VII SA/Wa 761/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę. UZASADNIENIE 1. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej: "p.b.") po rozpatrzeniu odwołania A.W. (dalej: "skarżąca") - utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2019 r., nr – [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie w terminie dwóch miesięcy, od kiedy decyzja niniejsza stanie się ostateczna stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego przewodów kominowych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. W. [...] w W., poprzez wykonanie robót, w ramach których należy: 1. Wyłączyć z użytkowania kominek poprzez odłączenie w sposób trwały od przewodu kominowego (w budynkach wielorodzinnych kominki mogą być użytkowane budynkach niskich tj. do 12 m lub 4 kondygnacji naziemnych), 2. Usunąć instalacje wodną z przewodu kominowego spalinowego prowadzoną do lokalu, 3. Zamurować wentylację pokoju (drugiego) znajdującą się w kanale WŁ lok. [...] (zgodnie z kominiarską opinią nr [...]), 4. Zamurować wentylacje pokoju w lok. nr [...] (zgodnie z kominiarską opinią nr [...]), 5. W przewodzie kominowym spalinowym kotła CO/CWu zamontować kompletny wkład kominowy dobrany do typu i mocy kotła - posiadający wymagane dopuszczenie, 6. Wykonać wymagany kanał nawiewny do gazowego kotła CO/CWu o powierzchni 200 cm3, 7. Zapewnić wymaganą stałą infiltrację powietrza zewnętrznego (np. poprzez montaż nawiewników okiennych lub innych urządzeń nawiewnych) zapewniającą dopływ powietrza w ilości niezbędnej dla potrzeb właściwego działania przewodów kominowych wentylacji grawitacyjnej zgodnie z Dz. U. z 2017 r., poz. 2285 – ze zm. § 155 ust. 3 i 4 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz Polskiej Normy PN-83, B-03430-wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w lokalu nr [...] w budynki mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. W. [...] w W., przedstawiciel organu I instancji przeprowadził w dniu 31 maja 2019 r. czynności kontrolne. PINB w trakcie kontroli stwierdził, iż lokal nr [...] znajduje się na [...] piętrze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym 5-cio kondygnacyjnym. W łazience lokalu zainstalowany jest indywidualny gazowy kocioł CO/CWu. W pokoju znajduje się kominek - "obecnie nieużytkowany". Organ I instancji podczas oględzin ustalił, że nie zostały usunięte uwagi zawarte w opinii nr [...] z [...] lutego 2019 r., sporządzonej przez mistrza kominiarstwa Z. S. (dyplom nr [...]). Ponadto w trakcie kontroli stwierdzono zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z nieprawidłowościami dotyczącymi wentylacji. Wobec powyższego PINB, decyzją nr – [...] z [...] listopada 2019 r" nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego przewodów kominowych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. W. [...] w W. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 § 1 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał, że PINB podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. [...]WINB wskazał, że w aktach sprawy znajduje się opinia nr [...] z [...] lutego 2019 r., sporządzona przez mistrza kominiarstwa Z. S. "Z wyników przeprowadzonych oględzin - ekspertyzy urządzeń grzewczo -kominowych w W. przy ul. W. nr [...] dotycząca lokalu nr [...]". W dokumencie tym autor stwierdził, że "W ww. lokalu występuje szereg nieprawidłowości, które mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców". W związku z powyższym [...]WINB wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nie mogą ignorować powyższej okoliczności. Odwołał się jednocześnie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 i art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. W ocenie organu odwoławczego stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnia dyspozycje ww. przepisu. Zaznaczył również, że zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z nieprawidłowościami dotyczącymi wentylacji stwierdzono również podczas oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniu 31 maja 2019 r. Organ odwoławczy odnosząc się do kwestionowania przez skarżącą postanowień opinii nr [...] z [...] lutego 2019 r., sporządzonej przez mistrza kominiarstwa Z. S. wyjaśnił, że autor cytowanego opracowania technicznego