I GZ 452/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. S.A. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1084/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. S.A. w S. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1084/18, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił skarżącej F. S.A. w S. wstrzymania wykonania decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: W skardze został sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku strona stwierdziła, że wykonanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przed rozpoznaniem skargi spowoduje zobowiązanie do uiszczenia wielomilionowej kwoty, znaczne zachwianie sytuacji finansowej spółki i zaburzenie jej dalszego, prawidłowego funkcjonowania. Podniosła, iż wdraża skompilowaną i innowacyjną na skalę światową przedsięwzięcie przez co zmuszona jest cały czas inwestować, aby rozwijać przedmiotową działalność. Wskazała również, że wskutek między innymi niezbędnych inwestycji związanych z wdrożoną, innowacyjną technologią, spółka poniosła stratę netto w kwocie - 13.103.875,61 zł. (dane za IV kwartał 2017 r. dane z Raportu). Spółka podniosła, iż dokonała emisji obligacji, a środki pozyskane z tej emisji mają służyć zakończeniu procesu inwestycyjnego oraz wykupu wyemitowanych obligacji. Podkreśliła, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego względem spółki, w celu wyegzekwowania obowiązków orzeczonych zaskarżoną decyzją i decyzją PARP, i konieczność "wyjęcia" ze spółki istotnego składnika majątkowego, który służy do prowadzenia bieżącej działalności, może skutkować utratą jej płynności finansowej (zwłaszcza w świetle wskazanych wyżej wyników finansowych zawartych w Raporcie) i spowodować zaprzestanie dalszych inwestycji w nowouruchomioną instalację. Podniosła, że w związku z emisją obligacji i powstałymi na jej podstawie zobowiązaniami, wszczęcie postępowania egzekucyjnego względem spółki może doprowadzić również do postawienia innych zobowiązań spółki w stan natychmiastowej wymagalności. Zdaniem WSA, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Strona nie przedłożyła bowiem żadnej dokumentacji, która mogłaby stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji. Zdaniem Sądu przestawione dokumenty nie w pełni przedstawiają sytuację finansową spółki. Takimi dokumentami, jak wskazuje judykatura są w szczególności zeznania podatkowe, rachunki bankowe, dokumenty finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W ocenie WSA z dokumentów dołączonych do wniosku nie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Wskazał, że z dokumentacji tej wynika, że spółka poniosła stratę z działalności gospodarczej - 13.103.875,61 zł. (dane za IV kwartał 2017 r.), co nie oznacza automatycznie utraty płynności finansowej. Sąd I instancji podkreślił, że wykazywanie przy dużych obrotach równocześnie wysokich kosztów uzyskania przychodów, nie przesądza że spółka nie dysponuje środkami finansowymi. Strata mająca znaczenie dla rozliczeń podatkowych nie oznacza realnego braku środków finansowych. WSA zauważył również, iż danych z ww. raportu wynika, że w latach poprzednich spółka generowała znaczy przychód. W rozpoznawanej sprawie z dokumentów przedstawionych przez skarżącą spółkę w żaden sposób nie wynika również, żeby sytuacja finansowa spółki była na tyle trudna, żeby konieczne było ogłoszenie upadłości. Spółka nadal funkcjonuje i brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że utraciła płynność finansową. Spółka złożyła zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu I instancji. Wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1/ naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, iż skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, a w konsekwencji poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji mimo przedstawienia przez skarżącą we wniosku zawartym w skardze szeregu okoliczności wskazujących na realizację przesłanek uzasadniających jej wstrzymanie, a także przedstawienia przez skarżącą szerokiego materiału dowodowego, pozwalającego ustalić Sądowi rozpoznającemu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jego zasadność; 2/ naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na postawieniu skarżącej wymogów faktycznego udowodnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, podczas gdy przepis ten wymaga jedynie uprawdopodobnienia, w konsekwencji czego niezasadnie odmówiono skarżącej wstrzymania wykonania decyzji; 3/ naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz. U. z 2018, poz. 1360), dalej: k.p.c., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wszechstronnej analizy całego materiału dowodowego zaoferowanego przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także pismach procesowych z dnia [...] oraz [...] lipca 2018 roku, w szczególności w postaci wydruków raportów bieżących dotyczących emisji obligacji, a także dokumentów dotyczących warunków obligacji, z których wynikają przyczyny, cel i warunki emisji, zawarcia umów przez spółkę, jak również pominięcie prezentowanych we wniosku okoliczności faktycznych oraz wskazanych dowodów świadczących o realizacji przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, analizę