciu postępowania);</p> <p> <strong> <!-- -->4.</strong> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 10;art. 10 § 1)">art. 10 § 1 k.p.a.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 7)">art. 7 k.p.a.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 8)">art. 8 k.p.a.</a> poprzez pozbawienie Spółki prawa do czynnego udziału w postępowaniu, na skutek nieprzedłużenia Spółce, mimo wniosku Spółki, terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie, w szczególności co do nowych dowodów tj. pism <span class="anon-block"> Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o.</span>, o których załączeniu do akt postępowania Spółka została poinformowana 4 grudnia 2012 r.</p> <p>(<em> <!-- -->odwołanie, k. 32-72</em>).</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Prezes URE wniósł o oddalenie odwołania. (<em> <!-- -->odpowiedź na odwołanie, k. 362-397</em>).</p> <p>Wyrokiem z 23 kwietnia 2015 r. tutejszy Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa URE z 31 grudnia 2012 r. oraz zasądził od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz <span class="anon-block"> (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kwotę 477 zł tytułem kosztów postępowania.</p> <p>Na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego od ww. orzeczenia, wyrokiem z 28 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił zaskarżony wyrok częściowo nadając mu treść:</p> <p>„1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, t.j. w punkcie pierwszym w całości oraz częściowo w punkcie trzecim w zakresie wymierzonej przedsiębiorcy <span class="anon-block"> (...) Spółka Akcyjna</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> kary pieniężnej w kwocie 2.094.150 zł (dwa miliony dziewięćdziesiąt cztery tysiące sto pięćdziesiąt złotych) co stanowi <span class="anon-block">(...)</span> przychodu z działalności koncesjonowanej osiągniętej przez tego przedsiębiorcę w 2011 r.;</p> <p>2. oddala odwołanie w pozostałej części;</p> <p>3. znosi wzajemnie między stronami koszty postępowania.”</p> <p>W pozostałej części Sąd Apelacyjny oddalił apelację i zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania apelacyjnego.</p> <p>Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej strony powodowej, w wyroku z 20 marca 2018 r. uchylił ww. orzeczenie sądu II instancji w punkcie 1 i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.</p> <p>Postanowieniem z 27 września 2018 r. (sygn. akt III SK 12/17) Sąd Najwyższy oddalił wniosek Sądu Apelacyjnego w Warszawie o sprostowanie wyroku z 20 marca 2018 r. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, w jakim zakresie zaskarżona decyzja Prezesa URE z 31 grudnia 2012 r. jest prawomocna, a w jakim zakresie sprawa wymaga ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał, że „skarga kasacyjna powoda w zakresie, w jakim obejmuje punkt 1 wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2016 r., VI ACa 1195/15, powinna zostać uwzględniona tylko w tej części, w której Sąd drugiej instancji rozstrzygnął negatywnie dla powoda o jego odpowiedzialności za naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">prawa energetycznego</a> w II połowie 2007 r.” Oznacza to, że zaskarżona decyzja w punkcie 1 oraz w części punktu 3, odnoszącej się naruszenia stwierdzonego w punkcie 1, jest prawomocna.</p> <p>Wyrokiem z 9 kwietnia 2019 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok w punkcie I w części, w której Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylił zaskarżoną decyzję w jej punkcie 2 oraz częściowo w jej punkcie 3, w zakresie wymierzonej przedsiębiorcy <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> w <span class="anon-block">W.</span> kary pieniężnej w kwocie 14.954.450,22 zł za działalnie opisane w punkcie 2 decyzji oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu (punkt II) i sprawę w tym zakresie przekazał ww. Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego i kasacyjnego. Zgodnie z wytycznymi sądu II instancji, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy SOKiK będzie kierował się wytycznymi wynikającymi z wyroku Sądu Najwyższego z 20 marca 2018 r., a w szczególności zbada to, czy i w jakim stopniu „powód miał realną możliwość wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku” (834v). Oceniając tę kwestię SOKiK uwzględni sposób rzeczywistego funkcjonowania rynku obrotu przedmiotowymi świadectwami w relewantnym okresie, a zwłaszcza zweryfikuje twierdzenia powoda dotyczące braku możliwości nabycia przez niego świadectw w ramach obrotu pozagiełdowego. SKOiK będzie też uwzględniał realia obrotu gospodarczego przy ustalaniu daty, którą należy uznać za graniczną dla wydawania przez Prezesa Urzędu świadectw mogących posłużyć do wywiązania się przez powoda z przedmiotowego obowiązku.</p> <p>W piśmie przygotowawczym z 31 lipca 2019 r. strona powodowa podtrzymała swoje odwołanie od decyzji Prezesa URE z 31 grudnia 2012 r. w zakresie, w którym decyzja ta nie została dotychczas uchylona, tj. w zakresie jej pkt 2 oraz częściowo pkt 3, w zakresie wymierzenia powodowi kary pieniężnej w wysokości 14.954.450,22 zł za niewywiązanie się w drugiej połowie 2007 r. z określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 9 a;art. 9 a ust. 8)">art. 9a ust. 8</a> PE (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 8 sierpnia 2010 r.) obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji, o których mowa w art. 9l <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 56 ust. 1)">ust. 1</a> PE, dla energii elektrycznej wytworzonej w jednostkach kogeneracji znajdujących się na terytorium RP, albo uiszczenia opłaty zastępczej. Powód podtrzymał całość zarzutów przeciwko decyzji podniesionych w odwołaniu w ww. zakresie, w tym także zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 68;art. 68 § 1)">art. 68 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa</a> (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania przez pozwanego decyzji) poprzez wydanie decyzji po upływie wskazanego w tym przepisie terminu. Powodowa Spółka wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części, ewentualnie o jej zmianę poprzez obniżenie nałożonej na powoda kary pieniężnej do poziomu poniżej minimum określonego zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 56;art. 56 ust. 1;art. 56 ust. 1 pkt. 1 a)">art. 56 ust. 1 pkt 1a</a> PE, z uwzględnieniem wszystkich wytycznych określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 56;art. 56 ust. 6)">art. 56 ust. 6</a> PE oraz jej proporcjonalności ocenianej w kontekście sytuacji powoda w drugiej połowie 2007 r. oraz działań pozwanego – opisanych szczegółowo w odwołaniu. Strona wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.</p> <p>(<em> <!-- -->pismo przygotowawcze powoda, k. 969-988</em>).</p> <p>Pozwany Prezes URE w piśmie przygotowawczym z 7 października 2019 r. podtrzymał w całości stanowisko oraz wnioski formułowane w dotychczas składanych pismach procesowych, jak również wniósł o zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p>(<em> <!-- -->pismo przygotowawcze pozwanego, k. 999-1003</em>).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: </strong> </p> <p>Na mocy decyzji z 17 listopada 1998 r. <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (dalej: <span class="anon-block"> Spółka (...)</span>; obecnie: <span class="anon-block">(...)</span> Spółka Akcyjna z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>) uzyskała koncesję na obrót energią elektryczną na okres od 17 listopada 1998 r. do 13 grudnia 2025 r. (<span class="underline"> <!-- --> dowód</span>: fakty niesporne).</p> <p>W piśmie z 9 kwietnia 2008 r. Prezes URE wystąpił do <span class="anon-block"> Spółki (...) S.A.</span> o udzielenie informacji, dotyczącej sprzedaży energii elektrycznej na rzecz odbiorców końcowych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2007 r. Koncesjonariusz przekazał te informacje w piśmie z 29 kwietnia 2008 r., podając oddzielnie dane dotyczące sprzedaży za pierwsze i za drugie półrocze 2007 r. (<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: fakty niesporne; pismo <span class="anon-block"> Spółki (...) S.A.</span> wraz z załącznikami, k. 1-121 akt admin.).</p> <p>W drugim półroczu 2007 r. <span class="anon-block"> Spółka (...) S.A.</span> sprzedała na rzecz odbiorców końcowych <span class="anon-block">(...)</span> MWh, zatem była zobowiązany do uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji, o których mowa w art. 9l ust. 1 pkt 1 PE (tzw. świadectwa „żółte), na łączną ilość<span class="anon-block">(...)</span> MWh lub uiszczenia opłaty zastępczej w wysokości odpowiadającej tej ilości energii elektrycznej oraz do uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji, o których mowa w art. 9l ust. 1 pkt 2 PE (tzw. świadectwa „czerwone”) na łączną ilość <span class="anon-block">(...)</span> MWh lub uiszczenia opłaty zastępczej w wysokości odpowiadającej tej ilości energii elektrycznej. (<span class="underline"> <!-- --> dowód</span>: fakty niesporne).</p> <p>Przedsiębiorca nie przedstawił Prezesowi URE do umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji na poczet wykonania ww. obowiązku za drugie półrocze 2007 r. (<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: fakty niesporne).</p> <p>Do 31 marca 2008 r., w odniesieniu do jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 1 PE, <span class="anon-block"> Spółka (...) S.A.</span> uiściła opłatę zastępczą w wysokości 192.430 zł, odpowiadającą<span class="anon-block">(...)</span> MWh energii elektrycznej, natomiast w odniesieniu do jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 2 PE, przedsiębiorca uiścił opłatę w wysokości 609.230 zł, co odpowiada <span class="anon-block">(...)</span> MWh. Różnica w zakresie wymaganym udziałem energii elektrycznej pochodzącej z umorzonych świadectw pochodzenia z kogeneracji bądź wniesionej opłaty zastępczej w całkowitej rocznej sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym, a udziałem osiągniętym przez <span class="anon-block"> Spółkę (...) S.A.</span>, wyniosła - według Prezesa URE - 0,748 % (<span class="anon-block">(...)</span> MWh) - w odniesieniu do jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 1 PE oraz 15,425 % (<span class="anon-block">(...)