II OZ 993/09

SENTENCJA Dnia 16 listopada 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2009 roku sygn. akt III SA/Kr 827/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi H.Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2008 roku, Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 24 lutego 2009 roku oddalił wniosek H.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca oświadczyła, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema dorosłymi córkami, dorosłym synem, synową oraz trojgiem wnucząt. W skład majątku skarżącej wchodzą dom w P. przy ul. L. 12, mieszkanie o pow. 99 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 1,94 ha oraz dwie inne nieruchomości tj. dom w P. przy ul. A. 65 i nieruchomość o pow. 1,0463 ha. Skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Skarżąca podała, że na jej dochody oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym składają się renta rodzinna skarżącej (890 zł), wynagrodzenie córek w wysokości 11.800 zł i 10.200 zł oraz dochód syna i synowej z gospodarstwie. Ponadto skarżąca określiła swoje wydatki (w skali roku): za wodę - 298 zł, za prąd - 780 zł, za gaz - 456 zł , za węgiel - 2540 zł i ubezpieczenie budynków - 374 zł. Wskazała, że jedna z córek opłaca studia podyplomowe na Uniwersytecie Śląskim w wysokości 3.200 zł rocznie . Skarżąca wezwana do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy przedłożyła kopię faktury za energie elektryczną w okresie od połowy października do początku grudnia bieżącego roku na kwotę 156,72 zł, kopie faktury za wodę na 62,94 zł, a także kopie zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia, z którego wynika, że ostatnią składkę na OC rolników płaciła w wysokości 20 zł, a za ubezpieczenie budynków 238 zł. Podniosła, że rachunków za węgiel nie posiada bo kupuje go na talony od górników, natomiast gaz ma na butle. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. Oddalając wniosek o przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że skarżąca nie uzasadniła przyznania wnioskowanej pomocy. Dochody skarżącej oraz członków jej rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, nie pozwalają na uznanie skarżącej za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania tym bardziej, że posiada nieruchomości, w tym mieszkanie o pow. 90m2, z którego może uzyskiwać określone, dodatkowe dochody. Ujawnione dochody rodziny (bez uwzględnienia dochodów syna i synowej z tytułu pracy w gospodarstwie oraz ewentualnych alimentów na rzecz wnuczki) pozwalają na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz opłacenie adwokata we własnym zakresie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie. Wskazała, że nie stać jej na adwokata, bowiem otrzymuje niską rentę rodzinną, a majątek spadkowy znajduje się w rękach niepowołanej osoby. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (post. NSA z dnia 9 września 2004 r., FZ 360/04, nie publ.). Rozstrzygnięcie Sądu I instancji było efektem obiektywnej oceny sytuacji majątkowej skarżącej na podstawie przedłożonych dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że brak było podstaw zwolnienia jej od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości oraz przyznania adwokata. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia mają dochody osiągane przez osoby pozostające ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wykazane przez Sąd I instancji niespójności w oświadczeniach strony. Nie sposób również pominąć faktu, że skarżąca dysponuje stałym dochodem i będąc świadomą prowadzonego postępowania sądowego winna zabezpieczyć odpowiednie kwoty, które umożliwią jej partycypowanie w jego kosztach. Zasadą jest bowiem, że to na stronie postępowania ciąży obowiązek uczestniczenia w finansowaniu prowadzonego z jej inicjatywy procesu sądowego, a wyjątkiem jest przerzucenie całego obowiązku w tym zakresie na Skarb Państwa. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.