II SA/Ol 760/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. UZASADNIENIE Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 3 kwietnia 2017 r. J. K., złożyła do Starostwa Powiatowego wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z przyłączem kanalizacji deszczowej na działkach nr "[...]" w A. Starosta decyzją z dnia "[...]" zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wnioskowaną budowę. Organ stwierdził, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia Miasta A – jednostka C, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej nr XLIV/433/02 z dnia 12 czerwca 2002r., który to plan dopuszcza zabudowę tej działki budynkiem o wysokości do 3 kondygnacji. Budynek jest usytuowany bezpośrednio na granicy, nie zasłania dopływu światła dziennego do istniejącego budynku sąsiedniego i nie wprowadza żadnej uciążliwości. Inwestor posiada zgodę na inwestycję wydaną przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Odwołanie od ww. decyzji wniósł W. L. - współwłaściciel działki sąsiedniej nr "[...]". W uzasadnieniu odwołujący zarzucił naruszenie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422; zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 12 kwietnia 2002 r.) poprzez wydanie pozwolenia na budowę budynku przy ścianie budynku sąsiedniego, podczas gdy ewentualna zabudowa powinna czynić zadość odległościom wskazanym w przywołanym przepisie (3 metry). Podniesiono również naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę stanowiska odwołującego, który jako strona postępowania wyraził sprzeciw wobec planowanej inwestycji. Z aktu notarialnego zakupu działki wynika, że J. K. wiedziała o istnieniu okna w ścianie szczytowej budynku sąsiedniego na granicy z działką inwestora. J. K. nie dokonywała żadnych uzgodnień w tym zakresie i nie uzyskała żadnej zgody sąsiada, co więcej został złożony w tej sprawie wyraźny sprzeciw. Odwołujący wskazał, że strony pozostają od lat w konflikcie, który jest od lat eskalowany złośliwymi działaniami inwestora, a organ winien mieć na uwadze interes osób trzecich. Ponadto decyzja narusza § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zgodnie zaś z archiwalną dokumentacją w ścianie szczytowej na parterze budynku od dnia wybudowania istniało okno. Decyzja zaś nakazująca zamurowanie tego okna została wydana bezprawnie. Ponadto zgodnie z ww. przepisem budynek powinien być posadowiony w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy działki. Realizacja przedmiotowej inwestycji znacznie utrudni, a nawet zniweczy plany odwołującego względem jego działki. Wojewoda decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia Miasta A - jednostka C, w części rysunkowej, wyróżnia cały teren działki nr "[...]" kolorem czerwonym. Zgodnie z załączoną legendą kolorem czerwonym oznacza się przeznaczenie budynków jako usługowych. Podkreślono, że plan określa przeznaczenie budynków, nie terenów i obejmuje cały teren działki w zbliżeniu do wszystkich jej granic. Z grafiki tej wynika, że plan przewiduje zabudowę całej działki pod budynek usługowy, tym samym przewiduje zabudowę bezpośrednio przy granicach działki. Projektowany budynek nie posiada okien od strony działek "[...]", dlatego zgodnie z przepisem § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, może być usytuowany bezpośrednio przy granicy tych działek. Uregulowania zawarte w § 13 i 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie mają w tym przypadku zastosowania, gdyż pomieszczenie na II kondygnacji w budynku sąsiednim na działce nr "[...]" (należącym do odwołującego się), w którym znajduje się okno, jest pomieszczeniem gospodarczym, czyli strychem, tzn. nie jest przeznaczone na pobyt ludzi i nie jest mieszkaniem. Projektowany budynek spełnia również wymagania § 272 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. określającego, iż budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5, czyli minimum REI 60. Ściany przewidziano z bloczków gazobetonu gr 18 cm, dla których poziom odporności ogniowej wynosi min. REI 120 (np. SOLBET 240, Termalica 240 itd.). Wojewoda stwierdził zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Ponadto projekt budowlany uznano za kompletny, posiadający wymagane opinie, uzgodnienia (np. z Przedsiębiorstwem A, Burmistrzem A w zakresie podłączenia kanalizacji deszczowej, wykonania balkonu, ciągu pieszego oraz Energa operator), pozwolenia, sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do odpowiednich izb. Zdaniem organu odwoławczego inwestycja posiada również pozwolenie Konserwatora Zabytków. Zaznaczono również, że dla realizacji przedmiotowej inwestycji nie jest potrzebna tzw. zgoda sąsiedzka. Skargę na ww. decyzję wywiódł W. L.. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że kwestionowana decyzja została oparta na nieprawdziwym twierdzeniu pracownika nadzoru budowlanego. Według pracownika na pierwszym piętrze znajduje się strych, magazyn nieprzeznaczony na pobyt ludzi, podczas gdy ta kondygnacja dawno temu została dostosowana do pobytu ludzi, w tym pobytu mieszkalnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie sprawdził tej okoliczności. Skarżący nie zgodził się także z twierdzeniem organu, że inwestycja nie narusza interesu osób trzecich. Do uzyskania pozwolenia na budowę doszło bowiem w wyniku bezprawnych działań właścicieli sąsiedniej działki, a mianowicie: doprowadzili oni do bezprawnego zamurowania okna na poziomie parteru, gdyż dzięki temu mogli w ogóle zacząć planować jakąkolwiek zabudowę na tej działce. Działka została sprzedana z ograniczeniami, co wynika z aktu notarialnego. Właściciel sąsiedniej działki wiedział, co kupował, wiedział, że w budynku sąsiednim widnieją dwa otwory okienne - na parterze i na piętrze, co wykluczało jakiekolwiek sensowne plany zabudowy z jego strony. Skarżący stwierdził, że właściciele wykorzystując znajomości w urzędzie bezprawnie doprowadzili do zamurowania legalnego otworu okiennego i w tej sprawie zostało wszczęte postępowanie. Poza tym wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę narusza interes prawny w zakresie zabudowy - uniemożliwia odtworzenie pierwotnego stanu budynku wynikającego z dokumentacji technicznej. Według starej dokumentacji technicznej, w ścianie, do której miałby przylegać budynek na sąsiedniej działce, widniały drzwi - w konstrukcji budynku istnieją ślady. Na przestrzeni lat, jeszcze przed wejściem w posiadanie budynku przez poprzedniego właściciela, pojawił się w tym miejscu otwór okienny, którego ślady również są widoczne w konstrukcji pod tynkiem. Został on zamurowany bezprawnie, do czego z resztą przyznał się jeden z urzędników. Organ w ogóle nie odniósł się do kwestii spornego otworu okiennego. Wybudowanie budynku przy granicy uniemożliwi przywrócenie sąsiedniej nieruchomości do stanu zgodnego z dokumentacją techniczną, a to według skarżącego stanowi istotne naruszenie jego interesu prawnego. Ponadto, decyzja organu nie została doręczona właściwie uczestnikowi postępowania – M. L., która nie legitymuje się już tym nazwiskiem oraz nie zamieszkuje fizycznie pod adresem wskazanym w decyzji, stąd jej osobisty udział w postępowaniu był bardzo utrudniony, a nawet wyłączony. Z tego względu w ocenie strony należałoby wznowić postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2017 r. uczestnik postępowania J. K., działając przez swojego pełnomocnika, stwierdziła, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie narusza interesów osób trzecich. Uczestniczka postępowania zaznaczyła, że twierdzenia skarżącego jakoby w jego nieruchomości na parterze w ścianie, znajdowało się okno, są nieprawdziwe. W ocenie uczestniczki to sam skarżący wykonał rzeczony otwór okienny bez wymaganego pozwolenia lub skutecznego zgłoszenia, co znajduje potwierdzenie w protokole kontroli z dnia 10 lutego 2011 r. Ponadto to sam skarżący podejmował nielegalne próby uniemożliwienia jej prowadzenia inwestycji budowlanej poprzez próbę wykonania samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, p.p.s.a. (Dz. U. z 2017r. poz. 1369, z późn. zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia "[...]", którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z przyłączem kanalizacji deszczowej na dz. nr "[...]" w A. Zdaniem organów orzekających w sprawie inwestor spełnił wymagania zawarte w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1332). Skarżący w złożonej skardze, zakwestionował stanowisko organu podnosząc, że działania inwestora doprowadziły do konieczności zamurowania okna na parterze budynku skarżącego, ponadto na pierwszym piętrze budynku w granicy działki znajduje się również otwór okienny, a inwestor kupując działkę wiedział o istnieniu otworów okiennych i ograniczeniach związanych z jej zagospodarowaniem, a sama inwestycja narusza słuszny interes skarżącego. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 i 1a roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej. Stosownie natomiast do treści art. 35 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Stosownie natomiast do treści art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do złożonej skargi oraz innych wniosków procesowych skarżącego, wskazać należy przede wszystkim, że w sprawie nie mógł zostać uwzględniony wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego. Skarżący uzasadniając wniosek wskazał, że wniósł do właściwego organu nadzoru budowlanego podanie z dnia 21 sierpnia 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z "[...]", którą to decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nakazującą doprowadzenie obiektu skarżącego do stanu zgodnego z prawem poprzez likwidację (zamurowanie) otworu okiennego w ścianie zewnętrznej na parterze od strony działki nr "[...]" w budynku położonym na działce skarżącego. Pomijając fakt, że skarżący do skargi załączył niepodpisany wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, to samo podanie nosi datę późniejszą niż decyzja organu odwoławczego, w związku z powyższym z oczywistych względów organ II instancji nie mógł się do niego odnieść. Dodatkowo wskazać należy, że decyzja z "[...]", jest decyzją ostateczną i prawomocną, a wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia jej nieważności, nie stanowi żadnej z podstaw do zawieszenia postępowania określonych w art. 124 – 126 p.p.s.a. Ewentualne wszczęcie postępowanie przed