</span> MWh) - w odniesieniu do jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 2 PE. (<span class="underline"> <!-- --> dowód</span>: fakty niesporne ustalone w zaskarżonej decyzji; dowody wniesienia opłaty zastępczej, k. 109 - 110 akt admin.).</p> <p>Prezes URE dokonał transmisji na <span class="anon-block">(...)</span> (prowadzoną przez <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>; dalej: <span class="anon-block"> (...)</span>) świadectw pochodzenia z kogeneracji tzw. „żółtych” wydanych za energię elektryczną wytworzoną w okresie 1.07.-31.12.2007 r. w następującym zakresie:</p> <table> <colgroup> <col width="71"/> <col width="185"/> <col width="182"/> </colgroup> <tr> <td rowspan="8"> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Wolumen energii [kWh]</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Data transmisji</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>23 397 452</p> <p>71 473 258</p> </td> <td> <p>28 grudzień 2007</p> <p>16 styczeń 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>20 549 008</p> </td> <td> <p>18 styczeń 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>6 016 034</p> </td> <td> <p>25 styczeń 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>19 021 822</p> </td> <td> <p>30 styczeń 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>6 900 689</p> </td> <td> <p>1 luty 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>3 289 857</p> </td> <td> <p>20 luty 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>746 221</p> </td> <td> <p>27 luty 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Razem</strong> </p> </td> <td> <p>151 394 341</p> </td> <td> </td> </tr> </table> <p>(<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: dane przedstawione na podstawie bazy danych URE w piśmie procesowym pozwanego z 25 lipca 2018 r., k. 887).</p> <p>Prezes URE dokonał transmisji na <span class="anon-block">(...)</span>świadectw pochodzenia z kogeneracji tzw. „czerwonych” wydanych za energię elektryczną wytworzoną w okresie 1.07.-31.12.2007 r. w następującym zakresie:</p> <table> <colgroup> <col width="60"/> <col width="158"/> <col width="188"/> </colgroup> <tr> <td rowspan="15"> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Wolumen energii [kWh]</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Data transmisji</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p>158 621 062</p> </td> <td> <p>31 grudzień 2007</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>2 659 613 597</p> </td> <td> <p>9 styczeń 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>225 487 814</p> </td> <td> <p>11 styczeń 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>565 438 954</p> </td> <td> <p>16 styczeń 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>185 207 095</p> </td> <td> <p>18 styczeń 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>683 999 106</p> </td> <td> <p>25 styczeń 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>40 695 376</p> </td> <td> <p>30 styczeń 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>1 292 243 269</p> </td> <td> <p>1 luty 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>1 269 972 239</p> </td> <td> <p>6 luty 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>835 344 881</p> </td> <td> <p>13 luty 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>74 288 593</p> </td> <td> <p>20 luty 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>86 925 725</p> </td> <td> <p>27 luty 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>203 800 074</p> </td> <td> <p>5 marzec 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p>42 678 912</p> </td> <td> <p>12 marzec 2008</p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Razem</strong> </p> </td> <td> <p>8 324 316 697</p> </td> <td> </td> </tr> </table> <p>(<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: dane przedstawione na podstawie bazy danych URE w piśmie procesowym pozwanego z 25 lipca 2018 r., k. 887).</p> <p>Prezes URE wystawił i przekazał na <span class="anon-block">(...)</span>świadectw pochodzenia „żółtych” na łączny wolumen <span class="anon-block">(...)</span> kWh (<span class="anon-block">(...)</span> MWh) za energię elektryczną wytworzoną w drugim półroczu 2007 r. oraz za styczeń – luty 2008 r., z czego na poczet realizacji obowiązku za 2007 r. mogło posłużyć <span class="anon-block">(...)</span> kWh (<span class="anon-block">(...)</span> MWh). Na dzień 28 marca 2008 r. umorzonych zostało świadectw na wolumen <span class="anon-block">(...)</span> kWh, a aktywnych w systemie było jeszcze <span class="anon-block">(...)</span> kWh. (<span class="underline"> <!-- --> dowód</span>: dane przedstawione na podstawie bazy danych URE w piśmie procesowym pozwanego z 25 lipca 2018 r., k. 887; „<span class="anon-block">(...)</span>” z 28 marca 2008 r., k. 894-897).</p> <p>Prezes URE wystawił i przekazał na <span class="anon-block">(...)</span>świadectw pochodzenia „czerwonych” na łączny wolumen <span class="anon-block">(...)</span> kWh (<span class="anon-block">(...)</span> MWh) za energię elektryczną wytworzoną w drugim półroczu 2007 r. oraz za styczeń – luty 2008 r., z czego na poczet realizacji obowiązku za 2007 r. mogło posłużyć <span class="anon-block">(...)</span> kWh (<span class="anon-block">(...)</span> MWh). Na dzień 28 marca 2008 r. umorzonych zostało świadectw na wolumen <span class="anon-block">(...)</span> kWh, a aktywnych w systemie było jeszcze <span class="anon-block">(...)</span> kWh. (<span class="underline"> <!-- --> dowód</span>: dane przedstawione na podstawie bazy danych URE w piśmie procesowym pozwanego z 25 lipca 2018 r., k. 887verte; „<span class="anon-block">(...)</span>” z 28 marca 2008 r., k. 894-897).</p> <p>Sposób wykonania obowiązku w zakresie przestawienia do umorzenia za II połowę 2007 r. świadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczenia opłaty zastępczej przez wszystkie podmioty do tego zobowiązane, kształtował się następująco:</p> <p>1)  ilość energii elektrycznej sprzedanej w II półroczu 2007 r. do odbiorców końcowych przez podmioty zobowiązane do realizacji obowiązku kogeneracyjnego wyniosła <span class="anon-block">(...)</span> MWh,</p> <p>2)  udział wymagany „żółty” – 0,8% energii,</p> <p>3)  udział wymagany „czerwony” – 16,5% energii,</p> <p>4)  ilość energii wymagana do realizacji obowiązku „żółty” –<span class="anon-block">(...)</span> MWh,</p> <p>5)  ilość energii wymagana do realizacji obowiązku „czerwony” – <span class="anon-block">(...)</span> MWh,</p> <p>6)  wysokość uiszczonej opłaty zastępczej „żółta” – 35.064.153,61 zł co odpowiada <span class="anon-block">(...)</span> MWh i stanowi 0,517% (wobec 0,8% wymaganego),</p> <p>7)  wysokość uiszczonej opłaty zastępczej „czerwona” – 34.835.912,77 zł, co odpowiada <span class="anon-block">(...)</span> MWh i stanowi 3,345% (wobec 16,5% wymaganego),</p> <p>8)  ilość umorzonych świadectw „żółtych” – <span class="anon-block">(...)</span> MWh, co stanowi 0,255% (wobec 0,8% wymaganego),</p> <p>9)  ilość umorzonych świadectw „czerwonych” – <span class="anon-block">(...)</span> MWh, co stanowi 12,564% (wobec 16,5% wymaganego).</p> <p>(<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: dane przedstawione przez Prezesa URE w piśmie z 13 stycznia 2020 r., k. 1110; tabela „Realizacja obowiązku CHP w II połowie 2007 r i 2008 r.” stanowiąca część prezentacji <span class="anon-block">L. W.</span> z Departamentu Przedsiębiorstw Energetycznych URE pt. „Ocena funkcjonujących systemów wsparcia odnawialnych źródeł energii i wysokosprawnej kogeneracji – rola i zadania Prezesa URE”, slajd 22 - załącznik do pisma powoda z 18 lipca 2018 r., k. 857-870).</p> <p>Zarządzeniem z 27 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 248;art. 248 § 1)">art. 248 § 1 k.p.c.</a>, zobowiązał <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span> (<span class="anon-block"> (...) S.A.</span>) do przedstawienia informacji wskazanych w piśmie przygotowawczym powoda z 31 lipca 2019 r., dotyczących: (a) informacji o ilości świadectw pochodzenia z kogeneracji wydanych przez pozwanego do 29 lutego 2008 r. z uwzględnieniem daty ich zapisania w rejestrze tych świadectw prowadzonym przez podmiot prowadzący giełdę towarową na podstawie art. 9e ust. 9 pkt 1 w związku z art. 9m PE, (b) informacji o ilości świadectw pochodzenia umorzonych przez pozwanego na wniosek podmiotów wymienionych w art. 9a ust. 2 PE w celu zrealizowania przez nie obowiązku za drugie półrocze 2007 r. z uwzględnieniem rodzaju świadectwa, daty złożenia wniosku o umorzenie oraz daty ich umorzenia przez pozwanego, (c) informacji o ilości praw majątkowych do świadectw pochodzenia z kogeneracji, uwzględniającej rodzaj takiego świadectwa, które były przedmiotem transakcji sprzedaży w okresie do 29 lutego 2008 r., w podziale na tzw. transakcje sesyjne i pozasesyjne oraz informacji o wielkości zleceń sprzedaży takich praw majątkowych do świadectw pochodzenia. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w piśmie z 19 grudnia 2019 r., <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> odmówiła przedstawienia wnioskowanych informacji, jako objętych tajemnicą zawodową zgodnie z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20001031099" title="Ustawa z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych - Dz. U. z 2000 r. Nr 103, poz. 1099 ()">ustawy z 26 października 2000 r. o giełdach towarowych</a>. (<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: zarządzenie, k. 1015; pismo <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, k. 1020). Wobec powyższego, Sąd oddalił, zgłoszony na rozprawie 1 grudnia 2020 r., wniosek powoda o ponowne zwrócenie się do <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> o przekazanie ww. informacji, gdyż uzyskanie tych informacji, jako objętych tajemnicą zwodową, jest niemożliwe, jak też wniosek zmierzał do przedłużenia postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 4;art. 235(2) § 1 pkt. 5)">art. 235^{<!-- -->2} § 1 pkt 4 i 5 k.p.c.</a>).</p> <p>Dnia 19 października 2007 r. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> rozpoczęła proces ofertowy w zakresie sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia z kogeneracji w 2007 r. i 2008 r. Zapytania w zakresie „czerwonych” świadectw pochodzenia z kogeneracji skierowano do 41 potencjalnych sprzedawców, z których odpowiedzi udzieliło 10, w tym 8 o braku możliwości złożenia oferty, a 2 (<span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> i (...) Sp. z o.o.