II GSK 695/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 647/15 w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P. J. na rzecz Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 23 września 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 647/15 oddalił skargę P. J. (dalej: skarżący lub producent) na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR) z [...] marca 2015 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok. Wyrok ten zaskarżył P. J. I Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Skarżący we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2013 r. zadeklarował do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) działki rolne o łącznej powierzchni 49,80 ha. W toku kontroli metodą foto stwierdzono, iż powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo jest różna od powierzchni zadeklarowanej przez skarżącego. Podczas kontroli na miejscu zweryfikowano też powierzchnie działek stwierdzając rozbieżności w zakresie DR 50 (Granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku). W gospodarstwie producenta została również przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności - normy DKR, która ustaliła, iż na działkach rolnych A, BA oraz BB na łącznej powierzchni 44,51 ha została naruszona norma N.01.1, to jest że grunt nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub nie jest ugorowany. [...] stycznia 2014 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał Producentowi w sprawie przyznania pomniejszonej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzją z [...] marca 2014 roku Dyrektor ARiMR uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. [...] maja 2014 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję, którą odmówił przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz nałożył sankcję w łącznej wysokości 48 290,56 zł. W uzasadnieniu decyzji Organ I Instancji wskazał, iż płatności zostały odmówione ze względu na stwierdzone nieprawidłowości podczas kontroli na miejscu. Podstawą wydania takiej decyzji było stwierdzenie, że nie były dokonywane wymagane dla uprawy traw wieloletnich z udziałem roślin motylkowych zabiegi agrotechniczne w roku przeprowadzenia kontroli, jak i w poprzednim roku. Uprawy nie zostały skoszone oraz zebrane. Od powyższej decyzji producent złożył odwołanie. W toku postepowania odwoławczego złożył następujące dokumenty: oświadczenia z dnia [...] i [...] października 2014 roku A. L. o dokonaniu koszenia i zbierania ściętej biomasy, rachunek za usługę transportową - przewóz siana, stronę 3 z rejestru działań agrotechnicznych, opinię leśniczego oraz dwie opinie dendrologiczne architekta krajobrazu. Dyrektor ARiMR utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że kluczowe znaczenie miały ustalenia kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego. Kontrola przeprowadzona metodą FOTO zgodnie z art. 35 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji orasz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. L 316 z 2.12.2009, str. 1, ze zm., dalej: rozporządzenie 1122/2009) oprócz ustalenia granic działek rolnych i naniesienia ich na ortofotomapę, obejmowała również przeprowadzenie przez kontrolujących m.in. takich czynności w terenie jak stwierdzenie rodzaju użytku gruntowego na danej działce rolnej, a także określenie, czy na danej działce rolnej przestrzegane są minimalne wymagania utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Kontrola te w ocenie organu wykazały, iż skarżący na działkach rolnych o identyfikatorach A/A1, BA/BA1 oraz BB/BB1 nie prowadził uprawy w poprzednim jak i bieżącym roku. Świadczyło o tym silne zachwaszczenie (wrotycz, nawłoć, ostrożnie), mocno rozwinięta ruń i miejscami występujące samosiewy brzozy i dębu. Producent nie przeprowadzał na zadeklarowanych działkach odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, aby grunt utrzymywać w dobrej kulturze rolnej. Również kontrola w zakresie wzajemnej zgodności wykazała nieprawidłowości. Organ powołał się też na opinię dotyczącą charakterystyki florystycznej i gospodarki łąkowej na gruntach skarżącego sporządzoną przez profesora Katedry Gleboznawstwa, Łąkarstwa i Chemii Środowiska [...]. Biorąc pod uwagę wyniki kontroli i tę opinię Dyrektor ARiMR nie dał wiary dokumentom przedstawionym przez skarżącego. Stwierdził, że Agencja posiada stosowną akredytację, potwierdzającą spełnienie wymogów przewidzianych w treści rozporządzenia Komisji (WE) NR 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFOiGR i EFRROW (Dz. Urz. WE nr L 171 z dnia 23 czerwca 2006r., ze zm.), w związku z czym kontrole, w stosunku do których nie wniesiono uzasadnionych zastrzeżeń, należy uznać za odpowiadające odnośnym wymogom, a więc stanowiące dowód w postępowaniach prowadzonych przez organy ARiMR. Ustosunkowując się do braku analizy informacji z Jednostki Certyfikującej, która potwierdzała, że skarżący dochowała wymogów związanych z ekologiczną produkcją roślinną, organ odwoławczy wyjaśnił, że Jednostka Certyfikująca wykonując działania kontrolne, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, nie weryfikowała prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów, jakie należy spełnić aby otrzymać płatności bezpośrednie. W odniesieniu do gospodarstwa skarżącego jednostka certyfikująca nie stwierdziła niezgodności względem warunków produkcji ekologicznej wynikających z rozporządzeń 834/2007 i 889/2008. Jednak wypłata płatności bezpośrednich musi być także poprzedzona weryfikacją spełnienia innych warunków i wymogów określonych w ustawie, co w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone, z wykorzystaniem inspekcji terenowej ARiMR. Za bezzasadny uznano wniosek strony o przeprowadzenie ponownej kontroli w gospodarstwie jak również powołanie biegłego w niniejszej sprawie. W skardze na omówioną decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, P. