I SA/Rz 530/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi E. Z.-B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 14 lipca 2022 r., nr SKO.4140.216.1293.2022 w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 18 maja 2022 r., nr SKO.4140.127.270.2022. UZASADNIENIE Burmistrz Miasta [...] postanowieniem z dnia 5 stycznia 2022 r. postanowił na podstawie art. 51 § 1, § 2, art. 53 § 1, § 3, § 4, art. 55, art. 56, art. 62 § 1, § 1 a, § 4 i 4a, art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) dalej: O.p. oraz § 2, § 4 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz zapłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2005 r., nr 165, poz. 1373 ze zm.) rozliczyć wpłatę [...] zł dokonaną dnia 31 grudnia 2021 r. w sposób szczegółowo wskazany w postanowieniu tytułem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi wraz z odsetkami. Ponadto organ ten wskazał, że na dzień 5 stycznia 2022 r. E.Z. zalega tytułem należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy 2020 i 2021 roku w kwocie łącznej [...] zł tytułem należności głównej oraz [...] zł tytułem odsetek. Na powyższe postanowienie zażalenie w terminie ustawowym złożyła E.Z. która wskazała, że nie zgadza się z dokonanym przez Burmistrza Miasta [...] zliczeniem i podniosła, że jej zadłużenie wynosiło [...] zł należności głównej i [...] zł odsetek. Wskazała, że 26 sierpnia 2021 r. zapłaciła kwotę [...] zł i [...] zł razem [...] zł, więc zostało do zapłaty [...] zł, a nie [...] zł. Wniosła o ustalenie właściwej kwoty podając, że wpłaca [...] zł i załącza ksero. Pismo to organ pierwszej instancji potraktował jako zażalenie i przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęły kolejne dwa pisma datowane na 22 stycznia 2022 r., i 7 lutego 2022 r. skierowane przez E.Z., który przedstawiła kolejne wersje rozliczeń zapłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwaniem z dnia 28 marca 2022 r. wezwało odwołującą się do uzupełnienia braków podania poprzez: – wyjaśnienie od którego postanowienia Burmistrza Miasta [...] w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w spłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi jej pismo stanowi zażalenie poprzez wskazanie daty i znaku skarżonego postanowienia, – sformułowanie zarzutów przeciwko kwestionowanemu postanowieniu, – wyjaśnienie czy w związku z treścią Pani pism z dnia 22 stycznia i 7 lutego 2022 r. wniesione przez Panią pismo z dnia 12 stycznia 2022 r. stanowi zażalenie, tak jak Pani wskazuje w części wstępnej tego pisma, czy też pismo to w związku z jego uzupełnieniami tymi pismami stanowi wniosek o stwierdzenie nadpłaty z tytułu uiszczonych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bądź wniosek o zwrot nadpłaty z tego tytułu, jak wynika to z treści pism z dnia 22 stycznia 2022 r. i 7 stycznia 2022 r. Organ wskazał, że nieuzupełnienie wskazanych braków spowoduje pozostawienie zażalenia bez rozpatrzenia. Odpowiadając na powyższe wezwanie pismem z dnia 1 kwietnia 2022 r. E.Z. ponownie odniosła się do rozliczenia poszczególnych dokonywanych przez nią wpłat kwestionując prawidłowość rozliczenia odnosząc się w tym do postanowienia z 5 stycznia 2022 r . Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r., nr SKO.4140.127.270.2022 pozostawiło podanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazało, że E.Z. nie uzupełniła braków formalnych, które zostały wskazane w piśmie – wezwaniu z dnia 28 marca 2022 r. gdyż złożone przez nią pismo nie czyni zadość przedstawionym w tym wezwaniu żądaniom. Na powyższe postanowienie E.Z. złożyła zażalenie z daty 23 maja 2022 r. i wniosła o merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 lipca 2022 r., nr SKO.4140.216.1293.2022 utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Od powyższego postanowienia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła E.Z., która wskazała że zależy jej na przesłaniu jej akt do sądu administracyjnego, gdyż zależy jej na wyjaśnieniu czy ma nadpłatę i co dalej ma robić. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje. Skarga jest uzasadniona i musi skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. Organ naruszył przepisy prawa procesowego, a w szczególności art. 168, 169 i 22 w zw. z art. 239 o.p. W sprawie nie zaistniały okoliczności nakazujące wzywanie skarżącej do uzupełnienia braków formalnych złożonego podania – zażalenia. Złożone przez nią w dniu 14.01.2022 r. (data stempla pocztowego) pismo, może być rozpatrzone jako zażalenie na postanowienie z dnia 5 stycznia 2022 r. w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty na opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z poszczególne okresy roku 2021. Przepis art. 168 § 2 o.p. precyzuje, że podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy (...) a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Tymi przepisami szczególnymi w przypadku środka odwoławczego będą przepisy art. 239 i 222 o.p. przewidujące elementy jakie powinno zawierać zażalenie. Są to zarzuty przeciw decyzji, określenie istoty i zakres żądania będącego przedmiotem zażalenia oraz wskazanie dowodów uzasadniających to żądanie. Przepis art. 168 § 1 o.p przewiduje, że w sytuacji, gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zaistniała, a pismo skarżącej nie zawierało braków, o których mowa była w skierowanym do niej wezwaniu o uzupełnienie braków, a których nieuzupełnienie ( w ocenie organu ) stało się podstawą pozostawienia podania – zażalenia bez rozpatrzenia. Odnosząc się do poszczególnych zauważonych przez organ II instancji braków formalnych sad wskazuje, że w jego ocenie nie ma żadnych wątpliwości co do faktu ,że złożone podanie powinno zostać potraktowane jako zażalenie na postanowienie z dnia 5 stycznia 2022 r. Nie miał w tym zakresie wątpliwości organ I instancji, który przedłożył je organowi odwoławczemu jako zażalenie. Wątpliwości nie nasuwa także czas jego złożenia, jak także treść tego środka odwoławczego, która musi być oceniana z uwzględnieniem okoliczności polegającej na tym, że pismo to nie pochodzi od profesjonalnego prawnika i musi być odczytywane przez zamiar jaki towarzyszył osobie składającej to pismo. Trzeba podkreślić, że zostało ono złożone bezpośrednio po doręczeniu skarżącej postanowienia z dnia 5 stycznia 2022 r. , w otwartym terminie do złożenia zażalenia. Została ona pouczona o możliwości złożenia takiego środka odwoławczego. Jakkolwiek samo złożone przez nią " podanie |" nie zawiera słowa " zażalenie", to jednak treść tego pisma nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem zawartym w otrzymanym przez nią postanowieniu. Wskazuje, uznawany przez nią za prawidłowy, sposób rozliczenia i " zwraca się z prośba o ustalenie właściwej kwoty" . Pismo to skierowane jest do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Elementy tego pisma czynią więc zadość szczególnym wymogom dla zażalenia nałożonym przez art. 222 o.p. Wskazuje zarzuty stawiane rozstrzygnięciu ( w postaci własnych obliczeń ) i podaje czego się domaga – ustalenie właściwej kwoty pozostałej do zapłaty. Oczywiście pismo sformułowane jest w sposób niezbyt precyzyjny, jednakże pozwala ono odczytać cel jego złożenia jakim jest poddanie kontroli merytorycznej postanowienia organu I instancji. Nie ma przy tym istotnego znaczenia wskazanie jako daty postanowienia 3 stycznia 2022 r. , gdyż jest to data bardzo zbliżona do daty właściwej, zaś w aktach nie ujawniono by zostało wydane także postanowienie z datą 3 stycznia 2022 r., które mogło by konkurować jako przedmiot zaskarżenia z postanowieniem z dnia 5 stycznia 2022 r. Nie są również zasadne rozważania SKO co do dalszych pism złożonych przez skarżącą. Są to bowiem odrębne pisma, podlegające odrębnej ocenie i jeżeli organ II instancji uznaje, że powinny one być potraktowane jako wniosek o stwierdzenie bądź zwrot nadpłaty to mógł im nadać stosowny bieg. W pismach tych skarżąca nie wskazywała na zamiar odstąpienia od złożonego zażalenia. Nie było więc podstaw aby uznać, że pisma te powinny mieć wpływ na sposób procedowania zażalenia. Skarżąca zmierzała do poddania postanowienia organu I instancji kontroli merytorycznej i taka kontrola przez organ odwoławczy powinna zostać przeprowadzona. Organ ten powinien rozstrzygnąć, z uwzględnieniem okoliczności sprawy czy dokonane zarachowanie jest prawidłowe czy też nie. Nie powinien poprzez wezwania o uzupełnienie braków , przy pewnej nieporadności procesowej skarżącej uniemożliwiać przeprowadzenia takiej kontroli. W takich okolicznościach, uznając ,że pismo stanowiące zażalenie nie zawierało braków formalnych skutkujących pozostawieniem go bez rozpatrzenia sąd uchylił zarówno postanowienie wydane w II , jak też, na podstawie art. 135 § 1 ppsa , w I instancji. Rozpatrując dalej sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniesie się do zarzutów merytorycznych stawianych rozstrzygnięciu organu I instancji. Podstawa orzeczenia jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.