posiada wszelkie kompetencje i wiedzę specjalistyczną w wymaganym zakresie i ponosi odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową za wykonane przez siebie opinie bądź ekspertyzy, niezależnie na zlecenie jakiego podmiotu je wykonuje. [...]WINB zaznaczył, że w aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów, mogących stanowić podstawę podważania wiarygodności tejże opinii. Zauważył ponadto, że opinia z [...] lutego 2019 r. jest najbardziej aktualnym opracowaniem w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych w lokalu nr [...] w budynku przy Al. W. [...] w W., natomiast nie może w tym kontekście stanowić miarodajnej opinii powoływana w odwołaniu opinia nr [...], tj. sprzed prawie 20 lat. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że skarżąca nie przedstawiła aktualnego dowodu, mogącego stanowić podstawę do przyjęcia innych wniosków niż zawarte w opinii nr [...] z [...] lutego 2019 r. Zdaniem [...]WINB nie jest zasadne dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który będzie zaprzeczał wcześniejszym ustaleniom organu tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy jest niekorzystny dla jednej ze stron postępowania, która się z nim nie zgadza. [...]WINB ponadto podniósł, że nieprawidłowości związane z przewodami kominowymi we wskazanym lokalu, m.in. w zakresie występującej instalacji wodnej zawężającej kanał, braku kanału nawiewnego do gazowego kotła, czy nieprawidłowości podłączonego kominka, były sygnalizowane również we wcześniejszych opiniach kominiarskich nr [...] z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] z [...] grudnia 2017 r. i nr [...] z [...] grudnia 2016 r. Zdaniem organu odwoławczego jeżeli powołany dokument wprost wskazuje na nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych w lokalu nr [...], które mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia i jednocześnie zawiera wyliczenie robót niezbędnych do ich usunięcia, to PINB był nie tylko uprawniony ale również zobowiązany do podjęcia działań mających na celu usunięcie tych nieprawidłowości. Jednocześnie mając na uwadze zarzuty odwołania, dotyczące podmiotu odpowiedzialnego za zaistniały stan rzeczy, [...]WINB wskazał, że ocena kto ponosi winę za nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego lub jego części nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji publicznej. Ponadto zauważył, że obowiązki wskazane w Rozdziale VI p.b., związane z utrzymaniem obiektów budowlanych obciążają w myśl art. 61 p.b., właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, a obowiązki wynikające z art. 66 p.b. związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, w którym istnieje wspólnota mieszkaniowa, powinny być nałożone właśnie na ten podmiot. Wyjaśnił jednocześnie, że wyodrębniony lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym nie jest bowiem obiektem budowlanym i dlatego na podstawie art. 66 p.b. organ nie może nałożyć obowiązków w nim wymienionych na właściciela tego lokalu, a dotyczących części wspólnych obiektu budowlanego. Nawet więc w sytuacji, gdy całość lub część obowiązków dotyczy usunięcia nieprawidłowości występujących w lokalu mieszkalnym, winny być one nałożone na zarządcę obiektu budowlanego lub wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego - w niniejszym przypadku na Wspólnotę Mieszkaniową [...]. W związku z powyższym organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję PINB nr [...] z [...] listopada 2019 r. 2. Skargę na decyzję [...]WINB z [...] stycznia 2020 r. złożyła skarżąca, wnosząc o jej uchylenie w całości. Jednocześnie skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa. Ponadto w uzasadnieniu decyzji podniosła, że zaskarżona decyzja jest wadliwa i nie powinna istnieć w obrocie. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. 4. W piśmie procesowym z 24 listopada 2020 r. skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację, zaprezentowaną w skardze. Stwierdziła przy tym, że ma zastrzeżenia do PINB który dokładnie nie zapoznał się z dokumentami. 5. W piśmie procesowym z 20 listopada 2020 r. uczestnik postępowania Wspólnota Mieszkaniowa [...] poinformowała, że nieprawidłowości w lokalu nr [...] zostały usunięte w styczniu 2020 r. Na dowód czego przedstawiła pismo z 7 lutego 2020 r. B. Sp. z o.o. kierowane do PINB oraz opinię Zakładu Usług Kominiarskich M. A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. 