I OZ 1743/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt. VII SA/Wa 1087/17 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2017 r., sygn. [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 28 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. L. (dalej skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] marca 2017 r., sygn. akt [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W uzasadnieniu wskazał, że w piśmie z 21 lipca 2017 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania ww. decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2016 r., nr [...]. Skarżacy we wniosku wskazał ustawowe przesłanki wstrzymania, jednakże ich nie uzasadnił. Wskazując na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a." Sąd podkreślił, że skarżący w ogóle nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania ww. orzeczenia. Skarżący nie wskazał na czym miała by polegać ewentualna szkoda bądź trudne do odwrócenia skutki związane z wykonaniem zaskarżonego aktu, przez co nie uprawdopodobniono istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż codzienna praca we własnym gospodarstwie rolnym związana z uprawianiem gruntów i chowem zwierząt wymaga korzystania z ciągnika rolniczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia lecz uprawdopodobnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (por. postanowienie NSA z 31 maja 2010 r., II OZ 443/10). Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że to na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają lub nie za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczający zatem sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zaś wobec braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności rolą sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń strony. To na niej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego. Rozpoznanie wniosku powinno uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji/postanowienia, nie zwalnia to jednak strony z wykazania, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest w stosunku do niej zasadne (por. postanowienie NSA z 20 października 2015 r" I OZ 1290/15). Jeżeli we wniosku o wstrzymanie wykonania takiego aktu lub czynności strona nie wskaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to nie można tego uznać za brak formalny wniosku (art. 49 § IP.p.s.a.), lecz za brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, uzasadniający oddalenie wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (por. postanowienie NSA z 13 sierpień 2009 r., I OZ 779/09, Lex 552417). Przesłanki te odnoszą się do zdarzeń przyszłych, które mogą stanowić efekt wykonania zaskarżonego aktu. Jedną z wymienionych przez ustawodawcę przesłanek jest spowodowanie wykonaniem zaskarżonego aktu trudnych do odwrócenia skutków. Mogą one mieć zarówno charakter prawny, jak i faktyczny. Rodzaj i zakres ich wystąpienia musi być oceniony na podstawie prawa obowiązującego oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znajdują się podmioty uprawnione lub obciążone obowiązkami, a także kompetencji organu do ich egzekwowania w danym czasie (por. postanowienia NSA z: 14 grudnia 2010 r., II OZ 1309/10, Lex 743786; 4 stycznia 2011 r., II OZ 1306/10, Lex 743783; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 r., s. 228-229, uw. 12). W doktrynie podkreśla się przy tym potencjalność wystąpienia tych skutków. Nie jest wymagane, by w jakimkolwiek zakresie skutki te rzeczywiście wystąpiły lub przynajmniej się ujawniły (T. Woś - tamże). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA z: 10 marca 2010 r., I FSK 1841/09; 19 maja 2011 r., II OZ 415/11, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 379, nb 6; postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, cbosa, aprobowane przez B. Dautera w: B, Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wolters Kluwer 2016, uw. 10 do art. 61). W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] marca 2017 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Podporządkowanie się zakazowi prowadzenia pojazdów nie pociąga za sobą jakichkolwiek trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., bowiem nie powoduje ani istotnej, ani trwałej zmiany rzeczywistości. Skarżący może po uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu przeprowadzonego w trybie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) uzyskać ponownie uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Zakaz prowadzenia pojazdów nie wypełnia także przesłanki wyrządzenia znacznej szkody, którą należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uzasadnił istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedstawił żadnych rzeczowych argumentów przemawiających za wystąpieniem wskazanych przez ustawodawcę, niekorzystnych z punktu widzenia interesów skarżącego następstw wykonania decyzji. Za argumenty takie nie mogą być uznane okoliczności, że skarżący, jako rolnik pracując w gospodarstwie rolnym, musi korzystać z ciągnika rolniczego. Wskazać bowiem należy, że skarżący może nie tylko zatrudnić osobę do pomocy mu przy wykonywaniu czynności związanych z prawidłowym funkcjonowaniem gospodarstwa rolnego, ale także może część czynności dotyczących chowu bydła wykonywać samodzielnie. W okresie zimowym praca w gospodarstwie rolnym jest mniej absorbująca, co potwierdza tezę, iż skarżący będzie mógł przy odpowiednim nakładzie sił i prawidłowej jej organizacji wykonywać ją samodzielnie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 184 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentacji postanowienia.