VII SA/Wa 631/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant ref. staż. Anna Dmowska - Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. N. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB), działając na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku B. R. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że GINB decyzją z dnia [...]maja 2011 r., znak: [...]stwierdził nieważność decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...]z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...]nakładającą na V. i G. V.obowiązek wykonania niezbędnych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wiaty przy budynku mieszkalnym na terenie działki ewid. nr [...]z obrębu [...]przy ul. [...][...]w W. do stanu zgodnego z prawem poprzez przebudowę jej elementów konstrukcyjnych, aby żaden z nich nie przekraczał odległości 3 m od północnej granicy działki nr [...] tj. zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w zgłoszeniu budowy ww. obiektu, z dnia [...] czerwca 2006 r., do Delegatury Biura Naczelnego Architekta [...]. W dniu 11 lipca 2011 r. (data stempla pocztowego) B. R. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...]. We wniosku podał, że przesyłkę listową zawierającą wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nadał w dniu 24 czerwca 2012 r., na dowód czego załaczył skan koperty adresowanej do “GUNB, ul. Krucza 38/42, Wa-wa 00-926" i dopisanym znakiem sprawy (“[...]") oraz adnotacją pocztową: “Zwrot do nadawcy. Niedostateczna nazwa adresata". Do wniosku o przywrócenie terminu B. R. dołączył jednocześnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie trzykrotnie (tj. pismami z dnia 21 lipca 2011 r., 9 września 2011 r. oraz 16 listopada 2011 r.) GINB wzywał B. R. do wskazania daty odbioru zwrotu przez Pocztę Polską przesyłki z dnia 24 czerwca 2011 r., którą pierwotnie skarżący przesłał do “GUNB". W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżący w piśmie z dnia 23 sierpnia 2011 r. podał, że w najbliższym czasie przedstawi w siedzibie organu oryginał koperty zwróconej przez Pocztę Polską. Z kolei w piśmie z dnia 11 października 2011 r. wskazał, że odpowiednia przesyłka listowa została mu doręczona w dniu 16 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia odmawiającego przwyrócenia terminu GINB podał treść art. 58 § 1 i 2 kpa podnosząc, że przesłankami przywrócenia terminu są: uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy w uchybieniu terminu, zachowanie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania przeszkody, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin (np. wniesienie odwołania). Podkreślił przy tym, iż ww. przepis wymaga kumulatywnego spełnienia wszystkich wymienionych w nim przesłanek. Przywrócenie terminu nie może więc nastąpić w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zaliczyć należy: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła stronie na posłużenie się inną osobą, pożar, powódź. Okolicznością, w której organ administracji zobowiązany jest do przywrócenia terminu, jest także nieprawidłowe doręczenie stronie decyzji. GINB wskazał, że B. R. otrzymał decyzję GINB z dnia[...]maja 2011 r., w dniu 10 czerwca 2011 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 11 lipca 2011 r. Skarżący uzasadnił swój wniosek tym, iż podanie o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało wysłane w dniu 24 czerwca 2011 r., ale przesyłka została zwrócona przez Pocztę Polską z adnotacją: "Zwrot do nadawcy. Niedostateczna nazwa adresata". Z tego też względu skarżący ponownie nadał w placówce pocztowej w dniu 11 lipca 2011 r. przesyłkę zawierającą wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. GINB ustalił, że przesyłka z dnia 24 czerwca 2011 r., została zwrócona B.i R. w dniu 28 czerwca 2011 r. (data stempla pocztowego). W ocenie organu z powyższego zestawienia dat wynika, że skarżący uchybił siedmiodniowemu terminowi do skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto B. R. pomimo wielokrotnego wezwania przez GINB do wskazania faktycznej daty otrzymania zwrotu przesyłki z dnia 24 czerwca 2011 r., nie dopełnił ww. wezwania. Z tego też względu GINB rozstrzygając powyższą kwestię oparł się na posiadanej dokumentacji i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Powyższe postanowienie GINB z dnia [...] stycznia 2012 r., znak; [...] zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez B. R.. Skarżący w skardze wskazał, że z powodu przeprowadzki dopiero 1 marca 2012 r. (data nadania skargi) miał możliwość zapoznać się w siedzibie organu z aktami sprawy. Oświadczył, że sporną kopertę, której zeskanowaną wersję dołączył do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lipca 2011 r. otrzymał z placówki pocztowej najprawdopodobniej w dniu 11 lipca 2011 r. Skarżący wskazał, że Poczta Polska poinformowała go, że listy zwykłe nie są monitorowane i nie można ustalić jaki listonosz popełnił nieścisłość i nie doręczył przesyłki pod wskazany adres, zamiast tego wskazując na "niedostateczną nazwę adresata". Skarżący podał, że próba ustalenia