1. Istota sprawy sprowadza się do oceny prawidłowości decyzji organów, w których nakazano (w określonym terminie) Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego przewodów kominowych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. W. [...] w W., poprzez wykonanie szczegółowo określonych w decyzjach robót. Ze względu na występujące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.). Na wstępie podkreślić należy, że kominy i przewody wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnej budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do kanału kominowego. Sam fakt korzystania z takiego kanału przez właściciela lokalu nie przesądza o przynależności do konkretnego lokalu w znaczeniu prawnym (por. wyrok NSA z 19 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2547/17). 2. Ze stanu faktycznego wynikają następujące, istotne okoliczności, które mają zasadnicze znaczenie dla oceny niniejszej sprawy: - PINB w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. W. [...] w W. przeprowadził w dniu [...] maja 2019 r. czynności kontrolne; - w ich trakcie stwierdzono, iż lokal nr [...] znajduje się na [...] piętrze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym 5-cio kondygnacyjnym; w łazience lokalu zainstalowany jest indywidualny gazowy kocioł; w pokoju znajduje się kominek ("obecnie nieużytkowany"); ustalono, iż nie zostały usunięte nieprawidłowości zawarte w opinii Nr [...] z [...] lutego 2019 r. sporządzonej przez mistrza kominiarstwa Pana Z. S. (dyplom nr [...]); stwierdzono zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z nieprawidłowościami dotyczącymi wentylacji; - nieprawidłowości związane z przewodami kominowymi w lokalu (m.in. w zakresie występującej instalacji wodnej zawężającej kanał, braku kanału nawiewnego do gazowego kotła, czy nieprawidłowości podłączonego kominka) były sygnalizowane również we wcześniejszych opiniach kominiarskich (tj. Nr [...] z [...] sierpnia 2018 r., Nr [...] z [...] grudnia 2017 r. i Nr [...] z [...] grudnia 2016 r.); - PINB decyzją z [...] listopada 2019 r. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego przewodów kominowych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. W. [...] w W., wskazując, że kanały wentylacyjne i spalinowe są uznawane za elementy konstrukcyjne budynku; - po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, [...]WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję a skargę do sądu administracyjnego złożyła A.W. (właścicielka lokalu nr [...]). 3. W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie podjęły prawidłowe rozstrzygnięcie. W decyzjach nie zostały naruszone przepisy zarówno postępowania administracyjnego (m.in. art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.) jak i przepisy prawa materialnego (m.in. art. 66 p.b.). Przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego była sprawa dotycząca nieprawidłowości dotyczącej stanu technicznego przewodów kominowych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. W. [...][...] w W. W aktach sprawy znajduje się opinia Nr [...] z [...] lutego 2019 r., sporządzona przez mistrza kominiarstwa Pana Z. S. W dokumencie tym autor stwierdza m.in., że we wskazanym lokalu występuje szereg poważnych nieprawidłowości, które mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. W pierwszej kolejności należy wskazać, że organy administracyjne zastosowały właściwą podstawę prawną dla swoich działań. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 p.