I OW 174/20

SENTENCJA Dnia 4 grudnia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy G. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Wójtem Gminy G. a Wójtem Gminy P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B.R. o udzielenie pomocy finansowej postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. UZASADNIENIE Pismem z dnia 7 lipca 2020 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Wójtem Gminy G. a Wójtem Gminy P. w przedmiocie wniosku B. R. o udzielenie pomocy finansowej. W uzasadnieniu wniosku podał, że B. R. nie ma stałego miejsca zamieszkania, ostatni adres zameldowania na pobyt stały to P., ul. [..]. Przed osadzeniem w zakładzie karnym wnioskodawczyni zamieszkiwała w budynku gospodarczym, następnie wynajmowała mieszkanie. Po zwolnieniu z zakładu karnego zamieszkała w G. u obcej sobie osoby. Oświadczyła, że utrzymuje się samodzielnie, nie jest najemcą, ani właścicielem lokalu mieszkalnego oraz "przebywa u Pana L. K.". W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu Wójt Gminy P. stwierdził, że GOPS w P., po rozpoznaniu wniosku GOPS w G.z 16 marca 2020 r. o dokonanie zwrotu wydatków z tytułu wypłaconych świadczeń na rzecz B. R. w dniu 24 marca 2020 r. odrzucił wniosek jako bezzasadny. Organ wskazał, że z przekazanej przez GOPS w G. dokumentacji nie wynikają przesłanki do uznania wnioskodawczyni za osobę bezdomną, co jest podstawą do dokonania zwrotu wydatków za przyznane świadczenia. Jak wynika z opisanego w wywiadzie środowiskowym stanu rzeczy, wnioskodawczyni zamieszkuje i zaspokaja potrzeby bytowe w mieszkaniu należącym do innej osoby. Brak jest informacji na temat tego, by wskazane mieszkanie było lokalem, w którym nie ma możliwości zamieszkiwania ze względu na jego przeznaczenie lub stan techniczny. Z przedstawionych informacji wynika, że jest to lokal mieszkalny dostosowany do potrzeb przebywających w nim osób, tj. wnioskodawczyni oraz L. K. Dodatkowo w aktach sprawy nigdzie nie wskazano, by wnioskodawczyni była osobą bezdomną i z tego względu zwracała się o udzielenie pomocy finansowej lub niepieniężnej. W związku z tym organ stwierdził, że GOPS w P. nie ma przesłanek by ponieść koszty związane z pomocą wnioskodawczyni, ponieważ nie można uznać jej za osobą bezdomną. Punktami spornymi między organami jest wynikająca z deklaracji wnioskodawczyni niejasność w jej oświadczeniach o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego przy jednoczesnym zamieszkiwaniu "u Pana K.", a także z faktu przekazania wnioskodawczyni pomocy realizowanej w formie przelewu na konto bankowe [..], bez wskazania właściciela rachunku, co sugeruje, że klientka deklaruje zamiar stałego pobytu w Gminie G. Dodatkowo organ wskazał, że Gmina G. już uznała się z właściwą miejscowo do rozpatrywania spraw wnioskodawczyni, na co wskazuje decyzja z 6 marca 2020 r. wydana przez Kierownika GOPS w G. przyznająca prawo do świadczeń w formie opieki zdrowotnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt. 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Spory o właściwość między organami administracji publicznej, o których mowa w powołanym art. 4 p.p.s.a powstają w związku z odmienną oceną zakresu kompetencji tych organów określonej w przepisach prawa. Jako spór o właściwość można określić obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej, co do zakresu ich działania w tym przede wszystkim, co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Przedmiotem takiego sporu jest indywidualna sprawa administracyjna należąca do właściwości organu administracji publicznej rozstrzygana przez ten organ w postępowaniu regulowanym procedurą administracyjną. Postępowanie w sprawie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość staje się bezprzedmiotowe, jeżeli przed wydaniem postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny, organ inicjujący je skutecznie cofnie złożony wniosek, lub gdy jeden z organów pozostających w sporze wyda decyzję administracyjną z wniosku osoby zainteresowanej. W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się bowiem pogląd, że jeżeli przed skierowaniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jeden z organów załatwi sprawę w rozumieniu 104 k.p.a., to nie ma podstaw do wszczęcia sporu (por. postanowienia NSA z dnia: 15 września 2008 r., sygn. II OW 59/08, Lex nr 515638; 20 września 2007 r., sygn. II GW 3/07, ONSAiWSA 2008/6/93; 27 kwietnia 2007 r., sygn. II OW 10/07, ONSAiWSA 2008/2/30; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, C.H. Beck Warszawa 2013 r.). Zatem by istniał stan, który uprawnia do skierowania wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość (kompetencyjnego), musi być sprawa wymagająca załatwienia (art. 104 k.p.a.) i co najmniej dwa organy muszą mieć wątpliwość co do tego, który z nich jest właściwy do jej załatwienia. Z załączonych do wniosku skierowanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego akt administracyjnych wynika, że Wójt Gminy G. decyzją z dnia [..] marca 2020 r. przyznał B. R. od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. zasiłek okresowy z powodu długotrwałej choroby w kwocie 350,50 zł miesięcznie, co oznacza, że rozstrzygnął sprawę z podania B. R., która jest przedmiotem sporu o właściwość między organami. Spór o właściwość między obu organami stał się w ten sposób nieaktualny, bo jeden z organów pozostających w sporze o właściwość rozpoznał sprawę merytorycznie. Wszczęte postępowanie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stało się w ten sposób bezprzedmiotowe (por. postanowienia NSA z 5.1.2005 r., sygn. OW 149/04, z 27.4.2007 r., sygn. II OW 10/07, z 15.3.2011 r., sygn. I OW 188/10). Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 64 § 3 i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.