</span>) przedstawiło oferty dotyczące sprzedaży w 2008 r. po cenie – odpowiednio – 17,50-17,95 zł/MWh, dla wolumenów – odpowiednio – 50.000 MWh i 85.000 MWh. Na 31 zapytań<span class="anon-block">(...)</span> nie otrzymała odpowiedzi.</p> <p>Zapytania w zakresie „żółtych” świadectw pochodzenia z kogeneracji skierowano do 19 potencjalnych sprzedawców. Odpowiedział na nie tylko jeden sprzedawca <span class="anon-block"> – (...) Sp. z o.o.</span> przedstawiło ofertę sprzedaży przez 2008 r. po cenie 116 zł/MWh, dla wolumenu energii elektrycznej wynoszącego 55.000 MWh. Była to oferta łączona - warunkiem sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectwa pochodzenia z kogeneracji było jednoczesne nabycie energii elektrycznej po cenie 154 zł MWh. Łączna cena kupna energii elektrycznej i praw majątkowych ze świadectw „żółtych” wynosiła 261 zł MWh. (<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: Ranking procesu ofertowego z dnia 19.10.2007 r. Tabela nr 4, k. 221-222 akt admin., k. 1057-1058 akt sądowych; pismo powoda do Prezesa URE z 5.06.2009 r. z załącznikami, k. 195-253 akt admin.; pismo przygotowawcze powoda z 13.01.2020 r., k. 1024-1030; zeznania świadka <span class="anon-block">P. G.</span>, protokół rozprawy z 1.12.2020 r., 00:21:29; przesłuchanie w charakterze strony powodowej członka zarządu <span class="anon-block"> Spółki – (...)</span>, protokół rozprawy z 1.12.2020 r., 00:48:17, 00:49:53, 00:54:30).</p> <p>Dnia 29 października 2007 r. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zamieściła ogłoszenie w dzienniku „<span class="anon-block">(...)</span>” – zaproszenie do składania ofert sprzedaży na 2007 i 2008 r. praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia z kogeneracji. Żaden podmiot nie udzielił odpowiedzi na to ogłoszenie. (<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: kserokopia ogłoszenia, k. 254 akt admin.; zeznania świadka <span class="anon-block">P. G.</span>, protokół rozprawy z 1.12.2020 r., 00:21:29)</p> <p>W piśmie z 22 maja 2009 r. organ koncesyjny zawiadomił <span class="anon-block"> Spółkę (...) S.A.</span> o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia Spółce kary pieniężnej w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, polegającymi na nieprzestrzeganiu w I półroczu 2007 r., określonego w art. 9a ust. 8 PE (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2007 r.) obowiązku zakupu oferowanej energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła w przyłączonych do sieci źródłach energii znajdujących się na terytorium RP, oraz nieprzestrzeganiu w II półroczu 2007 r., określonego w art. 9a ust. 8 PE (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2007 r. do 8 sierpnia 2010 r.) obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji albo uiszczenia opłaty zastępczej. (<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: pismo Prezesa URE, k. 188-193 akt admin.).</p> <p>W roku 2011 <span class="anon-block"> Spółka (...) S.A.</span> osiągnęła z działalności koncesjonowanej, polegającej na obrocie energią elektryczną, przychód w wysokości <span class="anon-block">(...)</span> zł. (<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: oświadczenie <span class="anon-block"> Spółki (...) S.A.</span>, k. 336 akt admin.).</p> <p>W piśmie z 4 grudnia 2012 r. Prezes URE powiadomił <span class="anon-block"> Spółkę (...) S.A.</span> o zakończeniu gromadzenia w sprawie materiału dowodowego oraz poinformował o przysługującym stronie prawie do zapoznana się z materiałem dowodowym i do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, jak również do złożenia ewentualnych dodatkowych uwag i wyjaśnień. Strona skorzystała z tego prawa, zapoznając się 17 grudnia 2012 r. z materiałem zebranym w sprawie. (<span class="underline"> <!-- -->dowód</span>: pismo Prezesa URE, k. 337-338 akt admin.; oświadczenie, k. 411 akt admin.).</p> <p>Dnia 31 grudnia 2012 r. Prezes URE wydał decyzję, która została zaskarżona w niniejszym postępowaniu sądowym.</p> <p>Dnia 25 listopada 2016 r.<span class="anon-block">(...)</span> Spółka Akcyjna wpłaciła na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚGW) kwotę 14.954.450,22 zł tytułem zapłaty kary pieniężnej nałożonej decyzją Prezesa URE z 31 grudnia 2012 r. (<span class="underline"> <!-- --> dowód</span>: fakty znane Sądowi orzekającemu z urzędu w związku z prowadzeniem sprawy o sygn. akt XVII AmE 61/18).</p> <p>Powyżej opisany stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej wskazane dowody, zgromadzone w toku postępowania administracyjnego i sądowego, jak też w oparciu o twierdzenia i oświadczenia stron oraz fakty znane Sądowi orzekającemu z urzędu. Sąd przyznał moc dowodową wszystkim dokumentom, wymienionym przy ustalaniu podstawy faktycznej sprawy, wobec braku podstaw, aby odmówić im mocy dowodowej. Za wiarygodne Sąd uznał także - w przywołanym zakresie - zeznania świadka <span class="anon-block">P. G.</span> oraz przesłuchanego w charakterze strony powodowej członka zarządu <span class="anon-block"> Spółki – (...)</span>, gdyż korespondują one z pozostałymi dowodami zebranymi w sprawie. Oddalono natomiast wniosek o przesłuchanie wyżej wymienionych osób na okoliczność straty finansowej, jaką Spółka poniosłaby, gdyby wypełniła obowiązek z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 9 a;art. 9 a ust. 8)">art. 9a ust. 8</a> PE, wobec odmowy zatwierdzenia taryfy w roku 2007, ponieważ fakt ten nie jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 235(2);art. 235(2) § 1;art. 235(2) § 1 pkt. 2)">art. 235^{<!-- -->2} § 1 pkt 2 k.p.c.</a>).</p> <p>Jednocześnie Sąd nie uwzględnił powołanych przez pozwanego danych, wynikających z informacji z <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, zamieszczonej na stronie internetowej giełdy i załączonej przez Prezesa do pisma z 25 lipca 2018 r. (załącznik nr 4), wobec zakwestionowania tych danych przez powoda oraz niemożność zweryfikowania ich przez Sąd, wskutek nieodnalezienia wskazanego pliku w internecie.</p> <p> <strong> <!-- -->Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy zważył, co następuje</strong>.</p> <p>Ponowne rozpoznanie niniejszej sprawy dotyczyło rozpatrzenia odwołania powoda co do punktu 2 zaskarżonej decyzji Prezesa URE z 31 grudnia 2012 r., w którym stwierdzono niewywiązanie się przez powoda z obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji, o których mowa w art. 9l ust. 1 PE, dla energii elektrycznej wytworzonej w jednostkach kogeneracji znajdujących się na terytorium RP albo uiszczenia opłaty zastępczej obliczonej w sposób określony w art. 9a ust. 8a PE za drugie półrocze 2007 r., jak też w zakresie punktu 3 w części, w której nałożono na powoda karę pieniężną za niewykonanie wskazanego wyżej obowiązku. W ocenie Sądu Okręgowego, w powyższym zakresie odwołanie zasługiwało na częściowe uwzględnienie, tj. co do rozstrzygnięcia o karze.</p> <p>Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do podniesionego przez powoda zarzutu przedawnienia, wiązanego z naruszeniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971370926" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 (art. 68;art. 68 § 1)">art. 68 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa</a> (dalej: OP), poprzez wydanie zaskarżonej decyzji po upływie wskazanego w tym przepisie terminu, należy wskazać, że kwestia ta została już rozstrzygnięta przez Sąd orzekający w niniejszym składzie, w sprawie toczącej się przed tutejszym Sądem pod sygn. akt XVII AmE 61/18. Mianowicie, wyrokiem z 21 stycznia 2020 r. Sąd oddalił odwołanie strony powodowej od decyzji Prezesa URE z 27 października 2017 r. (znak: <span class="anon-block">(...)</span>), którą to decyzją organ odmówił stwierdzenia nieważności swojej decyzji z 31 grudnia 2012 r., dotyczącej wymierzenia przedsiębiorcy <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> (obecnie <span class="anon-block">(...)</span> S.A.) z siedzibą w <span class="anon-block">W.</span>, kary pieniężnej za niewypełnienie w II półroczu 2007 r. obowiązku określonego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 (art. 9 a;art. 9 a ust. 8)">art. 9a ust. 8 ustawy - Prawo energetyczne</a> (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 8 sierpnia 2010 r.), a więc decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie. Podtrzymując w pełni swoje stanowisko wyrażone w wyroku z 21 stycznia 2020 r. oraz jego uzasadnieniu, Sąd stwierdza, że decyzja Prezesa URE z 31 grudnia 2012 r. wydana została w warunkach stanu prawnego, w którym brak było przepisów prawa regulujących instytucję przedawnienia w odniesieniu do kar pieniężnych przewidzianych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">Prawie energetycznym</a>. Już pobieżna analiza orzecznictwa i literatury przedmiotu wskazuje zaś na brak jednoznacznego stanowiska, w ogóle co do możliwości zastosowania w danym przypadku instytucji przedawnienia, a nie tylko - co do wskazywanej przez powoda - możliwości odpowiedniego zastosowania przepisów działu III OP, w tym jej art. 68 § 1. Co więcej, nie ustaliła się także wówczas w ogóle jednolita praktyka orzecznicza, co do przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych (a nie tylko kar nakładanych na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970540348" title="Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 ()">Prawa energetycznego</a>) na podstawie art. 68 § 1 OP. Jeśli chodzi o kary wymierzane w danym okresie przez Prezesa URE na podstawie art. 56 ust. 1 PE, to prezentowany jest - między innymi - pogląd, że w tym przypadku nie było możliwości powołania się na instytucję przedawnienia, czy też pogląd o możliwości analogicznego stosowania rozwiązań zawartych w przepisach działu III Ordynacji podatkowej, z uzasadnieniem, że kary pieniężne stanowią niepodatkowe należności budżetowe w rozumieniu art. 3 pkt 8 OP, do których znajdą zastosowanie ww. przepisy Ordynacji. Natomiast zgodnie z przeciwnym zapatrywaniem, niepodatkowe należności budżetowe to jedynie takie należności, których obowiązek ponoszenia stanowi realizację przepisów prawa, a nie jest wynikiem naruszenia tych przepisów. W danej kwestii zaprezentowano także pogląd, o potrzebie odpowiedniego zastosowania w zakresie przedawnienia przepisów prawa karnego, w szczególności <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 101;art. 101 § 2)">art. 101 § 2 Kodeksu karnego</a>.