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2016 poz. 23 ze zmianami, dalej: kpa); - przepisu art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007r. (Dz. U. 2012 poz. 1164, dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich), w związku z art. 7, 8, 9, 11 kpa polegające na prowadzeniu postępowania o przyznanie płatności do gruntów rolnych z naruszeniem wymogów zobowiązujących organ do stania na straży praworządności oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. - art. 17 i 18 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31.01.2009 r., str.16-99, dalej: rozporządzenie 73/2009). Skarżący uzasadniając skargę powoływał się w szczególności na szczególną moc dowodową Jednostki Certyfikującej, która weryfikując produkcje siana w roku 2013 uznała ją za prawidłową. Podnosił też, że ograniczenie się Organu I instancji jedynie do samego faktu określenia powierzchni w systemie kontroli FOTO przez systemy informatyczne stanowi rażące naruszenie prawa. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 ze zmianami, dalej: ppsa). Uzasadniając wyrok wskazał, że zasady i tryb przyznania pomocy finansowej z tego tytułu reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach bezpośrednich, w szczególności art. 3 i art. 7 ust. 1 pkt 1, ust. 1 a, ust. 2 i ust. 4 tej ustawy. Sąd I instancji podzielił dokonaną przez organy ocenę, że kontrola na miejscu została przeprowadzona prawidłowo, a ustalenia w niej poczynione są prawidłowe i obrazują stan faktyczny działek rolnych na dzień przeprowadzania kontroli. Widoczny na zdjęciach sposób ich użytkowania zdaniem Sądu I instancji w sposób oczywisty, nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, nie pozwala na ich uwzględnienie w płatności. Organy zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Ocena materiału dowodowego była kompletna, logiczna i pełna. W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy nie tylko zweryfikował materiał zgromadzony w sprawie, ale również przeprowadził postępowanie uzupełniające. Nie oparł swojego rozstrzygnięcia tylko na kontroli gospodarstwa, ale pozyskał opinie eksperta w dziedzinie gleboznawstwa, łąkarstwa i chemii środowiska, która w jednoznaczny sposób wskazała, że skarżący nie użytkował odpowiednio spornych gruntów w roku 2013. Sąd I instancji podzielił ocenę organu odwoławczego co do mocy dowodowej wykazu Jednostki Certyfikującej uznając, że dowód ten niczego nie zmienia w zakresie prowadzenia działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów dla otrzymania płatności bezpośrednich. Sąd I instancji za bezzasadny uznał również zarzut naruszenia art. 17 i 18 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 mającego polegać na jego błędnej wykładni przejawiającej się uznaniem przez organy ARiMR, że wykładnia tego przepisu oznacza możliwość posługiwania dokumentacją zdjęciową bez jej weryfikacji, gdy w rzeczywistości językowa wykładani tego przepisu wskazuje na obowiązek organów posiadania dokumentacji zdjęciowej na poszczególne lata objęte poszczególnymi wnioskami na kolejne lata, a obowiązkiem organu jest gromadzenie dokumentacji zdjęciowej za poszczególne lata przez okres 4 lat i weryfikacja powierzchni użytków rolnych w oparciu o zdjęcia lotnicze odnoszące się do lat objętych wnioskiem. Organ nie bazował na powierzchni ewidencyjno-gospodarczej PEG, więc w niniejszej sprawie nie ma znaczenia data wykonania oraz przechowywania zdjęć lotniczych. Kontrola na miejscu, która odbyła się we wrześniu 2013 roku, czyli po wskazanym przez skarżącego w oświadczeniu terminie, nie wykazała aby na spornych działkach przed wizytacją kontrolerów odbyły się jakiekolwiek zabiegi agrotechniczne. Stan szaty roślinnej znajdującej się na działkach wskazywał na wieloletnie zaniedbanie w zakresie gospodarki łąkowej, a w szczególności w kontekście systematycznego wykaszania runi łąkowej. III. Skarżący zaskarżył w całości omówiony wyrok skargą kasacyjną. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, oraz art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach przez błędne ich zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, wyrażające się w braku wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechaniu dążenia do ustalenia zgodnego z prawdą stanu faktycznego sprawy oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadami logiki i zasadami wiedzy rolniczej, skutkującą niezasadnym przyznaniem mocy dowodowej oraz wiarygodności dokumentowi w postaci raportu z czynności kontrolnych, podczas gdy wadliwy sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz wadliwa weryfikacja raportu z czynności kontrolnych pozbawiają ten dowód wartości dowodowej oraz sprawiają, że nic może on decydować o odmowie przyznania płatności rolno środowiskowej, za czym przemawiają następujące powody: - podczas kontroli dokonano wadliwego dokonania