II OSK 553/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska(sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. i H. K. o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 553/10 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 455/09 w sprawie ze skargi A. i H. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego postanawia: odmówić wykładni wyroku J.P. Tarno P. Miładowski A. Łaskarzewska UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia decyzją z dnia [...] marca 2009r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, położonego we Wrocławiu przy ulicy [...] 79. W uzasadnieniu podniesiono m.in., że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje aby doszło do zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Zasadnym zatem jest umorzenie postępowania w tym przedmiocie jako bezprzedmiotowe. Powiatowy organ nadzoru budowlanego wywiódł m.in. że organy nadzoru budowlanego nie zakwestionowały dokonanej przez inwestora zmiany zamierzonego sposobu użytkowania pomieszczenia w przyziemiu w chwili przekazania przez niego informacji o zakończeniu budowy domów mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej przy ul. [...] 59-89 we Wrocławiu. Od tego momentu przedmiotowe pomieszczenie uznać należy za użytkowane zgodnie z przeznaczeniem tj. do celów prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji przyjęcia takiego stanowiska nie zachodzi konieczność dokonania oceny poprzedniego i aktualnego sposobu wykorzystania obiektu ponieważ nie mamy do czynienia z nowym sposobem użytkowania obiektu. Prowadzona działalność jest wyłącznie działalnością usługową, prowadzoną w pomieszczeniu przyziemia spornego budynku mieszkalnego. Nie zaistniały przesłanki wymienione w art., 71 ust.1pkt.2 prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu po rozpoznaniu odwołania A. i H. K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu przeprowadzone postępowanie nie wykazało, by doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu. Nie zintensyfikowano działalności wykonywanej w budynku przy ul [...] 79. Organ II instancji uznał, że znajdujące się w aktach wyroki sądów powszechnych nie są wiążące dla organów orzekających w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 listopada 2009r. uchylił decyzje organów obu instancji(sygn. akt II SA/Wr 455/09). Zdaniem sądu I instancji w realiach przedmiotowej sprawy umorzenie postępowania było co najmniej przedwczesne. W istocie bowiem przez zmianę sposobu użytkowania wymagającą zezwolenia (zgłoszenia ) właściwego organu należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, ale także zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 71ust.1 i 2 prawa budowlanego polegającą na błędnym ustaleniu że wymienione w art. 71 ust.1 pkt.2 zmiany sposobu użytkowania obiektu są wymienione jako najbardziej powszechne, typowe i że mogą zaistnieć inne, w tym zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu. Zarzucono także naruszenie art. 76 §1 kpa oraz art. 365 kpc. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 marca 2011r., wydanym w przedmiotowej sprawie oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku wywiódł m.in. że nie można odmówić racji poglądowi wyrażonemu w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji iż przepis art. 71ust.1pkt.2 prawa budowlanego nie wymienia enumeratywnie wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje jako zmianę sposobu użytkowania obiektu. W każdym przypadku zatem należy dokonać szczegółowej analizy. Organ nadzoru budowlanego zatem ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie ustalić rzeczywisty przedmiot prowadzonej przez D. D. działalności, przy czym tym razem uwzględni znajdujące się w aktach wyroki Sądu Rejonowego i Okręgowego we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że oceny wymagać będą zawarte tam ustalenia odnośnie charakteru, zakresu, intensywności prowadzonej działalności gospodarczej, z uwzględnieniem art. 76§1kpa. W wyroku sądu II instancji wskazano również, że organ nadzoru zobowiązany będzie także rozważyć przeznaczenie spornego pomieszczenia, określone w zawiadomieniu o zakończeniu budowy budynku w odniesieniu do zakresu, intensywności, rzeczywistego sposobu użytkowania tego pomieszczenia, a także fakt iż zawiadomienie o zakończeniu budowy jest skuteczne tylko wówczas gdy odpowiada normom. W przeciwnym wypadku nie wywołuje oczekiwanych skutków. Dnia 19 października 2011r. do tut. Sądu wpłynął wniosek A. i H. K. o wykładnię uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2011r. Wniosek ten dotyczy zdania na stronie 25 uzasadnienia od słów: " zawiadomienie o zakończeniu budowy jest skuteczne tylko wówczas, gdy odpowiada normom". W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że niezrozumiałe jest jakim normom ma odpowiadać zawiadomienie, czyjego zawiadomienia dotyczy rozważany fragment uzasadnienia, jakie to ma znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 158 kpa sąd, który wydał wyrok rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Potrzeba wykładni zachodzi wówczas, gdy jego treść sformułowana jest w sposób niejasny, a wykładnia ma na celu wyjaśnienie wątpliwości jakie mogą powstać przy wykonywaniu wyroku bądź co do innych skutków orzeczenia np. zakresu powagi osądzonej. Wykładnia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia ani do jego uzupełnienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba wykładni. Uzasadnienie Sądu nie zawiera niejasnych sformułowań. W istocie bowiem nie budzi wątpliwości, że "skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy" oznacza zawiadomienie pozostające w zgodzie z normami je regulującymi, zawartymi w przepisach art. 54, 55, 57 prawa budowlanego. Prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków. Wskazane w uzasadnieniu zawiadomienie o zakończeniu budowy oznacza zawiadomienie dokonane w odniesieniu do spornego budynku, które podczas ponownego rozpoznania przed organami administracji winno także podlegać ocenie. Na konieczność takiego badania wskazano w uzasadnieniu wyroku Sądu II instancji, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów do ustalenia rzeczywistego przedmiotu prowadzonej przez D.D. działalności. Powyższe jest niezbędne z uwagi na konieczność wyjaśnienia przez organy administracji, czy w sprawie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu. Na niezbędność tych ustaleń w swym uzasadnieniu wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji mając na względzie art. 158 ppsa. w zw. z art. 193 ppsa. J.P. Tarno P. Miładowski A. Łaskarzewska