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, nawet gdyby przyjąć poprawność stanowiska, że do 30 października 2015 r. do przedawnienia kar pieniężnych, wymierzanych na podstawie art. 56 ust. 1 PE i uiszczanych na rzecz urzędów skarbowych, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy działu III Ordynacji podatkowej, to w rozpatrywanej sprawie, nie było podstaw do zastosowania wskazywanego przez powoda art. 68 § 1 OP w odniesieniu do decyzji z 31 grudnia 2012 r., w przedmiocie wymierzenia powodowej Spółce kary pieniężnej za niewypełnienie w II półroczu 2007 r. obowiązku określonego w art. 9a ust. 8 PE. Niemożność zastosowania tego przepisu wynika z tego, że zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 56 ust. 2b PE, beneficjentem wpływu z kary nałożonej na powoda przedmiotową decyzją był Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a nie urząd skarbowy. Sąd Okręgowy podziela bowiem stanowisko, co do braku podstaw do uznania wpływów z tytułu kar pieniężnych, nakładanych za naruszenie obowiązku przewidzianego w art. 9a ust. 8 PE i stanowiących przychód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, za niepodatkowe należności budżetowe w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 8 OP, co w konsekwencji wyklucza możliwość zastosowania do nich przepisów działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 68 § 1 tej ustawy. Należy także mieć na uwadze, że w uzasadnieniu wyroku z 20 marca 2018 r. wydanego w rozpatrywanej sprawie również Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że „kwalifikacja w dacie wydania decyzji wpływów z kar pieniężnych za naruszenie obowiązku z art. 9a ust. 8 PE jako przychodów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wyłącza zastosowanie art. 68 Ordynacji podatkowej”.</p> <p>Przechodząc do zagadnienia niewywiązania się przez powoda z obowiązku przewidzianego w art. 9a ust. 8 PE za okres obejmujący drugie półrocze 2007 r., w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że obowiązek ten polegał – alternatywnie - na uzyskaniu i przedstawieniu do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji, o których mowa w art. 9l ust. 1 PE, dla energii elektrycznej wytworzonej w jednostkach kogeneracji znajdujących się na terytorium RP, albo na uiszczeniu opłaty zastępczej obliczonej w sposób określony w art. 9a ust. 8a PE.</p> <p>Powód podnosił, że wykonanie tego obowiązku było obiektywnie niemożliwe z uwagi na takie okoliczności, jak: (1) zmiana postaci obowiązku w trakcie trwania roku taryfowego, (2) wykorzystanie wszystkich środków przewidzianych w taryfie na poczet realizacji obowiązku, (3) odmowa zatwierdzenia wniosku powoda o zmianę taryfy, (4) utrata przychodów na poziomie przeszło 6 mln zł w przypadku wykonania obowiązku, (5) zaniechanie legislacyjne w postaci zwłoki w wydaniu rozporządzenia wykonawczego, (6) niewydawanie przez Prezesa URE do końca 2007 r. świadectw pochodzenia z kogeneracji.</p> <p>Natomiast Sąd Najwyższy przesądził niniejszej sprawie, że tylko okoliczność niewydawania świadectw pochodzenia energii z kogeneracji pozostaje w związku z koncepcją obiektywnego uzasadnienia niewykonania przez powoda ustawowego obowiązku, polegającego na przedstawieniu do umorzenia świadectw pochodzenia energii lub uiszczenia opłaty zastępczej.</p> <p>Wobec braku poczynienia niezbędnych ustaleń przez Sądy pierwszej i drugiej instancji, Sąd Najwyższy polecił, aby ustalić w sprawie, czy powód mógł wykonać ciążący na nim w drugim półroczu 2007 r. obowiązek przez przedstawienie świadectw pochodzenia energii do umorzenia - w tym ustalić, czy Prezes URE wydawał do 31 marca 2008 r. świadectwa pochodzenia energii z kogeneracji wytworzonej w 2007 r. – jak również, w jakim stopniu ilość wydanych przez Prezesa świadectw, które można było nabyć celem wykonania obowiązku z 2007 r. na dzień 31 marca 2008 r. pozwalała powodowi realnie na częściowe lub całościowe wykonanie ciążącego na nim obowiązku (str. 17-18, 24 uzasadnienia wyroku SN z 20 marca 2018 r.).</p> <p>Dokonując weryfikacji istnienia realnej możliwość wykonania przez powoda ciążącego na nim w drugim półroczu 2007 r. obowiązku przez przedstawienie świadectw pochodzenia energii do umorzenia, należy mieć na uwadze istotne założenie, mianowicie, że celem niniejszego postępowania sądowego jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, której przedmiotem jest spór między stronami powstający dopiero po wydaniu decyzji przez Prezesa Urzędu. Postępowanie sądowe przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest postępowaniem kontradyktoryjnym, w którym uwzględnia się wprawdzie materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym, jednak nie pozbawia to stron możliwości zgłoszenia nowych twierdzeń, co do faktów i nowych dowodów, według zasad rozkładu ciężaru dowodu. Tutejszy Sąd jest sądem cywilnym i prowadzi sprawę cywilną, wszczętą w wyniku wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, w tym wypadku Urzędu Regulacji Energetyki, według reguł kontradyktoryjnego postępowania cywilnego, a nie sądem legalności decyzji administracyjnej, jak to czynią sądy administracyjne w postępowaniu sądowo-administracyjnym.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, należy przyjąć, że skoro powód zakwestionował decyzję Prezesa URE, w której stwierdzono niewywiązanie się przez powoda z obowiązku przewidzianego w art. 9a ust. 8 PE, to w konsekwencji, to powód powinien przedstawić dowody na bezpodstawność rozstrzygnięcia organu, w tym w szczególności, dowody wskazujące na dochowanie przez stronę należytej staranności w dążeniu do wykonania spoczywającego na niej obowiązku oraz obiektywną niemożliwość jego wykonania.</p> <p>Jednocześnie, ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Sąd Okręgowy podziela utrwalone w judykaturze stanowisko, iż zasadniczo tego typu zarzuty są nieskuteczne przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ponieważ Sąd ten nie może ograniczyć sprawy wynikającej z odwołania od decyzji Prezesa Urzędu tylko do funkcji sprawdzającej prawidłowość postępowania administracyjnego, które poprzedza postępowania sądowe. Celem postępowania nie jest przeprowadzenie kontroli postępowania administracyjnego, ale merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tylko takie odczytanie relacji pomiędzy postępowaniem administracyjnym i postępowaniem sądowym może uzasadniać dokonany przez racjonalnego ustawodawcę wybór między drogą postępowania cywilnego i drogą postępowania sądowo-administracyjnego dla wyjaśnienia istoty sprawy (por. np.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1991 r., sygn. akt III CRN 120/91; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1998 r., sygn. akt I CKN 265/98; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I CKN 351/99; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2001 r., sygn. akt I CKN 1036/98; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt III SZP 2/05). Sąd Okręgowy uznaje, że nawet gdyby przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym doszło do uchybień proceduralnych, to zarzuty w tym zakresie nie mogą być skuteczne, o ile uchybienia te mogą być sanowane w toku postępowania sądowego, mającego na celu merytoryczne rozstrzygnięcie sporu, bowiem tutejszy Sąd zobowiązany jest do wszechstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu zasad rozkładu ciężaru dowodu i obowiązku stron w postępowaniu dowodowym.</p> <p>Obrót prawami majątkowymi do świadectw pochodzenia energii elektrycznej z kogeneracji odbywa się w ramach transakcji giełdowych (transakcje sesyjne) oraz w ramach transakcji pozasesyjnych, obejmujących kontrakty dwustronne, między wytwórcą energii elektrycznej dysponującym świadectwami pochodzenia z kogeneracji a nabywcą tych świadectw.</p> <p>W toku postępowania sądowego powód prezentował stanowisko, że w relewantnym okresie, świadectwami dla niego dostępnymi, które mógł on nabyć w celu wypełnienia obowiązku dotyczącego drugiej połowy 2007 r., były tylko świadectwa będące przedmiotem transakcji sesyjnych na giełdzie. Powód twierdził, że nie miał natomiast możliwości nabycia świadectw w ramach transakcji pozasesyjnych, ponieważ te zawierane były i są najczęściej przez podmioty wchodzące w skład tych samych grup kapitałowych (tj. wytwórca dysponujący świadectwami pochodzenia z kogeneracji zawierał umowę sprzedaży tych świadectw z przedsiębiorstwem z własnej grupy kapitałowej), a powód takiej możliwości nie miał, gdyż w 2007 i 2008 r. do jego grupy kapitałowej w Polsce nie należeli wytwórcy uprawnieni do otrzymywania świadectw pochodzenia z kogeneracji.</p> <p>Pierwsze świadectwa pochodzenia z kogeneracji Prezes URE zaczął wydawać pod koniec grudnia 2007 r., zaś obrót tymi świadectwami rozpoczął się po 1 stycznia 2008 r., na co wskazuje materiał dowodowy zebrany w sprawie, i na co wskazał Prezes URE, między innymi, w piśmie procesowym z 25 lipca 2018 r. i w piśmie przygotowawczym z 12 lutego 2020 r. (k. 1118-1119). Również na rozprawie przed Sądem Najwyższym pełnomocnik Prezesa oświadczył, że świadectwa pochodzenia za 2007 r. były wydawane dopiero w I kwartale 2008 r. (str. 17 uzasadnienia wyroku z 20.03.2018 r.).</p> <p>Ustosunkowując się do – wskazanej przez Sąd Apelacyjny w wytycznych - kwestii daty, którą należy uznać za graniczną dla wydawania przez Prezesa URE świadectw pochodzenia z kogeneracji mogących posłużyć do wywiązania się przez powoda z obowiązku, to w tym zakresie powód wskazuje na 29 lutego 2008 r., a Prezes na 31 marca 2008 r. (czyli dzień, w którym upływał termin wykonania obowiązku). Powód uzasadnia swoje stanowisko tym, że wobec szeregu czynności poprzedzających umorzenie przez Prezesa świadectw pochodzenia z kogeneracji przed 31 marca 2008 r., jest to w ocenie powoda czas optymalny na dokonanie wszystkich koniecznych działań, tj. realizację transakcji zakupu świadectw, jej przeprowadzenie zgodnie z regulacjami <span class="anon-block"> (...)