na poczcie powodu niedoręczenia przesyłki mogła spowodować, że wadliwy zwrot listu z dnia 24 czerwca 2011 r. miał miejsce ewentualnie dzień lub dwa wcześniej tj. 9 lub 10 lipca 2011 W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. Sąd, na wniosek pełnomocnika skarżącego, postanowił dopuścić dowód z oświadczenia Naczelnika Urzędu Pocztowego z dnia 11 grudnia 2012 r. dotyczącego charakteru stempla pocztowego na przesyłce listowej, którym jest faktycznie data nadania przesyłki w urzędzie oraz oświadczenia listonosza R. J. z dnia 7 grudnia 2012 r. dotyczącego daty doręczenia przesyłki listowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 58 kpa oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 kpa naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podkreślić, że rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. W rezultacie sądowa kontrola prawidłowości podjętej decyzji przy zastosowaniu wskazanego na wstępie kryterium legalności, obejmuje w szczególności badanie, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a to zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim działu I kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, innymi słowy, czy nie nosi cech dowolności. Istotne znaczenie dla niniejszej sprawy ma także zasada określona w art. 9 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Prowadząc zatem postępowanie organ powinien nie tylko wzywać stronę do uzupełniania braków formalnych pism procesowych oraz wykazywania spełnienia przez stronę określonych przesłanek procesowych ale również informować ją o treści przepisów, z którego wynika konieczność uzupełniania wspomnianych braków oraz o konsekwencjach ich nieuzupełnienia. W niniejszej sprawie B. R. uprawdopodobnił, że złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] w dniu 24 czerwca 2011 r., czyli w ustawowym 14-dniowym terminie przewidzianym na złożenie takiego wniosku. Wynika to bowiem z koperty koperty adresowanej do “GUNB, ul. Krucza 38/42, Wa-wa 00-926" i dopisanym znakiem sprawy (“[...]"), którą Poczta Polska w sposób nieprawidłowy zwróciła do skarżącego z adnotacją: “Zwrot do nadawcy. Niedostateczna nazwa adresata". Kwestią sporną pozostawało natomiast zachowanie 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Podstawową zatem kwestią wymagającą wyjaśnienia była data ustania przyczyny uchybienia terminu. Skoro B. R. złożył w polskim urzędzie pocztowym wniosek o przywrócenie terminu w dniu 11 lipca 2011 r. to do skutecznego przywrócenia tego terminu niezbędne było ustalenie, że doręczenie skarżącemu zwrotu przesyłki listowej zawierającej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło najpóźniej 4 lipca 2011 r. Biorąc pod uwagę powyższe GINB ustalił, że przesyłka z dnia 24 czerwca 2011 r., została zwrócona B.i R. w dniu 28 czerwca 2011 r. (data stempla pocztowego), z czego wynika, że skarżący uchybił siedmiodniowemu terminowi do skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Z takim stanowiskiem Sąd się nie zgodził. Przede wszytskim należy wskazać, że czym innym jest data nadania przesyłki listowej, a czym innym data jej doręczenia. Nadanie zwrotu przesyłki listowej z dnia 24 czerwca 2011 r. do B. R. w dniu 28 czerwca 2011 r. oznacza, że mogła ona dotrzeć do adresata po 3-4 dniach od jej nadania, lub później, a zatem w pierwszcyh dniach lipca 2011 r. W takiej sytuacji zestawienie dat, na które powołuje się organ wskazuje na wysokie prawdopodbieństwo zachowania 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozaptrzenie sprawy. W ocenie Sądu z całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym oświadczenia Naczelnika Urzędu Pocztowego z dnia 11 grudnia 2012 r. oraz oświadczenia listonosza R.J.z dnia 7 grudnia 2012 r. wynika, że skarżący nie tylko uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ale także zachował 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa. Zdaniem Sądu GINB nie może się także skutecznie powoływać na wielokrotne wezwania przez GINB do wskazania faktycznej daty otrzymania zwrotu przesyłki z dnia 24 czerwca 2011 r. Wszystkie zwezwania zostały bowiem dokonane z naruszeniem art 9 kpa ze względu na brak jakiejkolwiek informacji o podstawie prawnej tego wezwania, treści art 58 § 2 i 3 kpa oraz skutków niezachowania 7-dniowego terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu. B. R. w sposób oczywisty nie zrozumiał treści tych wezwań, zaś organ w żaden sposób nie próbował wyjaśnić rzeczywistego charakteru wspomnianego terminu, co miało bezpośrednie przełożenie na wydanie rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony. Wobec powyższego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie GINB naruszył art 58 kpa oraz podstawowe zasady określone w tej ustawie, w szczególnosci art 7 i 9 kpa, zaś ocena GINB co do spełnienia przesłanek do przywrócenia terminu nastąpiła z naruszeniem art 80 kpa. Po uprawomocnieniu się wyroku GINB zobowiązany będzie do wydania postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], a następnie merytorycznego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.