II OZ 1527/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r., sygn. akt II SA/Po 624/17 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE R. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyżej opisaną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki schodów zewnętrznych konstrukcji stalowej łączących płytę tarasu drugiej kondygnacji z poziomem gruntu przy budynku od strony ogrodu. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, jednak nie uzasadnił go w żaden sposób. Postanowieniem z dnia 14 września 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...]. Sąd wskazał, że obowiązek uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie wynika to także z okoliczności i charakteru sprawy. Niewątpliwie realizacja decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego zmienia istniejący stan rzeczy i może powodować trudne do odwrócenia skutki faktyczne i prawne, jednak to na skarżącym spoczywa obowiązek wskazanie na tych skutków. Innymi słowy, strona skarżąca powinna wykazać, że w konkretnym stanie faktycznym wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia Sąd zwrócił uwagę, że nakaz rozbiórki, którego dotyczy zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji, odnosi się do schodów zewnętrznych o stosunkowo prostej stalowej i jednobiegowej konstrukcji, a więc niewątpliwie skutków wykonania tego nakazu nie można wprost porównywać do skutków wykonania np. nakazu rozbiórki zamieszkanego budynku mieszkalnego, czy budynku produkcyjnego istotnego dla funkcjonowania zakładu przemysłowego. Z akt sprawy wnika też, że są to schody dodatkowe, zapewniające komunikację pomiędzy ogrodem a tarasem piętra, dlatego też – w ocenie Sądu - brak jest podstaw do przyjęcia, iż ich rozbiórka uniemożliwi swobodne (normalne) korzystanie z pomieszczeń położonych na górnych kondygnacjach budynku. W skardze podniesiono co prawda, iż schody te mają w przyszłości służyć, po zamontowaniu wyciągu wózka inwalidzkiego, do zapewnienia dostępu do górnych pomieszczeń dla osoby niepełnosprawnej. Niemniej na dzień wydania decyzji schody te nie były wyposażone w taki wyciąg, a z wyjaśnień skarżącego wynika, iż jego żona jakkolwiek cierpi na chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa i stawów, to nie porusza się na wózku inwalidzkim (strona 4 skargi). Ponadto Sąd wskazał, że okoliczność poniesienia kosztów związanych z realizacją decyzji nie wpływa bezpośrednio na konieczność wstrzymania jej wykonania. Dopiero konkretnie określona wysokość tych kosztów, w zestawieniu z sytuacją finansową strony, mogłaby dać podstawę do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Zatem, choć wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty powoduje zmianę stanu rzeczy, to jednak nie oznacza to, że w każdym przypadku rozbiórka rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Stąd też - zdaniem Sądu - brak uzasadnienia przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego uwzględnienie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę i wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu zażalenia podkreślił, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został wyczerpująco uzasadniony treścią uzasadnienia samej skargi, w której podane zostały okoliczności, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody i zaistnienie nieodwracalnych skutków w chwili nakazania demontażu schodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazany wyżej przepis zobowiązuje stronę do podania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, iż sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez stronę. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Wskazać także należy na prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że skarżący jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, orzeczenie dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd może wówczas sięgać do informacji wynikających z akt sprawy, nie może jednak zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Jak podniósł Sąd pierwszej instancji we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie wskazał żadnych argumentów na poparcie swojego żądania. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Oceny co do braku podstaw objęcia zaskarżonej decyzji ochroną tymczasową nie zmienia także argumentacja zażalenia. Skarżący nie podał bowiem takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o wystąpieniu którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ogólnikowe twierdzenia skarżącego wskazujące, że zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, że na skutek wykonania decyzji skarżącemu mogą grozić niebezpieczeństwa, o których mowa w powołanym przepisie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.