ustalenia stanu użytków rolnych, które wbrew twierdzeniom organu były w okresie roku 2013 oraz lalach wcześniejszych wykaszane, - odmowa mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej, która uznała, iż skarżący dochował wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznej, w sytuacji gdy zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2009 r., wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autor podnosił, że Jednostka Certyfikująca uznała gospodarstwo skarżącego za gospodarstwo prawidłowa prowadzące uprawę ekologiczną, co znajduje potwierdzenie w będącym w posiadaniu organu wykazie producentów rolnych, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym. Wykaz taki należy traktować wykaz jako dokument urzędowy. Co więcej przeprowadzenie przez Jednostkę certyfikującą postępowania zostało zakończone pozytywnym wynikiem, co potwierdziło prawidłowość prowadzonej przez rolnika uprawy ekologicznej. IV Dyrektor ARIMR nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną. W trakcie rozprawy pełnomocnik Dyrektora ARiMR – radca prawny - wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. V Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie została uwzględniona. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzając się do kwestionowania dokonanej przez Sąd I instancji oceny ustaleń faktycznych organów, z których wynika, że skarżący ubiegający się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 nie dokonał przewidzianych dla deklarowanej uprawy traw i roślin motylkowych zabiegów agrotechnicznych polegających na koszeniu i zbieraniu, co dotyczyło tez roku poprzedniego. Zdaniem skarżącego organy dokonując tych ustaleń naruszyły przepisy postępowania: art. 7, 77, 80 kpa i art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, a nie uwzględnienie tych naruszeń przez Sąd I instancji stanowiło z kolei naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że z mocy art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich przepisy kodeksu administracyjnego mają do postępowań w sprawie przyznania tych płatności zastosowanie w ograniczonym zakresie. W szczególności ograniczenia te dotyczą obowiązków organów co do gromadzenia materiału dowodowego w sprawie. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z art. 3 ust. 3 tej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organy obu instancji wywiązały się z obowiązków procesowych wynikających z powołanych przepisów. Przeprowadziły bowiem czynności kontrolne, wyniki tych czynności zostały przedstawione w raporcie, któremu towarzyszyła dokumentacja fotograficzna. Na podstawie tych dowodów, poddanych weryfikacji w postępowaniu administracyjnym, organy dokonały oceny stanu zagospodarowania działek zgłoszonych do płatności i ta ocena nie budzi wątpliwości co do rzetelności i obiektywizmu. Ocena ta została dokonana w szczególności na raporcie z kontroli. Zgodnie z art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm. Zatem protokół taki stanowi istotny dowód w sprawie. W postępowaniu uwzględniono także inicjatywę dowodowa skarżącego, w tym przedstawiane przez niego dowody w postaci protokołu i zdjęć z kontroli Jednostki Certyfikującej, opinii leśniczego oraz architekta krajobrazu. Ponieważ dowody przedstawiane przez skarżącego wskazywały na okoliczności przeciwne, niż te wynikające z raportu z kontroli, Dyrektor ARiMR zwrócił się do profesora z Katedry Gleboznawstwa, Łąkarstwa i Chemii środowiska o sporządzenie opinii dotyczącej stanu upraw, uwzględniającej dowody zebrane przez ARiMR jak i przedstawione przez skarżącego. Nie można więc było skutecznie zarzucić organom braku realizacji wynikających z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich obowiązków stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przy wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego. Skarżący miał przy tym zapewniony czynny udział w sprawie, z którego korzystał. Choć trzeba zauważyć, że nie wnosił początkowo zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych stwierdzającego jednoznacznie brak wykonania zabiegów agrotechnicznych. Nie jest też trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 80 kpa w zw. z art. 7 kpa. Ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych było oparte na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego. Organ oparł się przede wszystkim na ustaleniach z raportu z kontroli o opinii prof. H. C. Jednak uczynił to z odniesieniem się do dowodów przedstawianych przez skarżącego na okoliczności przeciwne do ustalonych przez organ. W szczególności opinia prof. C. w sposób wyczerpujący i jednoznaczny odnosiła się do dowodów przedstawianych przez skarżącego. Uzasadniało to oparcie się na tej opinii i na raporcie z kontroli, a nie na dowodach przedstawianych przez skarżącego. Rozumowanie organu należało uznać za zgodne z zasadami logiki, doświadczenia życiowego i wiedzą wynikającą z prowadzenia działalności w zakresie dopłat bezpośrednich. Ocena dowodów prowadząca do wniosków odbiegających od tych, jakich oczekiwałby skarżący nie może być uznana za naruszająca wskazywane przezeń w skardze kasacyjnej przepisy prawa. Prawidłowo zatem Sąd I instancji ocenił, że organy nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa oddalając na podstawie art. 151 ppsa skargę opartą w istocie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).