II OW 165/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędzia del WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza S. z dnia 12 września 2018 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem S. a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za zmianę wartości nieruchomości w związku z planem zagospodarowania przestrzennego postanawia odrzucić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskiem z 12 września 2018 r. Burmistrz S., zw. dalej Burmistrzem, wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zw. dalej Ministrem, w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za zmianę wartości nieruchomości w związku z planem zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wniosku Burmistrz wskazał, że D. C. wniosła o odszkodowanie za poniesioną szkodę planistyczną dotyczącą nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr ... położonej w R., związaną ze zmianę wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Burmistrz wywiódł, że zmiana wartości nieruchomości wynikała z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które z kolei wynikało z zakazów oraz ograniczeń zabudowy i zagospodarowania terenu określonych w przepisach ustawy z dnia z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1161) oraz z decyzji wydanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, tj. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 czerwca 2012 r., w której organ ten nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze, zgodnie z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gruntów rolnych klasy III, położonych w obrębie ewid. R., m.in. w granicach wydzielenia nr ..., które obejmuje działkę nr ... oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 listopada 2012 r., w której organ ten utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nie wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze ww. gruntów. Burmistrz uznał, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm., dalej upzp). W ocenie Burmistrza, zastosowanie będzie miał art. 36 ust 1a pkt 3 upzp, a co za tym idzie przedmiotowy wniosek powinien być skierowany do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako organu właściwego do jego rozpatrzenia. Mając powyższe na względzie, Burmistrz wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i wskazanie organu właściwego do załatwienia przedmiotowej sprawy W odpowiedzi na wniosek Minister wskazał, że przepis art. 36 upzp w sposób jednoznaczny przesądza o wzajemnych rozliczeniach pomiędzy gminą a właścicielem nieruchomości (użytkownikiem wieczystym), w związku ze zmianą wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo jego zmianą. Jednocześnie przepis art. 37 ust. 10 upzp wskazuje, że rozstrzyganie sporów w sprawach dotyczących roszczeń odszkodowawczych, o których mowa w art. 36 ust. 1-3 upzp należy do właściwości sądów powszechnych. To zatem sąd powszechny, a nie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiada kompetencje do tego, aby rozstrzygnąć o zasadności żądania wnioskodawczyni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302.; dalej Ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przechodząc do złożonego w niniejszej sprawie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności zobowiązany był zbadać jego dopuszczalność. Badając dopuszczalność wniosku należało odnieść się do żądania strony. W piśmie z 29 maja 2018 r. wnioskodawczyni precyzyjnie wskazuje, że wniosek dotyczy odszkodowania za poniesioną szkodę w związku z obniżeniem wartości gruntu. Wniosek ten oparty został na przepisie art. 36 ust. 1 upzp. Wszystkie przypadki związane z rozliczeniami pomiędzy gminą a właścicielem nieruchomości o których mowa w art. 36 ust. 1-3 upzp, z mocy art. 37 ust. 10 upzp mają charakter roszczeń cywilnoprawnych rozstrzyganych przez sądy powszechne. Z powyższego wynika, że nie można doszukiwać się podstaw do wskazania organu właściwego do spełnienia żądania wnioskodawczyni, bowiem sprawa o odszkodowanie jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 2 § 1 Kpc, do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Sprawa o odszkodowanie nie ma zatem charakteru sprawy administracyjnej, a wobec tego nie jest dopuszczalne orzekanie w tej sprawie przez sąd administracyjny (por. postanowienie NSA I OW 187/15 z dnia 2 grudnia 2015 r., I OW 211/15 z dnia 22 października 2015 r. CBOSA). Wobec powyższego zachodzi zatem przesłanka do odrzucenia wniosku określona w art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa, bowiem wniosek jest niedopuszczalny ze względu na brak przedmiotu sprawy, możliwej do załatwienia przez organy administracji w formie podlegającej kontroli sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy należało uznać, że wniosek podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 Ppsa.