I OZ 1143/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1068/17 o odrzuceniu skargi H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i rozłożenia na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1068/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę H. Z. (skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i rozłożenia na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie uiściła wpisu od skargi w wyznaczonym terminie pomimo wezwania. Ponadto podniósł, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie uchyla prawomocnego rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu. Na ww. postanowienie w dniu [...] kwietnia 2018 r. zażalenie złożyła skarżąca osobiście. Zażalenie zostało uzupełnione przez pełnomocnika z urzędu wyznaczonego dla skarżącej wskutek zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2018 r., postanowieniem z referendarza sądowego z dnia 23 maja 2018 r. przyznającym skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia radcy prawnego. Pełnomocnik skarżącej zaskarżył w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 kwietnia 2018 r. odrzucające skargę zarzucając mu naruszenie: art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) przez jego błędne zastosowanie, dowolność i błąd w ustaleniach faktycznych. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi administracyjnemu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 239 § 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302); dalej: "p.p.s.a.", strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. O zwolnieniu z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych decyduje wyłącznie to, czy przedmiot skargi dotyczy jednej ze spraw wymienionych w art. 239 p.p.s.a. (por. Małgorzata Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 239 stawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podnieść należy, że strona skarżący w sprawach wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi), poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji, jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym, bez konieczności wydawania w tym zakresie odrębnego orzeczenia (zob. postanowienie NSA z dnia 7 maja 2013 r., II FZ 267/13, LEX nr 1318922). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie niesłusznie odrzucił skargę H. Z. z uwagi na nieuiszczenie wpisu od skargi. Niesłusznie również wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.