II GSK 3485/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa (spr.) Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wr 264/17 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 264/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) we Wrocławiu oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) we W. z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych. W wyniku kontroli przedsiębiorcy – A. SP. z o.o., prowadzącego stację kontroli przy ul. K. [...] we W. stwierdzono, że zatrudniony na tej stacji diagnosta J. K. trzykrotnie przeprowadził badania techniczne pojazdów i wydał zaświadczenia o ich przeprowadzeniu, jak też dokonał wpisu kolejnego terminu badania technicznego do dowodów rejestracyjnych, pomimo braku dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego (zbiornika LPG) co stanowiło naruszenie art. 81 ust. 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej "P.r.d.". Naruszenie to dotyczyło pojazdów: 1. H. nr rej. [...] - badanie przeprowadzono 6 maja 2014 r., a decyzja dopuszczająca zbiornik do eksploatacji utraciła ważność w dniu 28 lutego 2014 r. 2. F. nr rej. [...]- badania przeprowadzono w dniach 7 października 2014 r. i 7 października 2015 r., podczas gdy dokument stwierdzał ważność zamontowanej w pojeździe butli gazowej do 23 kwietnia 2013 r. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] października 2016 r. Prezydent W. cofnął J.K. uprawnienia do wykonywania badań technicznych udzielone 13 marca 2000 r. przez Prezydenta W. Na skutek odwołania J. K. SKO we W. - decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. - utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję. Organ stwierdził, że okoliczności faktyczne sprawy bez wątpienia wskazują na wypełnienie przez stronę dyspozycji art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 P.r.d. Przepis ten obliguje starostę do cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania (pkt 1) bądź wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (pkt 2). Kolegium powołało się na § 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. poz. 1468), zwanego w dalszej części "rozporządzeniem z 7 grudnia 2012 r.", w myśl którego zbiorniki na gaz skroplony lub sprężony służące do zasilania silników spalinowych w pojazdach podlegają dozorowi technicznemu. Organ odwoławczy wskazał też na regulacje rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. z 2015r., poz. 776 ze zm.), określanego dalej jako "rozporządzenie z 26 czerwca 2012 r.". Wynika z nich, że brak dokumentu wydanego przez Transportowy Dozór Techniczny potwierdzającego sprawność urządzenia zamontowanego w samochodzie należy kwalifikować jako usterkę istotną, co musi z kolei skutkować negatywnym wynikiem badania technicznego. WSA we Wrocławiu wspomnianym wyżej wyrokiem oddalił skargę J. K. na decyzję Kolegium. Wskazał, że art. 84 ust. 3 P.r.d. jest przepisem o charakterze typowo sankcyjnym, co oznacza konieczność ścisłej jego interpretacji. Wprowadzona w nim sankcja ma przy tym charakter bezwzględny, wobec czego stwierdzenie określonych uchybień skutkuje jej zastosowaniem i nie jest zależne od uznania organu w tym zakresie. Przepis ten co do zasady nie daje zatem możliwości "miarkowania" odpowiedzialności diagnosty w zależności od ciężaru stwierdzonych naruszeń oraz ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie w przypadku obu pojazdów poddanych badaniu technicznemu skarżący nie dochował określonych przepisami procedur tj. nie skontrolował wymienionej w przepisach dokumentacji przed dokonaniem wpisu do dowodu rejestracyjnego oraz wyznaczeniem kolejnego terminu badania technicznego. W świetle art. 81 ust. 12 P.r.d., badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Zbiornik LPG zamontowany w pojazdach, których dotyczy sprawa jest urządzeniem podlegającym dozorowi technicznemu, na co wskazują unormowania rozporządzenia z 7 grudnia 2012 r. oraz rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 20 października 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji specjalistycznych urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1465). Sąd zwrócił też uwagę, że to nie diagnosta określa jaki jest stan techniczny zbiornika LPG, lecz Transportowy Dozór Techniczny. Sąd wskazał, że nie można