organem nadzoru budowlanego także nie tamuje w żaden sposób rozpoznania złożonej skargi w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu organy w sprawie w sposób zgodny z prawem przyjęły, że sporna inwestycja zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z akt sprawy wynika, że zarówno działka inwestora, jak również działka skarżącego objęte są ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia Miasta - jednostka C, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej nr XLIV/433/02 z dnia 12 czerwca 2002 r. Plan ten natomiast w części rysunkowej, wyróżnia cały teren działki nr "[...]" kolorem czerwonym. Zgodnie z załączoną legendą kolorem czerwonym oznacza się przeznaczenie budynków jako usługowych. Słusznie podkreślono w decyzji organu odwoławczego, że plan określa przeznaczenie budynków, nie terenów i obejmuje cały teren działki w zbliżeniu do wszystkich jej granic. Z grafiki tej wynika zatem, że plan przewiduje zabudowę całej działki pod budynek usługowy, tym samym przewiduje zabudowę bezpośrednio przy granicach działki. Projektowany budynek nie posiada okien od strony działek "[...]", dlatego zgodnie z przepisem § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, może być usytuowany bezpośrednio przy granicy tych działek. Przeszkody do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora nie mogła stanowić także okoliczność, że w budynku należącym do skarżącego znajduje się okno na pierwszym piętrze budynku. Po pierwsze wskazać należy, że inwestor nie zamierza zamurować tego okna wskutek wzniesienia budynku. Po drugie, na co słusznie zwróciły uwagę organy orzekające w niniejszej sprawie, uregulowania zawarte w § 13 i 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nie mają w tym przypadku zastosowania. Stosownie do treści § 13 ust. 1 tego rozporządzenia odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. § 60 ust. 1 i 2 stanowi natomiast, że pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Z akt sprawy nie ulega wątpliwości, co potwierdza notatka urzędowa z dnia 8 sierpnia 2017 r. znajdująca się w aktach administracyjnych, że w miejscu okna w budynku skarżącego od strony działki inwestora na pierwszej kondygnacji budynku był strych i magazyn. Brak było pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Na rozprawie pełnomocnik inwestora złożył do akt zdjęcie potwierdzające zdemontowanie przez skarżącego stropu nad parterem, co potwierdził skarżący, przez co obecnie okno to służy do doświetlania pomieszczenia skarżącego w którym znajduje się sklep odzieżowy. Powyższe wskazuje, że pomieszczenie skarżącego przed zdemontowaniem stropu (pomijając już legalność tych działań w rozumieniu Prawa budowlanego) jak również po jego zdemontowaniu nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, tym bardziej nie są to pomieszczenia o których mowa w § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto z ogólnie dostępnych zdjęć tego terenu wynika, że pomieszczenia skarżącego posiadają duże witryny okienne od strony wejścia do budynku co pozwala na ich naturalne oświetlenie w ciągu dnia. Akta administracyjne nie potwierdziły też, że okno w szczycie budynku skarżącego oświetlało pomieszczenia mieszkalne. Wskazać także w tym miejscu należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje na działce skarżącego zabudowy usługowo-mieszkaniowej, a jedynie zabudowę usługową. Otwór okienny na parterze budynku został natomiast zamurowany na podstawie cytowanej wyżej ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 stycznia 2012 r. Nie może więc on stanowić przeszkody do zrealizowania spornej inwestycji. Niezależnie od powyższego organy zasadnie również przyjęły, że projektowany budynek spełnia wymagania wymienione w § 272 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. określającego, iż budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wojewoda zasadnie stwierdził ponadto, że projekt budowlany jest kompletny, posiadający wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia, sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do odpowiednich izb. Inwestycja posiada również pozwolenie Warmińsko-Mazurskiego Konserwatora Zabytków. Na realizację inwestycji nie jest też wymaga zgoda skarżącego, gdyż przepisy obowiązującego prawa nie przewidują wydania pozwolenia na budowę od uzyskania przez inwestora zgody osób trzecich. Ponadto okoliczność, że decyzja organu nie została doręczona niektórym stronom postępowania, nie miała znaczenia w sprawie rozpoznawanej ze skargi skarżącego, bowiem nie narusza to interesu prawnego skarżącego, a strony ewentualnie pominięte w postępowaniu administracyjnym mają odpowiednie środki procesowe, które gwarantują im ochronę prawną, co jednak zależy jedynie od woli tych stron. Jak wskazano wyżej organ stosownie do treści art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 tego przepisu oraz w art. 32 ust. 4, nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organy zasadnie zastosowały przepisy Prawa budowlanego udzielając inwestorowi pozwolenia na budowę, po spełnieniu przez inwestora wymogów zawartych w wymienionych wyżej przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.