II FSK 308/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku I. T. i K. T. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej I. T. i K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 534/15 oddalającego skargi I. T. i K. T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 29 października 2013 r., nr [...] oraz [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonych decyzji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 534/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargi I. T. i K. T. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 29 października 2013 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Pismem z dnia 4 grudnia 2015 r. skarżący wywiedli skargę kasacyjną od ww. wyroku. Następnie pismem z dnia 31 października 2017 r. skarżący złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako: "P.p.s.a."), z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania objętych skargą decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że kwota podatku, wynikająca z decyzji jest tak wielka, że nie ma możliwości wyegzekwowania jej bez zrujnowania finansów rodzinnych. Uzyskiwane przez rodzinę T. dochody są skromne. I. T. pobiera rentę w wysokości do wypłaty 650,50 zł miesięcznie, a K. T. otrzymuje wynagrodzenie z umowy o pracę w wysokości netto 2377,63 zł miesięcznie. Są to kwoty wystarczające jedynie na skromne utrzymanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności niezbędne jest przytoczenie szerszego kontekstu sprawy i cofnięcie się do momentu złożenia przez skarżących skarg do Sądu pierwszej instancji. Już bowiem na tym etapie skarżący wnioskowali o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Postanowieniami z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 5/14 i sygn. akt I SA/Ol 6/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji, ponieważ uznał, że w świetle powołanych we wniosku okoliczności dotyczących wysokości dochodów rodziny skarżących oraz znacznej kwoty zobowiązań podatkowych w łącznej wysokości 66.970 zł w pełni uzasadnione było przyjęcie, że w sprawie zachodzi, w związku z wykonaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, niebezpieczeństwo powstania u skarżących znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd wziął pod uwagę również okoliczność, że w sytuacji skarżących skuteczność egzekucji zobowiązania podatkowego uzależniona byłaby od skierowania jej do majątku nieruchomego w postaci domu, w którym strona zamieszkuje wraz z rodziną. Rozpoznając skargi skarżących Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 737/14, uchylił zaskarżone decyzje. Następnie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 528/15, Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną organu administracji, uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. Ponownie rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 534/15, oddalił je. W tych okolicznościach skarżący wywiedli skargę kasacyjną, a następnie wystosowali wskazywany na początku ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Zważając na powyższe w pierwszej kolejności należy ocenić czy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, którymi wstrzymano wykonanie zaskarżonych decyzji nadal pozostają w mocy. W tym celu niezbędne jest odwołanie się do treści art. 61 § 6 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie ziściła się sytuacja, o której mowa w pkt 1 ww. przepisu, ponieważ wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 r. o sygn. akt I SA/Ol 737/14 Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargi skarżących i uchylił zaskarżone decyzje. Tym samy postanowienia tego Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonych decyzji utraciły moc z dniem wydania ww. wyroku. Nie ma przy tym znaczenia, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę, okoliczność późniejszej zmiany, w wyniku sądowej kontroli instancyjnej, orzeczenia uwzględniającego skargi i w konsekwencji ich oddalenie. Ponieważ postanowienia Sądu pierwszej instancji wstrzymujące wykonanie zaskarżonych decyzji utraciły moc z dniem wydania orzeczenia uwzględniającego skargi skarżących, tj. z dniem 6 listopada 2014 r., niezbędnym stało się rozpoznanie ponownego wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora IS w Olsztynie z dnia 29 października 2013 r. W tym zakresie należy przypomnieć, że stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając wniosek skarżących wziął pod uwagę nie tylko przedstawioną w nim trudną sytuację majątkową - niewielkie dochody skarżących (co zostało wprost wyrażone w uzasadnieniu wniosku oraz poparte stosownymi dokumentami), ale również zważył na okoliczności podniesione w pierwotnym wniosku. Biorąc pod uwagę, że składając ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora IS skarżący działali bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, Sąd uznał za uzasadnione szersze spojrzenie na sprawę. Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę okoliczność, że skarżący nie wskazywali, aby ich sytuacja majątkowa uległa zmianie od czasu złożenia pierwszego wniosku. Ponadto Sądowi wiadome jest, że wobec skarżących zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne i jak wskazał Sąd pierwszej instancji egzekucja byłaby skierowana do majątku nieruchomego w postaci domu, w którym zamieszkują skarżący. Taka sytuacja wyczerpuje zaś przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a., ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Powyższe okoliczności doprowadziły Naczelny Sąd Administracyjny do przekonania, że w sytuacji, w jakiej znajdują się skarżący zasadne jest wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora IS. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i § 6 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.