jedynie wybiórczych dokumentów świadczących o stracie finansowej w 2017 roku, jaką poniosła spółka, w konsekwencji czego stan faktyczny będący podstawą wydania zaskarżonego postanowienia został ustalony w sposób nieprawidłowy, w sytuacji gdy przedstawiony przez spółkę materiał potwierdza zasadność twierdzeń spółki dotyczących jej sytuacji finansowej oraz gospodarczej; 4/ naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez całkowicie dowolną, niepełną i wybiórczą analizę materiału dowodowego w zakresie, którego Sąd przy dokonywanej ocenie nie pominął, niepopartą zasadami doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, jak i analizę mieszczącą się poza wymaganiami poziomu świadomości prawnej, a ponadto ocenę całkowicie oderwaną od okoliczności faktycznych sprawy przedstawianych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, której skutkiem stało się całkowite pominięcie konsekwencji poniesionej przez spółkę straty finansowej w 2017 roku, nieuzasadnione przyjęcie, że w latach poprzednich spółka uzyskiwała znaczny dochód, pominięcie warunków i przyczyn emisji obligacji, w połączeniu z koniecznością zwrotu dofinansowania, dla niezbędności dalszego rozwoju spółki i inwestowania tak, aby spółka prowadząc nowatorską na skalę światową, acz rzadko spotykaną działalność gospodarczą mogła nadal funkcjonować, podczas gdy sąd rozpoznający wniosek winien był działać w granicach swobodnej, acz nie dowolnej oceny dowodów; 5/ naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewystarczające wyjaśnienie w treści uzasadnienia postanowienia przyczyn, dla których Sąd uznał za niespełnione przesłanki warunkujące zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania decyzji i sporządzenie go w sposób mogący mieć zastosowanie do każdej innej sprawy dotyczącej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w konsekwencji czego wykluczone jest przyjęcie, że Sąd rozpoznał w sposób faktyczny wniosek spółki o wstrzymanie wykonania decyzji, oraz że rozważył wszystkie okoliczności przedstawiane we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartym w skardze oraz pismach procesowych spółki. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie załączyła dokumentacji, która pozwalałaby na ocenę, czy w kontekście całokształtu jej sytuacji majątkowej wykonanie wydanych w sprawie decyzji może skutkować wyrządzeniem jej szkody, która byłaby znaczna albo może doprowadzić do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. Skarżąca spółka przedstawiła tylko jeden dokument dotyczący jej sytuacji finansowej jest to wyciąg z Raportu Kwartalnego za IV kwartał 2017 r. sporządzony w związku z emisją obligacji. Dodatkowo przedstawiła wydruki ze jej strony internetowej dotyczący podwyższenie kapitału zakładowego poprzez emisję obligacji oraz dołączyła dwie strony dotyczące warunków emisji obligacji (dwie z dwunastu). Słusznie zatem uznał Sąd I instancji, że przestawione dokumenty nie w pełni przedstawiają sytuację finansową spółki. Strona nie zobrazowała bowiem całej i aktualnej sytuacji majątkowej, co jest konieczne dla oceny, czy w przypadku tego konkretnego podmiotu zapłata kwoty objętej zaskarżoną decyzją może prowadzić do szkody, która dla skarżącej byłaby znaczna, czy do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi. Sama wysokość kwoty przypadającej do zwrotu nie świadczy automatycznie o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kwoty te muszą być bowiem odniesione do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej strony, jej płynności finansowej itp. Znajdujące się w aktach dokumenty na dokonanie takiej oceny nie pozwalały, wobec czego Sąd I instancji trafnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że podmiot wnioskujący o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego nie musi udowadniać wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, lecz ma jedynie uprawdopodobnić, że takie skutki wykonania zaskarżonego aktu mogą realnie w danym przypadku wystąpić. Takie twierdzenie powinno zostać poparte dokumentami źródłowymi wskazującymi na sytuację majątkową i finansową strony oraz realne ryzyko wystąpienia wskazanych skutków. W tej sprawie skarżąca takiego uprawdopodobnienia nie dokonała, a znajdujące się w aktach dokumenty na dokonanie takiej oceny nie pozwalały, wobec czego Sąd I instancji trafnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji. W konsekwencji za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto wymaga podkreślenia, że skarżąca, również w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji, które złożył w jej imieniu profesjonalny pełnomocnik, wiedząc już o konieczności wykazania określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, przesłanek tych nie wykazała i nie uprawdopodobniła. Wskazać jedynie dodatkowo należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Podkreślić jednak ponownie trzeba, iż w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 ustawy oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Jeżeli bowiem w sprawie występują okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, to sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.