</span> oraz zaewidencjonowanie w rejestrze świadectw. Natomiast według Prezesa, datą graniczną jest 31 marca 2008 r., przy czym należy zauważyć, że pozwany wskazuje na datę graniczną dla wykonania obowiązku, zaś wskazana przez SA kwestia dotyczy daty wydawania świadectw. Jednocześnie jednak pozwany do pisma z 7 października 2019 r. załączył dowody, wskazujące na umarzanie świadectw pochodzenia z kogeneracji na wniosek przedsiębiorcy (także powoda) złożony klika dni przed lub nawet w dniu upływu terminu realizacji obowiązku.</p> <p>Wobec powyższego, zdaniem Sądu Okręgowego, w danym przypadku nie występuje zatem spór między stronami, bo każda ze stron porusza <em> <!-- -->de facto</em> inne kwestie, odnosi się do zupełnie innych terminów. Jednocześnie należy przyznać rację obu stronom, tj. powodowi co do tego, że datą graniczną dla wydawania świadectw pochodzenia z kogeneracji przez Prezesa URE jest 29 lutego 2008 r., natomiast datą graniczną dla wykonania obowiązku przedstawienia świadectwa do umorzenia jest 31 marca 2008 r. - tę ostatnią potwierdził również SN w uzasadnieniu wyroku wydanego w niniejszej sprawie.</p> <p>W ocenie Sądu Okręgowego, w niniejszej sprawie istniała możliwość, przynajmniej częściowego, wypełnienia przez powoda spornego obowiązku, przez umorzenie świadectw pochodzenia z kogeneracji, zakupionych na <span class="anon-block">(...)</span>, a w każdym razie powód nie wykazał, by nie było to możliwe. Do takiego wniosku składania przeprowadzona przez Sąd szczegółowa analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym w szczególności: (a) danych nt. transmisji na <span class="anon-block"> (...)</span> świadectw pochodzenia z kogeneracji „żółtych” i „czerwonych” wydanych za energię wytworzoną w okresie 1.07-31.12.2007 r., przedstawionych przez pozwanego na podstawie bazy danych URE w piśmie procesowym pozwanego z 25 lipca 2018 r.; (b) danych o obrocie na <span class="anon-block"> (...)</span> świadectwami pochodzenia z kogeneracji z „Kuriera <span class="anon-block"> (...)</span> nr 250” z 28 marca 2008 r.; (c) danych o sposobie wykonania obowiązku przedstawienia do umorzenia za II połowę 2007 r. świadectw pochodzenia z kogeneracji lub zapłaty opłaty zastępczej przez wszystkie podmioty do tego zobowiązane, przedstawionych przez Prezesa URE w piśmie z 13 stycznia 2020 r.; (d) danych z tabeli „Realizacja obowiązku CHP w II połowie 2007 r i 2008 r.”, stanowiącej część prezentacji <span class="anon-block">L. W.</span> z Departamentu <span class="anon-block"> Przedsiębiorstw (...)</span> pt. „Ocena funkcjonujących systemów wsparcia odnawialnych źródeł energii i wysokosprawnej kogeneracji – rola i zadania Prezesa URE”, slajd 22 - załącznik do pisma powoda z 18 lipca 2018 r.; (e) danych z prezentacji pt. „Obrót certyfikatami na <span class="anon-block">(...)</span> – co nowego?” zaprezentowanej 29-30 maja 2008 r. przez <span class="anon-block">G. O.</span> – Prezesa Zarządu <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, w zakresie obrotu dla świadectw pochodzenia z kogeneracji tzw. „żółtych” i „czerwonych” na sesji i w transakcjach pozasesyjnych w okresie od 31 grudnia 2007 r. do 16 maja 2008 r., slajd 19 i 20 - załącznik do pisma powoda z 18 lipca 2018 r. Sądowi nie udało się natomiast pozyskać - wnioskowanych przez powoda – informacji: o ilości świadectw pochodzenia z kogeneracji wydanych przez pozwanego do 29 lutego 2008 r. z uwzględnieniem daty ich zapisania w rejestrze, o ilości świadectw pochodzenia z kogeneracji wydanych przez pozwanego do 29 lutego 2008 r. z uwzględnieniem daty ich zapisania w rejestrze oraz o ilości praw majątkowych do świadectw pochodzenia z kogeneracji, uwzględniającej rodzaj takiego świadectwa, które były przedmiotem transakcji sprzedaży w okresie do 29 lutego 2008 r., w podziale na tzw. transakcje sesyjne i pozasesyjne oraz informacji o wielkości zleceń sprzedaży takich praw majątkowych do świadectw pochodzenia - gdyż będąca w posiadaniu tych danych <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> odmówiła ich udostępnienia, powołując się na tajemnicę zawodową. Niemniej jednak, w oparciu o dostępnym materiał dowodowy Sąd ustalił, że ilość wydanych przez Prezesa świadectw, które można było nabyć celem wykonania obowiązku z 2007 r. na dzień 31 marca 2008 r., pozwalała powodowi realnie na co najmniej częściowe wykonanie ciążącego na nim obowiązku. Z poczynionych ustaleń wynika bowiem, że Prezes URE wystawił i przekazał na <span class="anon-block"> (...)</span> świadectw pochodzenia „żółtych” na łączny wolumen <span class="anon-block">(...)</span>kWh (<span class="anon-block">(...)</span> MWh) za energię elektryczną wytworzoną w drugim półroczu 2007 r. oraz za styczeń – luty 2008 r., z czego na poczet realizacji obowiązku za 2007 r. mogło posłużyć <span class="anon-block">(...)</span> kWh (<span class="anon-block">(...)</span> MWh). Na dzień 28 marca 2008 r. umorzonych zostało świadectw na wolumen <span class="anon-block">(...)</span> kWh, a aktywnych w systemie było jeszcze <span class="anon-block">(...)</span> kWh. Natomiast świadectw pochodzenia „czerwonych” Prezes URE wystawił i przekazał na <span class="anon-block"> (...)</span> na łączny wolumen <span class="anon-block">(...)</span> kWh (<span class="anon-block">(...)</span> MWh) za energię elektryczną wytworzoną w drugim półroczu 2007 r. oraz za styczeń – luty 2008 r., z czego na poczet realizacji obowiązku za 2007 r. mogło posłużyć <span class="anon-block">(...)</span> kWh (<span class="anon-block">(...)</span> MWh). Na dzień 28 marca 2008 r. umorzonych zostało świadectw na wolumen <span class="anon-block">(...)</span> kWh, a aktywnych w systemie było jeszcze <span class="anon-block">(...)</span> kWh. Nadto, z przedstawionych przez pozwanego danych nt. sposobu wykonania obowiązku w zakresie przestawienia do umorzenia za II połowę 2007 r. świadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczenia opłaty zastępczej przez wszystkie podmioty do tego zobowiązane wynika, że:</p> <p>- w zakresie udziału wymaganego „żółtego” (wynoszącego 0,8% energii), ilość umorzonych świadectw „żółtych” stanowiła 0,255%, a wysokość uiszczonej opłaty zastępczej „żółta” –stanowiła 0,517%, co łącznie daje 0,772% (a więc obowiązek nie został wykonany w 0,028%),</p> <p>- w zakresie udziału wymaganego „czerwonego” (wynoszącego 16,5% energii), ilość umorzonych świadectw „czerwonych” stanowiła 12,564%, a wysokość uiszczonej opłaty zastępczej „czerwona” – stanowiła 3,345%, co łącznie daje 15,909% (a więc obowiązek nie został wykonany w 0,591%).</p> <p>Powyższe dane wskazują zatem, że Prezes URE wydał świadectwa pochodzenia za energię wytworzoną w jednostkach kogeneracji, które mogły być przeznaczone na wykonanie obowiązku określonego w art. 9a ust. 8 PE za II półrocze 2007 r. i w takiej liczbie, że powód mógł podjąć próbę ich nabycia na <span class="anon-block"> (...)</span>. Niemniej jednak, wbrew spoczywającemu na powodzie ciężarowi dowodu, w toku postępowania nie wykazał on, by podjął jakiekolwiek konkretne działania i dołożył adekwatnych aktów staranności, mających na celu pozyskanie tych świadectw na giełdzie energii, w szczególności, nie przedstawił dowodów potwierdzających złożenie zleceń zakupów na <span class="anon-block"> (...)</span>, czy wskazujących na to, by spotkał się z odmową sprzedaży świadectw w ramach obrotu giełdowego. Na takie ustalenia wskazują także zeznania świadka <span class="anon-block">P. G.</span>, który odpowiedział twierdząco na pytanie: „czy powód mógł przedstawić świadectwa pochodzenia do umorzenia na poczet wykonania obowiązku za drugie półrocze 2007 roku w 2008 roku, w pierwszym kwartale” (protokół rozprawy z 1.12.2020 r., 00:39:19-00:39:34). Nadto, świadek zeznał, że nie posiada zleceń na <span class="anon-block"> (...)</span> za pierwszy kwartał 2007 r. (protokół rozprawy z 1.12.2020 r., 00:35:51), jak też nie przypomina sobie wysyłania listów intencyjnych, czy innych dokumentów, ofert do przedsiębiorstw, które oferowały świadectwa pochodzenia z kogeneracji z końcem 2007 r. czy w pierwszym kwartale 2008 r, celem zawarcia umów (protokół rozprawy z 1.12.2020 r., 00:35:51). Również przesłuchany w charakterze strony powodowej członek zarządu <span class="anon-block"> Spółki – (...)</span> wskazał, że nie posiada dokumentów zleceń na <span class="anon-block"> (...)</span> zakupu świadectw pochodzenia z kogeneracji za pierwszy kwartał 2008 r. (protokół rozprawy z 1.12.2020 r., 00:54:30), oraz że w 2008 r. nie kierowano zapytań, czy listów intencyjnych, ofert do przedsiębiorstw oferujących świadectwa pozasesyjne, ponieważ w 2007 r., pod koniec października skierowaliśmy zapytania i uzyskaliśmy odpowiedzi również dotyczące początków 2008 r. (protokół rozprawy z 1.12.2020 r., 00:54:30).</p> <p>Jeśli zaś chodzi o podnoszoną przez powoda kwestię, że ilość wydanych świadectw pochodzenia z kogeneracji mogła nie wystarczyć na zrealizowanie obowiązku przez wszystkie zobowiązane podmioty, to należy mieć na uwadze, że – jak wskazano powyżej – część podmiotów zrealizowała obowiązek poprzez uiszczenie opłaty zastępczej. Wobec tego, wolumenu dostępnych świadectw, przeznaczonych na realizację obowiązku za okres obejmujący II półrocze 2007 r., nie należy odnosić do wszystkich podmiotów, na których spoczywał dany obowiązek. Nadto, nawet gdyby nie istniała możliwość pełnego wykonania obowiązku w drodze zakupu i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, to przecież można było podjąć starania o chociażby częściowe jego wypełnienie w dany sposób, a tego powód nie uczynił. Poza tym - abstrahując w tym miejscu od stwierdzonej przez Sąd Najwyższy niekonstytucyjności sposobu ustalania jednostkowych opłat zastępczych przez Prezesa URE – należy zauważyć, że powód nie zdecydował się na wykonanie obowiązku w alternatywny i bez wątpienia bardziej dostępny sposób, czyli poprzez uiszczenie pełnej opłaty zastępczej (uiścił ją częściowo), jak uczyniło to wiele ze zobowiązanych podmiotów.</p> <p>Dotychczas przedstawione argumenty przemawiają wystarczająco za uznaniem, że powód, w odniesieniu do II półrocza 2007 r., nie wywiązał się z określonego w art. 9a ust. 8 PE, obowiązku przez uzyskanie i przedstawienie do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji.</p> <p>W swoich wytycznych Sąd Apelacyjny w Warszawie zwrócił także uwagę na potrzebę zweryfikowania w niniejszej sprawie twierdzeń powoda, dotyczących braku możliwości nabycia przez niego świadectw pochodzenia w ramach obrotu pozagiełdowego. Przy czym, należy ponownie podkreślić, że dowody na wykazanie prawdziwości tego twierdzenia winny zostać przedstawione przez stronę powodową.