uznać, że skarżący dochował należytej staranności przy wykonywaniu badań technicznych. Niewątpliwie bowiem zaniechał sprawdzenia wymaganej dokumentacji, opierając się na oświadczeniach właścicieli pojazdu lub dokumentach takich jak książeczka gwarancyjna, które nie spełniały wymogów ustawowych dokumentów potwierdzających ważność badań instalacji gazowej w pojeździe. W konsekwencji doszło do wpisów w dowodzie rejestracyjnym, które nie odpowiadały stanowi rzeczywistemu. Powyższego naruszenia nie można uznać za nieistotne i niestwarzające zagrożenia dla ruchu drogowego. Ocena wagi usterek i naruszeń nie należy bowiem do diagnosty, ale określa ją załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 305 ze zm.). W jego świetle, brak dokumentu wydanego przez Transportowy Dozór Techniczny i tabliczki znamionowej na zbiornik lub butlę, potwierdzających jego sprawność to usterka istotna, która przesadza o negatywnym wyniku badania technicznego. Sąd podkreślił, że diagnosta jest zobligowany do bezwarunkowej realizacji norm określających sposób i zakres przeprowadzania badań technicznych pojazdów, a powierzone mu obowiązki ma wykonywać w sposób rzetelny. W konkluzji Sąd stwierdził, że skarżący jako uprawniony diagnosta przeprowadził badania techniczne niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, wydał zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 P.r.d., zatem należało cofnąć mu uprawnienie do wykonywania badań technicznych. W skardze kasacyjnej złożonej od powyższego wyroku przez J. K. wymieniony zakwestionował to orzeczenie w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 84 ust. 3 P.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i cofnięcie uprawnień diagnosty w sytuacji, gdy na podstawie decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. zezwolono na eksploatację urządzenia technicznego w postaci instalacji LPG do 29 lutego 2024 r. W związku z powyższym J.K. wniósł o zmianę wyroku poprzez uchylenie wydanych w sprawie decyzji SKO we W. i Prezydenta W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (naruszeniu prawa materialnego). Skutkiem podniesienia wyłącznie zarzutów naruszenia prawa materialnego jest konieczność uznania, że w sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa procesowego, tak więc poczynione przez organy i zaakceptowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ustalenia faktyczne są wiążące. Ustalenia te wskazują, że Kasator, jako podmiot uprawniony do wykonywania badań technicznych w dniach 6 maja 2014 r. (odnośnie pojazdu H. nr rej. [...]), 7 października 2014 r. i 7 października 2015 r. (odnośnie pojazdu F. nr rej. [...]) przeprowadził badania techniczne pojazdów niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym i przepisami. W skardze kasacyjnej J. K. zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 84 ust. 3 P.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i cofnięcie uprawnień diagnosty w sytuacji, gdy na podstawie decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. zezwolono na eksploatację urządzenia technicznego w postaci instalacji LPG do 29 lutego 2024 r. W celu wykazania prawdziwości swojego twierdzenie Kasator wniósł o przeprowadzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu ze wskazanej wyżej decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego z dnia [...] stycznia 2015 r. Sąd nie uwzględnił tego wniosku, bowiem ocena prawidłowości przeprowadzonego przez diagnostę badania technicznego pojazdu jest dokonywana według stanu na dzień przeprowadzenia tego badania i fakt, że właściwy organ w terminie późniejszym uznał, że butla gazowa może być w dalszym ciągu eksploatowana nie ma żadnego znaczenia dla stwierdzenia, że przeprowadzono badania techniczne pojazdów niezgodnie z określonym zakresem i sposobem ich wykonania oraz dokonano wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym i przepisami. W art. 174 pkt 1 P.p.s.a. wymieniono dwie formy naruszenia prawa materialnego umożliwiające zaskarżenie orzeczenia sądu administracyjnego pierwszej instancji : błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Powinny one stanowić samodzielne zarzuty, które w podstawach skargi kasacyjnej mogą pojawiać się łącznie lub oddziel-nie, lecz zawsze powinny być uzupełnione