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska organ nakazuje, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. zobowiązuje organ do podjęcia działań w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Zasadnie przyjęły organy, że stan faktyczny niniejszej sprawy wypełnia dyspozycje wskazanego przepisu p.b. Jeżeli wystąpiła taka przesłanka jak nieodpowiedni stan techniczny obiektu, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz ponadto zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2299/18). W ocenie Sądu, zasadnie przyjęły organy, że opinia Nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. (przygotowana przez mistrza kominiarstwa Pana Z. S.) została sporządzona przez osobę posiadającą wszelkie kompetencje i wiedzę specjalistyczną w wymaganym zakresie. Dodatkowo osoba ta ponosi odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową za wykonane przez siebie opinie bądź ekspertyzy, niezależnie na zlecenie jakiego podmiotu je wykonuje. W aktach sprawy brak jest dokumentów, mogących stanowić wiarygodną podstawę podważania tejże opinii. Wskazać należy też, że opinia z [...] lutego 2019 r. jest najbardziej aktualnym opracowaniem w zakresie stanu technicznego przewodów kominowych w lokalu nr [...] w budynku przy Al. W. [...] w W. Nie może tym kontekście stanowić miarodajnej opinii powoływana przez skarżącą na wcześniejszym etapie postępowania opinia Nr [...], tj. sprzed prawie 20 lat, gdyż organy nadzoru budowlanego oceniają sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydawania przez nie rozstrzygnięcia. Dodatkowo przypomnieć trzeba, że w sytuacji, gdy organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego, to skuteczne ich zakwestionowanie wymagało przeprowadzenia stosownego przeciwdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Zasadnie twierdzą organy, że Pani A. W. nie przedstawiła żadnego innego dowodu, mogącego stanowić podstawę do przyjęcia innych wniosków niż zawarte w szczegółowej opinii Nr [...] z [...] lutego 2019 r. Twierdzenie zawarte w skardze, że winę za zaistniałą sytuację ponosi wskazana tam osoba lub zarząd Wspólnoty nie ma w sprawie żadnego znaczenia prawnego i nie podlega badaniu przez organy. Nie ma znaczenia z punktu widzenia art. 66 ust. 1 p.b., dlaczego doszło do stwierdzonych nieprawidłowości. Zastosowanie tego przepisu nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam sytuacji. Podkreślić należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie zobowiązuje organ do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie (por. wyrok WSA w Olsztynie z 7 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 393/20). Zasadnie twierdzi organ, że ocena tego kto ponosi winę za nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego lub jego części nie należy do materii regulowanej przepisami p.b. i wykracza poza granice właściwości organów administracji publicznej. Dla zastosowania art. 66 p.b. nie są istotne przyczyny z jakich dany obiekt budowlany czyjego część znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i z czyjej winy powstały te nieprawidłowości. Wystarczające jest bowiem ustalenie przez organy nadzoru budowalnego, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. A taka sytuacja wystąpiła w niniejszej prawie. Organy nadzoru budowlanego, których zadaniem jest przede wszystkim stanie na straży bezpieczeństwa w zakresie wykonywanych robót budowlanych i porządku budowlanego mają obowiązek zapobieżenia występowania sytuacji mogących doprowadzić do zagrożenie dla zdrowia i życia. Intencją uregulowania zawartego w art. 66 p.b. jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w aspekcie przepisów prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 927/18). Zauważyć przy tym należy, że obowiązki wskazane w Rozdziale VI p.b. związane z utrzymaniem obiektów budowlanych obciążają w myśl art. 61, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, a obowiązki wynikające z art. 66 p.b. związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, w którym istnieje wspólnota mieszkaniowa, powinny być nałożone właśnie na ten podmiot. Wyodrębniony lokal mieszkalny w budynku wielorodzinnym nie jest bowiem obiektem budowlanym i dlatego na podstawie art. 66 p.b. organ nie może nałożyć obowiązków w nim wymienionych na właściciela tego lokalu, a dotyczących części wspólnych obiektu budowlanego. Nawet więc w sytuacji, gdy całość lub część obowiązków dotyczy usunięcia nieprawidłowości występujących w lokalu mieszkalnym, powinny być one nałożone na zarządcę obiektu budowlanego lub wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego - w niniejszym przypadku na Wspólnotę Mieszkaniową [...]. Zatem i w tym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa. 4. Biorąc pod uwagę powyższe. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako całkowicie bezzasadną.