I FZ 254/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2022 r. sygn. akt I SPP/Gl 133/22 w zakresie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 września 2018 r., nr 2401-IOV4_.4103.1.22.2018/KP 2401-IOV-2.4103.3.205.2017/KP UNP: 2401-18-154098 w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA UZASADNIENIE I FZ 254/22 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lipca 2022 r., sygn. akt I SPP/Gl 133/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił sprzeciw J. G. (dalej: skarżąca) od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 19 maja 2022 r. w sprawie ze skargi skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 21 września 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w zarządzeniu z dnia 19 maja 2022 r. starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Przesyłka pocztowa zawierająca m.in. odpis tego zarządzenia, została pełnomocnikowi skarżącej wydana w dniu 17 czerwca 2022 r., po jej dwukrotnej awizacji przez operatora pocztowego w dniach 1 i 9 czerwca 2022 r. Sprzeciw został wniesiony w dniu 24 czerwca 2022 r. Odrzucając sprzeciw, sąd wskazał, że zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skutek doręczenia przesyłki zawierającej odpis skarżonego zarządzenia nastąpił w dniu 15 czerwca 2022 r., gdyż z tym dniem upłynął czternastodniowy okres liczony od daty pierwszej awizacji (1 czerwca 2022 r.). Termin do wniesienia sprzeciwu upływał z dniem 22 czerwca 2022 r. Sprzeciw wniesiony w dniu 24 czerwca 2022 r. jest czynnością podjętą po upływie terminu, a zgodnie z art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw wniesiony po terminie podlega odrzuceniu. W piśmie uznanym przez sąd pierwszej instancji za zażalenie na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wskazał, że działał w zaufaniu do operatora pocztowego, a zgodnie z kierowanymi awizami upływ terminu 14 dniu zakreślony był na dzień 17 czerwca 2022 r. Zdaniem pełnomocnika gdyby strona chciała odebrać pismo po upływie 14 dni, nie otrzymałaby go, gdyż zostałoby one zwrócone do nadawcy. To operator pocztowy określa terminy kolejnych awizo, co pozostaje poza kognicją sądu. Nawet niewłaściwe działanie operatora pocztowego nie zwalnia sądu od respektowania zakreślonych przez niego terminów. Z awizo wynika, że przesyłka pocztowa została wydana w ostatnim 14 dniu. To od dnia 17 czerwca 2022 r. zaczął biec termin, a więc wniesienie sprzeciwu w dniu 24 czerwca 2022 r. było prawidłowe. Pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego działania operatora pocztowego, nie ma też możliwości weryfikacji, czy proces naliczania terminu 14 dni był prawidłowy. Pełnomocnik skarżącej zwrócił też uwagę na to, że skarga powinna być uznana za zasadną już w momencie jej złożenia z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego objętego decyzją organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających (tj. do rąk adresata lub dorosłego domownika), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (§ 1), a zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Wskazana regulacja przewiduje fikcję doręczenia, gdy adresat, pomimo dwukrotnego zawiadomienia go o możliwości odbioru przesyłki, nie podejmuje jej w ciągu czternastu dni od dnia pozostawienia pierwszego awiza. Ostatniego dnia, tj. czternastego dnia od dnia pierwszej próby doręczenia, realizuje się skutek procesowy, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., a zatem następuje fikcja prawna doręczenia przesyłki adresatowi. Okoliczności tej, tj. uznania przesyłki za doręczoną, nie zmienia późniejsze wydanie jej na żądanie adresata. Wydanie przesyłki po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., w wyniku bezprawnego przetrzymywania jej przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a., raz doręczone pismo bowiem nie może wywołać prawnych skutków doręczenia w innym trybie. Fakt odebrania pisma przez pełnomocnika skarżącej po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a. nie ma zatem żadnego wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Należy zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącej nie kwestionuje ani tego, że do pierwszej awizacji przesyłki zawierającej odpis zarządzenia z dnia 19 maja 2022 r. doszło w dniu 1 czerwca 2022 r. ani tego, że przesyłkę odebrał po upływie 14 dni od tej daty, tj. w dniu 17 czerwca 2022 r. Argumentacja zażalenia koncentruje się z jednej strony na wskazaniu, że sąd jest związany obliczeniem terminu na odbiór przesyłki przez operatora pocztowego i musi uznać za skuteczne prawnie wydanie tej przesyłki w dniu 17 czerwca 2022 r., z drugiej strony na podkreślaniu, że ewentualne błędy operatora pocztowego nie powinny zaszkodzić skarżącej. Argumenty zażalenia w tym względzie nie mogą zmienić niniejszego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że sąd orzeka na podstawie przepisów prawa, a błędne wydanie przesyłki po terminie przez operatora pocztowego nie wyklucza możliwości zastosowania art. 73 § 4 p.p.s.a. Przesyłka była prawidłowo awizowana i oczekiwała na odbiór w miejscu wskazanym pełnomocnikowi skarżącej przez czas wynikający z przepisów prawa. To, że doszło do wydania przesyłki adresatowi po terminie zakreślonym przepisami prawa nie wpływa – jak już zaznaczono – na skutek prawny, który wystąpił w okolicznościach sprawy przed tym wydaniem, zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. A skoro do doręczenia przesyłki w świetle tego przepisu doszło z dniem 15 czerwca 2022 r., wniesienie sprzeciwu w dniu 24 czerwca 2022 r. było czynnością procesową dokonaną po terminie. Sprzeciw wniesiony po terminie sąd odrzuca, co wynika wprost z art. 259 § 2 p.p.s.a. Przepis ten został prawidłowo zastosowany w okolicznościach sprawy, co przesądza o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i bezzasadności zażalenia. Na powyższe nie wpływa stwierdzenie pełnomocnika skarżącej, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego działania operatora pocztowego. Przyczyny, dla których doszło do spóźnionego wniesienia sprzeciwu są bez znaczenia dla prawidłowości odrzucenia tego środka prawnego. Okoliczność, czy do uchybienia terminu doszło bez winy strony, może być badana w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej. Skarżąca wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu nie złożyła. Tym bardziej bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest kwestia, że skarga powinna być – zdaniem skarżącej – uznana za zasadną już w momencie jej złożenia z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego objętego decyzją organu odwoławczego. Argumenty dotyczące merytorycznej zasadności skargi nie wpływają na prawidłowość rozstrzygnięć kwestii wpadkowych, takich jak odrzucenie sprzeciwu w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA ----------------------- 4