o wskazanie, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (zob. wyrok NSA z 22.05.2014 r., II FSK 1461/12, LEX nr 1479141). W przypadku błędnej wykładni Na-czelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że przejawia się ona w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści lub znaczenia albo na niezrozumieniu intencji prawodawcy, bądź też zastosowaniu normy nieobowiązującej (zob. np. wyrok NSA z: 5.06.2014 r., I OSK 294/14). NSA, odnosząc się do konstrukcji zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, uznaje, że taki zarzut wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany zob. np. wyrok NSA z 14.06.2017 r., II GSK 2735/15). Kasator podnosząc zarzut dotyczący naruszenia przepisu prawa materialnego wskazuje, że nastąpiło ono przez "niewłaściwe zastosowanie". Argumentacja uzasadnienia skargi wskazuje, że chodzi o zastosowanie normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana. Skarga kasacyjna na uwzględnienie nie zasługuje. Przepis art. 84 ust. 3 P.r.d. przewiduje cofnięcie przez starostę diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub/i wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Konstrukcja przywołanego przepisu wskazuje, że jest on niewątpliwie przepisem o charakterze typowo sankcyjnym, co oznacza konieczność ścisłej jego interpretacji. Wprowadzona w nim sankcja ma przy tym charakter bezwzględny, dlatego stwierdzenie określonych uchybień skutkuje koniecznością jej zastosowania i nie jest zależne od uznania organu. Przepis ten, co do zasady, nie daje zatem możliwości "miarkowania" odpowiedzialności diagnosty w zależności o ciężaru stwierdzonych naruszeń oraz ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Bardzo poważny charakter sankcji wynikającej z przepisu art. 84 ust. 3 P.r.d. powoduje konieczność wnikliwej oceny ustawowych przesłanek jego zastosowania i uwzględnienie zasadniczego celu tej regulacji, jakim jest czasowe odsunięcie od zawodu diagnostów nierzetelnych lub niespełniających wysokich wymogów stawianych im ze względu na wagę przeprowadzanych przez nich czynności i ich znaczenie dla zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W skardze kasacyjnej nie jest kwestionowany fakt, że zbiorniki LPG zamontowane w przedmiotowych pojazdach były urządzeniami podlegającymi dozorowi technicznemu, że są one objęte formą dozoru określaną jako "pełna", a termin badania zbiornika LPG wyznaczono co 10 lat. Przy jednoczesnym braku zarzutów skargi kasacyjnej pod adresem ustaleń faktycznych poczynionych przez organy, a tym samym związaniu Sądu tymi ustaleniami uznać należy, że zarzut skargi kasacyjnej nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego nią wyroku. Jak wynika z przywołanego art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 P.r.d., sankcjonowane jest przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania lub wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdza, że J.K. w dniach 6 maja 2014 r., 7 października 2014 r. i 7 października 2015 r. przeprowadził badania techniczne pojazdów i wydał zaświadczenie o ich przeprowadzeniu, jak też dokonał wpisu kolejnego terminu badania technicznego do dowodów rejestracyjnych, pomimo braku dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego (zbiornika LPG), co stanowiło naruszenie art. 81 ust. 12 P.r.d., uznać należy, że wskazane wyżej badania techniczne zostały przeprowadzenie przez Kasatora niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania oraz dokonał on wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym i przepisami. Okoliczności te w pełni uzasadniają prawidłowość zastosowania przez organy sankcji przepisu art. 84 ust. 3 P.r.d., a konstrukcja tego przepisu powoduje, że wprowadzona w nim sankcja ma przy tym charakter bezwzględny i stwierdzenie określonych uchybień skutkuje koniecznością jej zastosowania i nie jest zależne od uznania organu. Odnosząc się do przywołanego w skardze kasacyjnej orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2006 r. (II SA/Sz 1152/06) stwierdzić należy, że po pierwsze nie wiąże ono w żadnym zakresie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a po drugie zapadło ono w zdecydowanie innym stanie faktycznym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.