</p> <p>W tym zakresie Sąd ustalił, że 19 października 2007 r. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> rozpoczęła proces ofertowy w zakresie sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia z kogeneracji w 2007 r. i 2008 r. Zapytania w zakresie „czerwonych” świadectw pochodzenia z kogeneracji skierowano do 41 potencjalnych sprzedawców, z których odpowiedzi udzieliło 10, w tym 8 o braku możliwości złożenia oferty, a 2 (<span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> i (...) Sp. z o.o.</span>) przedstawiło oferty dotyczące sprzedaży w 2008 r. po cenie – odpowiednio – 17,50-17,95 zł/MWh, dla wolumenów – odpowiednio – 50.000 MWh i 85.000 MWh. Na 31 zapytań <span class="anon-block"> (...)</span> Polska nie otrzymała odpowiedzi.</p> <p>Zapytania w zakresie „żółtych” świadectw pochodzenia z kogeneracji skierowano do 19 potencjalnych sprzedawców. Odpowiedział na nie tylko jeden sprzedawca <span class="anon-block"> – (...) Sp. z o.o.</span> przedstawiło ofertę sprzedaży przez 2008 r. po cenie 116 zł/MWh, dla wolumenu energii elektrycznej wynoszącego 55.000 MWh. Była to oferta łączona - warunkiem sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectwa pochodzenia z kogeneracji było jednoczesne nabycie energii elektrycznej po cenie 154 zł MWh. Łączna cena kupna energii elektrycznej i praw majątkowych ze świadectw „żółtych” wynosiła 261 zł MWh.</p> <p>Nadto, 29 października 2007 r. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> zamieściła ogłoszenie w dzienniku „<span class="anon-block">(...)</span>” – zaproszenie do składania ofert sprzedaży na 2007 i 2008 r. praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia z kogeneracji, jednak żaden podmiot nie udzielił odpowiedzi na to ogłoszenie. Poza tym powód wskazał, że stale monitorował rynek praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia z kogeneracji na <span class="anon-block"> (...)</span>, ale możliwości zakupu były bardzo ograniczone, bo w ocenie powoda wolumeny w zawartych transakcjach sesyjnych i pozasesyjnych (w okresie grudzień 2007 – marzec 2008) były niewystarczające dla zrealizowania obowiązków przez wszystkie podmioty w Polsce.</p> <p>W piśmie procesowym z 13 stycznia 2020 r. powód stwierdził, że podjął działania w celu ponownego skompletowania zarchiwizowanej dokumentacji dotyczącej procesu ofertowania i zobowiązał się do jej przekazania Sądowi. Wobec nieprzedstawienia takowych dokumentów, w celu zweryfikowania dokumentacji ofertowej pod kątem twierdzeń powoda, co do braku możliwości nabycia przez niego świadectw pochodzenia w ramach obrotu pozasesyjnego, zarządzeniem z 27 maja 2020 r. Sąd wystąpił do strony powodowej o udzielenie wyjaśnień, na jakim etapie znajduje się proces kompletowania tej dokumentacji. W odpowiedzi, udzielonej w piśmie z 29 czerwca 2020 r., powód poinformował, że dokumentów tych nie udało się odnaleźć, wskazując jednocześnie, że na powodzie nie ciążył i nie ciąży obowiązek przechowywania takich dokumentów. W tym zakresie należy stwierdzić, że wprawdzie na powodzie nie spoczywa obowiązek prawny przechowywania dokumentacji dotyczącej procesu ofertowego, to jednak – jak już niejednokrotnie zauważono - spoczywa na nim ciężar dowodowy w toku niniejszego postępowania. Skoro powód zdecydował się na wniesienie odwołania od decyzji Prezesa URE z 2012 r., kwestionując między innymi stanowisko organu, co do niepodjęcia przez stronę wszelkich możliwych działań w celu realizacji obowiązku określonego w art. 9a ust. 8 PE, to powód winien był zadbać o zabezpieczenie na cały czas toczącego się w tym zakresie postępowania sądowego wszelkich dowodów, które wykazywałyby zasadność jego twierdzeń. Zatem brak możliwości przedstawienia dokumentów dotyczących procedury ofertowej obciąża procesowo powoda. Bez znaczenia pozostaje przy tym uwaga powoda, iż pozwany nigdy, ani na etapie postępowania administracyjnego, które prowadził w latach 2008-2012, ani po wniesieniu odwołania, nie kwestionował prawdziwości informacji dotyczących przebiegu procesu ofertowego prowadzonego przez powoda. Tutejszy Sąd jest bowiem sądem pierwszej instancji i samodzielnie ustala stan faktyczny sprawy z zachowaniem zasad rozkładu ciężaru dowodu obowiązujących w postępowaniu cywilnym, opierając się na materiale dowodowym zebranym zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowym. Natomiast zgodnie z wytycznymi Sądu Apelacyjnego, jedną z kwestii wymagających wyjaśnienia przez Sąd I instancji, była kwestia prawdziwości twierdzeń powoda o braku możliwości nabycia przez niego świadectw pochodzenia w ramach kontraktów dwustronnych. Nadto, należy także zauważyć, że w niniejszej sprawie pozwany stoi na stanowisku, że powód nie przedstawił wystarczających dowodów na podejmowane akty staranności zmierzające do wypełnienia obowiązku przez pozyskanie świadectw pochodzenia.</p> <p>Niezależnie od powyższego, na wypadek braku dokumentacji procesu ofertowego, Sąd Okręgowy skierował do powoda pytania dotyczące ofert <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> <span class="anon-block"> i (...) Sp. z o.o.</span> oraz wystąpił o udzielenie wyjaśnień co do adnotacji zawartych w Rankingu procesu ofertowego z dnia 19.102007 r.</p> <p>Odpowiadając na pytanie o przyczyny nieprzyjęcia ofert dwóch ww. podmiotów powód wyjaśnił, że oferty te zostały złożone w początkowym okresie obowiązywania nowego mechanizmu wsparcia energii elektrycznej pochodzącej z produkcji w skojarzeniu z ciepłem, w którym brak było rynkowego odniesienia dla wyceny nowych produktów rynkowych. Powód wskazał, że przedstawione mu oferty zawierały propozycję sprzedaży praw majątkowych do świadectw pochodzenia z kogeneracji na poziomie cenowym wynoszącym 17,50 zł/MWh i 17,95 zł/MWh i dotyczyły sprzedaży świadectw pochodzenia z kogeneracji na rok 2008. Stwierdził, że porównując cenę energii elektrycznej konwencjonalnej (która wówczas kształtowała się na poziomie 129,12 zł/MWh) i po dodaniu do niej kosztu praw majątkowych do świadectw pochodzenia z kogeneracji (17,50 zł/MWh i 17,95 zł/MWh) łączny koszt związany ze wsparciem energii elektrycznej wytwarzanej w kogeneracji wynosił 146,62 zł/MWh i 147,07 zł/MWh, które to koszty przewyższały poziom zatwierdzony przez Prezesa URE w taryfie powoda dla realizacji obowiązku związanego ze wsparciem energetyki kogeneracyjnej – 142 zł/MWh, a pozwany domówił zatwierdzenia zmiany taryfy wysokości pokrywającej te wyższe koszty. Natomiast na pytanie, czy przedmiotowe oferty mogły być przeznaczone na wykonanie obowiązku za II półrocze 2007 r., powód stwierdził, że w jego ocenie, teoretycznie w niewielkim zakresie część świadectw pochodzenia z kogeneracji objętych tymi ofertami mogła być przeznaczona na poczet realizacji przez powoda obowiązku za II półrocze 2007 r., gdyż – po pierwsze – oferty te dotyczyły sprzedaży praw majątkowych do świadectw pochodzenia z kogeneracji w roku 2008, a więc świadectw wydawanych dla energii elektrycznej wytworzonej już w 2008 r. Po drugie – termin realizacji obowiązku za II półrocze 2007 r. upływał 31 marca 2008 r., zatem wniosek o umorzenie świadectw pochodzenia należało złożyć odpowiednio wcześniej, tak aby pozwany był w stanie dokonać umorzenia świadectw w tym terminie.</p> <p>W odpowiedzi na pytanie Sądu: czy w związku z adnotacją w Rankingu procesu ofertowego z dnia 19.10.2007 r. odnośnie do <span class="anon-block">(...)</span> S.A., że „<em> <!-- --> w 2008 r. konsolidacja i sprzedaż za pośrednictwem <span class="anon-block">(...)</span>”</em>, tego rodzaju zapytanie zostało skierowane i ewentualnie, jaką odpowiedź uzyskano, powód wyjaśnił, że nie dysponuje tą korespondencją, zaś w tabeli Ranking procesu ofertowego z dnia 19.10.2007 r. zawarta została informacja, że zapytanie powoda zostało jednocześnie skierowane do <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, od której powód nie uzyskał jednak odpowiedzi na swoje zapytanie.</p> <p>Z kolei na pytanie: czy w związku z adnotacją w Rankingu procesu ofertowego z dnia 19.10.2007 r. odnośnie do <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, że „<em> <!-- -->prawdopodobnie będą mogli to uczynić [tj. sprzedaż praw majątkowych adnot. Sądu] w I kw/08r. () w przypadku zainteresowania proszą o przesłanie specyfikacji wzoru </em> <em> <!-- -->EFET</em>”, skierowano w 2008 r. ponowne zapytanie o dostępność świadectw na poczet wykonania obowiązku za drugie półrocze 2007 r., ewentualnie jaka była odpowiedź na to zapytanie i dlaczego nie skorzystano z oferty – powód odpowiedział tylko, że nie dysponuje tą korespondencją. Powód nie wykazał, by kontaktował się jeszcze w 2008 r. z <span class="anon-block"> Elektrociepłownią (...) Sp. z o.o.</span>, w celu weryfikacji możliwości uzyskania od niej świadectw pochodzenia z kogeneracji, choć według treści przytoczonej wyżej adnotacji w Rankingu procesu ofertowego, istniała co od tego pewna szansa.</p> <p>W odniesieniu do nieskorzystania z oferty złożonej przez <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span>, w piśmie z 13 stycznia 2020 r. powód wyjaśnił, że była to oferta łączona, w której warunkiem sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectwa pochodzenia z kogeneracji było jednoczesne nabycie energii elektrycznej od tego przedsiębiorstwa. Zdaniem powoda, łączna cena energii elektrycznej i praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia z kogeneracji w wysokości 261 zł/MWh była rażąco wygórowana, gdyż prawie dwukrotnie przekraczała poziom zaakceptowany przez pozwanego w taryfie powoda w wysokości 142 zł/MWh. Z tego względu powód nie mógł się zgodzić na zawarcie umowy, gdyż wiązałoby się to z oczywistą stratą finansową.</p> <p>W ocenie Sądu, uzasadniona była odmowa skorzystania przez powoda z ofert <span class="anon-block"> (...) S.A.</span>, <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> oraz <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> z uwagi na to, że przekraczały one zatwierdzony przez Prezesa URE poziom cen w taryfie. Zdaniem Sądu, powód nie był zobowiązany do zakupu energii elektrycznej po cenie, która była dla niego niekorzystna z ekonomicznego punktu widzenia, a transakcja mogłaby narazić powoda na straty finansowe w wykonywanej działalności.