II GZ 458/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt III SA/Po 982/12 w zakresie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt III SA/Po 982/12 umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Sąd w punkcie drugim sentencji zasądził od organu na rzecz skarżącej 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd podał, że wyrokiem z dnia 14 maja 2012 r., sygn. VIII U. 2187/09 Sąd Okręgowy w P. po rozpoznaniu odwołania skarżącej od decyzji ZUS z dnia [...] maja 2009 r. w sprawie o zaległe składki, zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, iż D. S. nie posiada zadłużenia z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, na którą składają się należności z tytułu nieopłaconych składek. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, a Sąd powszechny uznał, że skarżąca nie posiada zadłużenia wobec Zakładu. Wobec braku przedmiotu sporu Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) umorzył postępowanie. O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm., dalej: rozporządzenie). Na zasądzone koszty postępowania składa się opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł). D. S zażaleniem zaskarżyła powyższe postanowienie w zakresie dotyczącym kosztów postępowania. Postanowieniu zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na błędnym ustaleniu kosztów postępowania na podstawie § 18 pkt 1 c rozporządzenia pomimo, że przedmiotem zaskarżenia była decyzja odmawiającą umorzenia należności pieniężnej. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w zaskarżonym zakresie i orzeczenie zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 określają stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej i drugiej instancji, wprowadzając dwa kryteria ustalenia ich wysokości, a mianowicie kryterium wartości przedmiotu sporu i kryterium przedmiotowe. Kryterium wartości przedmiotu sporu odsyła do uregulowań zawartych w § 6 rozporządzenia. W sprawie Sąd I instancji uznał, że na zasądzone koszty postępowania składa się opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika zasądzone zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, w sumie 257 zł. Z kolei autorka zażalenia uważa, że przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna w kwocie 56.633,25 zł i od tej kwoty należy obliczyć należne pełnomocnikowi wynagrodzenie. Przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji była decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek, wydana na podstawie art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j: Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.). Jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonej jest umorzenie określonej zaległej kwoty, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu, o której mowa w art. 28 ust. 2 powołanej ustawy. Decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek nie rozstrzyga kwestii związanych z ich wysokością, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty wynikającej z zaległości. Z tego względu przyjąć należy, że podstawą ustalenia wysokości stawki za czynności adwokata, tj. za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu składek wydaną na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest przepis § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia. Ponieważ podniesione w zażaleniu zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Na uwzględnienie nie zasługuje również zawarte w zażaleniu żądanie zasądzenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 powołanej ustawy. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 527).