</p> <p>Pomimo, że nie skorzystanie przez powoda z ww. ofert było usprawiedliwione, to powód nie wykazał jednak, aby także w późniejszym okresie, zwłaszcza w pierwszych miesiącach 2008 r., podejmował dalsze czynności w zakresie poszukiwania świadectw pochodzenia z kogeneracji w ramach obrotu pozasesyjnego, w celu wykonania ciążącego na nim obowiązku. Brak w tym zakresie np. listów intencyjnych, czy innych dokumentów, potwierdzających tego rodzaju działania. Na niepodejmowanie takich działań wskazuje także świadek <span class="anon-block">P. G.</span> (protokół rozprawy z 1.12.2020 r., 00:35:55), jak też przesłuchany w charakterze strony powodowej członek zarządu Spółki – <span class="anon-block">J. M.</span> (protokół rozprawy z 1.12.2020 r., 00:54:30). Powód nie zweryfikował także możliwości nabycia tych świadectw od <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> Natomiast, jak trafnie zauważył pozwany, działania wskazywane przez powoda w piśmie adresowanym do Prezesa URE z 5 czerwca 2009 r., a więc te, na które powód powołuje się także aktualnie (np. w piśmie przygotowawczym z 13 stycznia 2020 r.), zostały podjęte w okresie braku pełnego wdrożenia nowego mechanizmu wsparcia (przed wydaniem pierwszego świadectwa pochodzenia z kogeneracji), tj. przed 31 grudnia 2007 r. Zatem, jak słusznie podnosi organ, nie mogą dziwić uzyskane w tym okresie odpowiedzi wytwórców energii o braku możliwości złożenia ofert sprzedaży praw majątkowych lub w ogóle brak odpowiedzi na zapytanie powoda, skoro w danym okresie większość wytwórców nie mogła jednoznacznie określić jaką liczbą świadectw (ilością praw majątkowych) będzie dysponować.</p> <p>Reasumując, zdaniem Sądu Okręgowego, powód nie wykazał w niniejszej sprawie całkowitego barku możliwości nabycia przez niego w relewantnym okresie świadectw pochodzenia z kogeneracji w ramach kontraktów dwustronnych w obrocie pozasesyjnym.</p> <p>Dotychczas przedstawiona argumentacja prowadzi zatem do wniosku, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez powoda, nie wykazał on, by dołożył należytej staranności i podjął wszelkie możliwe działania w celu realizacji obowiązku określonego w art. 9a ust. 8 PE za II półrocze 2007 r., poprzez uzyskanie i przedstawienie do umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji.</p> <p>Odnośnie do alternatywnej możliwości wykonania przedmiotowego obowiązku poprzez uiszczenie opłaty zastępczej, Sąd Najwyższy przesądził natomiast w niniejszej sprawie o oczywistej niezgodności sposobu ustalania jednostkowych opłat zastępczych – stanowiących daninę publiczną <em> <!-- -->sensu largo</em> w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 217)">art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej</a> - z obowiązującym standardem konstytucyjnym. Zgodnie z tym standardem, sposób ustalania opłaty zastępczej winien spełniać wymogi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 217;art. 84)">art. 217 i art. 84 Konstytucji RP</a>, tj. wszystkie istotne elementy stosunku daninowego powinny być uregulowane bezpośrednio w ustawie, zaś do unormowania w akcie wykonawczym i to wyłącznie w drodze rozporządzenia, mogą zostać przekazane tylko te sprawy, które nie mają istotnego znaczenia dla konstrukcji danej daniny. Natomiast z art. 9a ust. 8b PE wynika, że kompetencja do określania wysokości opłat zastępczych została przyznana organowi administracji, który nie ma kompetencji prawodawczej, a wysokość daniny publicznej została ustalona w obwieszczeniu (komunikacie) na podstawie wyjątkowo nieostrych kryteriów ustawowych.</p> <p>W ocenie Sądu Najwyższego, wskazana niezgodność sposobu ustalania jednostkowych opłat zastępczych oznacza, że w sprawach z odwołania od decyzji Prezesa URE o nałożeniu kary pieniężnej nie można ukarać przedsiębiorców na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 1a PE za niewykonanie obowiązku z art. 9a ust. 8 PE, jeżeli – oraz, jak podkreślił SN, tylko i wyłącznie w takiej sytuacji – przedsiębiorstwo nie miało możliwości uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji.</p> <p>Skoro więc w rozpatrywanej sprawie ustalono, że relewantnym okresie na rynku były dostępne świadectwa pochodzenia z kogeneracji, które mogły być wykorzystane na poczet realizacji obowiązku z art. 9a ust. 8b PE za drugie półrocze 2007 r, to istniały podstawy do wymierzenia powodowi kary pieniężnej na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 1a PE za niewykonanie danego obowiązku.</p> <p>Zgodnie z art. 56 ust. 2a pkt 3 PE (w brzmieniu tego przepisu obowiązującym od 1 lipca 2007 r. do 3 maja 2015 r.), wysokość kary pieniężnej wymierzonej w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1a nie może być niższa niż obliczona według wzoru:</p> <p>KS = 1,3 x (OZK - OZZK),</p> <p>gdzie poszczególne symbole oznaczają:</p> <p>KS - minimalną wysokość kary pieniężnej, wyrażoną w złotych,</p> <p>OZK - opłatę zastępczą, obliczoną zgodnie z art. 9a ust. 8a, wyrażoną w złotych,</p> <p>OZZK - uiszczoną opłatę zastępczą, wyrażoną w złotych.</p> <p>Mają na uwadze, że Sąd Najwyższy stwierdził w niniejszej sprawie niezgodność ze standardem konstytucyjnym sposobu ustalania jednostkowej opłaty zastępczej przez Prezesa URE, zaś opłata ta, zgodnie ze wskazanym wzorem, jest kluczowym składnikiem formuły kalkulacyjnej minimalnej wysokości kary, Sąd Okręgowy przyjął do wyliczenia wysokości kary średnie ceny praw majątkowych na rynku konkurencyjnym, wynikających ze świadectw pochodzenia z kogeneracji, opublikowane przez <span class="anon-block"> (...)</span> ( załącznik do pisma PURE z 29.12.2018 r. k. 908-912). Ceny te wyniosły <strong> <!-- -->119,01 zł</strong> w odniesieniu do świadectw „żółtych” i <strong> <!-- -->17,60 zł</strong> w odniesieniu do świadectw „czerwonych”.</p> <p>W zaskarżonej decyzji, opierając się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071851314" title="Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 września 2007 r. w sprawie sposobu obliczania danych podanych we wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegółowego zakresu obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia tych świadectw, uiszczania opłaty zastępczej i obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji - Dz. U. z 2007 r. Nr 185, poz. 1314 (§ 9)">§ 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 września 2007 r. w sprawie sposobu obliczania danych podanych we wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegółowego zakresu obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia tych świadectw, uiszczania opłaty zastępczej i obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji</a>, Prezes URE przyjął, że udział ilościowy sumy energii elektrycznej wynikającej z uzyskanych i umorzonych świadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczonej opłaty zastępczej, w wykonaniu całkowitej rocznej sprzedaży energii elektrycznej przez dane przedsiębiorstwo energetyczne odbiorcom końcowym, powinien w drugiej połowie 2007 r. wynieść nie mniej niż: <strong> <!-- -->0,8%</strong> dla jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071851314" title="Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 września 2007 r. w sprawie sposobu obliczania danych podanych we wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegółowego zakresu obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia tych świadectw, uiszczania opłaty zastępczej i obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji - Dz. U. z 2007 r. Nr 185, poz. 1314 (§ 9 ust. 1;§ 9 ust. 1 pkt. 1)">ust. 1 pkt 1</a> PE oraz <strong> <!-- -->16,5%</strong> dla jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20071851314" title="Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 września 2007 r. w sprawie sposobu obliczania danych podanych we wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz szczegółowego zakresu obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia tych świadectw, uiszczania opłaty zastępczej i obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji - Dz. U. z 2007 r. Nr 185, poz. 1314 (§ 9 ust. 1;§ 9 ust. 1 pkt. 2)">ust. 1 pkt 2</a> PE.</p> <p>W drugiej połowie 2007 r. powodowa Spółka dokonała sprzedaży na rzecz odbiorców końcowych <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> MWh</strong> energii elektrycznej. Wobec tego pozwany przyjął, że powód był zobowiązany do uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji: <strong> <!-- --> (1)</strong> o których mowa w art. 9l ust. 1 pkt 1 PE, na łączną ilość <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> MWh</strong> lub uiszczenia opłaty zastępczej w wysokości odpowiadającej tej ilości energii elektrycznej oraz <strong> <!-- --> (2)</strong> o których mowa w art. 9l ust. 1 pkt 2 PE, na łączną ilość <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> MWh</strong> lub uiszczenia opłaty zastępczej w wysokości odpowiadającej tej ilości energii elektrycznej.</p> <p>Zdaniem Sądu - wbrew stanowisku prezentowanemu przez Spółkę<span class="anon-block">(...)</span> - brak było podstaw do zaliczenia na poczet wykonania przez powoda obowiązku w II półroczu 2007 r., nakładów finansowych związanych z fizycznym zakupem energii elektrycznej na rynku „w miejsce” brakującej części portfela do tej pory pochodzącej od wytwórców energii skojarzonej (z elektrociepłowni) w wysokość <span class="anon-block">(...)</span> zł, co zdaniem powoda oznacza, że poniósł on nakłady większe o 5.990.405,13 zł, niż nakłady, które zostały uznane przez pozwanego w kalkulacji taryfy powoda na rok 2007.</p> <p>Powodowa Spółka nie przedstawiła Prezesowi URE do umorzenia świadectw pochodzenia z kogeneracji na poczet realizacji przedmiotowego obowiązku, natomiast do 31 marca 2008 r. uiściła opłaty zastępcze w wysokości: <strong> <!-- -->192.430 zł</strong> (odpowiadającą <strong> <!-- -->1.644,701 MWh</strong>) w odniesieniu do jednostki, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 1 PE, oraz w wysokości <strong> <!-- -->609.230 zł</strong> (odpowiadającą <strong> <!-- -->33.921,492 MWh</strong>) w odniesieniu do jednostki, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 2 PE.</p> <p>Wobec powyższego, pozwany przyjął, że różnica pomiędzy wymaganym w drugiej połowie 2007 r. udziałem energii elektrycznej pochodzącej z umorzonych świadectw pochodzenia z kogeneracji lub wniesionej opłaty zastępczej w całkowitej rocznej sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym, a udziałem osiągniętym przez powoda wynosi, w odniesieniu do: <strong> <!-- --> (1)</strong> jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 1 PE – <strong> <!-- --> 0,748%</strong>, co odpowiada <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> MWh</strong>; <strong> <!-- --> (2)</strong> jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 2 PE – <strong> <!-- --> 15,425%</strong>, co odpowiada <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> MWh</strong>.</p> <p>W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał jednak za trafne zarzuty strony powodowej w zakresie, w jakim kara została nałożona na stronę w wysokości wyższej niż przewidziana na etapie opracowywania taryfy zatwierdzonej do stosowania w 2007 r. Biorąc pod uwagę, że do drugiej połowy 2007 r. mechanizm wsparcia dla energii z kogeneracji zakładał uzyskanie przez przedsiębiorstwa takie jak powód udziału energii z kogeneracji na poziomie <strong> <!-- -->15,2%</strong> sprzedaży energii odbiorcom końcowym, Sąd Najwyższy uznał, że to ten poziom należy przyjąć, a nie poziom podniesiony do łącznie 17,3% na mocy rozporządzenia z 26 września 2007 r. i zastosowany przez pozwanego przy kalkulacji kary. Zatem, minimalna wysokość kary pieniężnej nie może przekroczyć w danym przypadku różnicy między 15,2% a poziomem faktycznego wykonania obowiązku przez powoda. Stanowisko Sądu Najwyższego jest w tym zakresie wiążące. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy przyjął, że udział ilościowy sumy energii elektrycznej wynikającej z uzyskanych i umorzonych świadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczonej opłaty zastępczej, w wykonaniu całkowitej rocznej sprzedaży energii elektrycznej przez dane przedsiębiorstwo energetyczne odbiorcom końcowym w drugiej połowie 2007 r. powinien wynieść: <strong> <!-- -->0,8%</strong> dla jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 1 PE oraz <strong> <!-- -->14,4%</strong> dla jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 2 PE. Tym samym, należało przyjąć, że w odniesieniu do jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 2 PE, powód był zobowiązany do uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia z kogeneracji: na łączną ilość <strong> <!-- --> <span class="anon-block">(...)</span> MWh</strong> lub uiszczenia opłaty zastępczej w wysokości odpowiadającej tej ilości energii elektrycznej.</p> <p>Wyliczenie brakującej opłaty zastępczej przedstawia się zatem następująco:</p> <p>1)  co do jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 1 PE:</p> <p>23.600,379 MWh x 119,01 zł = <strong> <!-- -->2.808.681,10479 zł</strong> </p> <p>[<em> <!-- -->tj. wymagany poziom: 25.245,080 MWh </em> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->–</em> </strong> <em> <!-- --> uiszczona opłata zastępcza co do: 1.644,701 MWh </em> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->=</em> </strong> <em> <!-- --> brakująca opłata zastępcza co do: 23.600,379 MWh</em>]</p> <p>2)  co do jednostki kogeneracji, o której mowa w art. 9l ust. 1 pkt 2 PE:</p> <p>420.489,956 MWh x 17,60 zł = <strong> <!-- -->7.400.623,2256 zł</strong> </p> <p>[<em> <!-- -->tj. wymagany poziom: 454.411,448 MWh </em> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->–</em> </strong> <em> <!-- --> uiszczona opłata zastępcza co do: 33.921,492 MWh </em> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->=</em> </strong> <em> <!-- --> brakująca opłata zastępcza co do: 420.489,956 MWh</em>].</p> <p>Łącznie wysokość brakującej opłaty zastępczej wynosi <strong> <!-- -->10.209.304,33039 zł</strong>.</p> <p>Stosownie do art. 56 ust. 2a pkt 3 PE, minimalna wysokość kary pieniężnej - obliczonej w oparciu o wskazany wzór, według którego, kwotę nieuiszczonej opłaty zastępczej należy pomnożyć przez współczynnik 1,3 – w niniejszej sprawie wynosi <strong> <!-- -->13.272.095,63 zł</strong> (<em> <!-- -->tj. 10.209.304,33039 zł x 1,3 = 13.272.095,629507 zł</em>).</p> <p>Wbrew sugestiom strony powodowej, w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, o której mowa w art. 56 ust. 6a PE. Zgodnie z tym przepisem, Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek. Istotne jest przy tym, że obie ww. przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Nadto, możliwość skorzystania z tej instytucji została pozostawiona uznaniu Prezesa URE. W rozpatrywanym przypadku nie można przyjąć, że powód wypełnił ustawowy obowiązek, skoro uiścił, na poczet realizacji obowiązku, jedynie częściową opłatę zastępczą. Jak trafnie bowiem zauważył w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy, przepis art. 56 ust. 6a PE znajduje zastosowanie, gdy przedsiębiorstwo energetyczne spełniło obowiązek z art. 9a ust. 8 PE z opóźnieniem, a nie, gdy nie wykonało go w danym roku kalendarzowym, lecz w kolejnych latach postępowało już zgodnie z przepisem.</p> <p>W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie kara pieniężna za powinna zostać wymierzona powodowi w minimalnej wysokości, wskazanej powyżej. Wobec tego, że do ustalenia jej wysokości zastosowano wzór określony w ustawie (przy dokonaniu niezbędnej modyfikacji w zakresie nieuwzględnienia w kalkulacji zakwestionowanej przez SN opłaty zstępczej), brak było podstaw do obniżenia wysokości kary poniżej tego poziomu w oparciu o art. 56 ust. 6 PE, co potwierdził także Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 20 marca 2018 r.</p> <p>Zdaniem Sądu, okoliczności towarzyszące niewykonaniu przez powoda obowiązku ustawowego zagrożonego sankcją karną (w szczególności należy do nich zaliczyć chaos legislacyjny i niepewność przepisów prawa obowiązujących w 2007 r., związane z wprowadzaniem zmiany normatywnej w trakcie roku taryfowego, która to zmiana nie została zapowiedziana na etapie przygotowywania taryfy, a doszła do skutku w wyniku wydania z opóźnieniem aktu wykonawczego, określającego z mocą wsteczną poziom obowiązku ciążącego na powodzie w drugiej połowie 2007 r., jak również trudności w wykonaniu obowiązku, związane chociażby z faktem wydawania przez Prezesa URE świadectw pochodzenia dopiero pod koniec grudnia 2007 r.), nie pozwalają na utrzymanie kary na poziomie określonym w zaskarżonej decyzji, a tym bardziej na jej zaostrzenie, o co wnosił pozwany.</p> <p>Kara w wysokości ustalonej przez Sąd Okręgowy nie przekracza limitu określonego w art. 56 ust. 3 PE, zgodnie z którym, wysokość kary pieniężnej nie może przekroczyć 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, a jeżeli kara ta jest związana z działalnością prowadzoną na podstawie koncesji, wysokość kary nie może przekroczyć 15% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, wynikającego z działalności koncesjonowanej, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Biorąc pod uwagę wysokość przychodu, osiągniętego przez powoda w roku 2011 z tytułu działalności koncesjonowanej, polegającej na obrocie energią elektryczną (<span class="anon-block">(...)</span>zł), oraz maksymalną wysokość kary, jaka mogła być wymierzona w danym przypadku, kara wysokości ustalonej przez Sąd nie jest nadmiernie dolegliwa i nie wpłynie negatywnie na kondycję finansową powodowej Spółki. Jednocześnie kara w orzeczonej wysokości będzie stanowić dla powoda na tyle odczuwalną dolegliwość, że pozwoli na zrealizowanie przypisywanych jej funkcji, tj. funkcji wychowawczej, prewencyjnej i represyjnej.</p> <p>Z tych wszystkich względów, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 479(53);art. 479(53) § 1;art. 479(53) § 2)">art. 479^{<!-- -->53} § 1 i § 2 k.p.c.</a>, Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku.</p> <p>O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z - wyrażoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a> - zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu. Prezes URE nałożył na powoda karę pieniężną ogółem w wysokości 17.048.600,22 zł, a Sąd obniżył wysokość tej kary do kwoty 13.272.095,63 zł, która to kwota stanowi w zaokrągleniu 78% pierwotnie orzeczonej kary (77,85%). Zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów, strony powinny ponieść jego koszty w takim stopniu, w jakim przegrały sprawę, a więc, skoro utrzymana przez Sąd kara 13.272.095,63 zł stanowi 78% kary orzeczonej przez Prezesa URE, to w takim procencie Prezes wygrał sprawę, a przegrał w 22%, natomiast powód wygrał sprawę w 22%, a przegrał w 78%. Koszty procesu wyniosły 3.817 zł, w tym po stronie powoda w kwocie 2.017 zł (opłata sądowa od odwołania 100 zł i od skargi kasacyjnej 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, koszty zastępstwa procesowego w I instancji 720 zł, w II instancji 540 zł, a przed SN 540 zł), a po stronie pozwanego w kwocie 1.800 zł (koszty zastępstwa procesowego w I instancji 720 zł, w II instancji 720 zł, a przed SN 360 zł).</p> <p>Powoda, zgodnie z podaną zasadą, powinny obciążać koszty w kwocie 2.977,26 zł (3.817 zł x 78%), a faktycznie poniósł je w wysokości 2.017 zł. Pozwanego powinny zaś obciążać koszty w kwocie 839,74 zł (3.817 zł x 22%), a faktycznie poniósł je w wysokości 1.800 zł. Zatem pozwanemu należy się zwrot kwoty 690,26 zł, którą Sąd zasądził na jego rzecz od powoda na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 100)">art. 100 k.p.c.</a>, stosując zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów.</p> <p>Nadto, <strong> <!-- -->w </strong>opłata od apelacji pozwanego w wysokości 100 zł, od uiszczenia której pozwany był zwolniony, podlega ściągnięciu na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie (od powoda w wysokości 78 zł (78% x 100 zł), na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113;art. 113 ust. 1;art. 113 ust. 5)">art. 113 ust. 1 i 5 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a>.</p> <p>Koszty zastępstwa procesowego za prowadzenie sprawy w I instancji ustalono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (720 zł), wynagrodzenie za prowadzenie sprawy przed Sądem Apelacyjnym, według § 10 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia (po stronie powoda 540 zł, a po stronie pozwanego 720 zł), a wynagrodzenie za prowadzenie sprawy przed Sądem Najwyższym na podstawie § 10 ust. 4 pkt 1 i 3 tego rozporządzenia (po stronie powoda 540 zł, a po stronie pozwanego 360 zł).</p> <p>SSO Ewa Malinowska</p> </div>