III SA/Kr 349/18

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Bociąga Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Prądnik Biały Łukasza Paligi sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania skargę oddala UZASADNIENIE Zaskarżoną przez P. K. (dalej skarżący) decyzją z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 (1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 657 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2017 r. nr [...] o odmowie zameldowania małoletnich dzieci: Z. K. i A. K. na pobyt czasowy na okres 5 lat, tj. do dnia 5 września 2022 r. w budynku mieszkalnym nr [...] położonym przy ul. S w N. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego: Skarżący zwrócił się w dniu 5 września 2017 r. do Burmistrza Miasta i Gminy z podpisanym przez właściciela nieruchomości formularzem "Zgłoszenie pobytu czasowego" oraz wnioskiem o zameldowanie córek Z. K. i A. K. na pobyt czasowy na okres 5 lat od dnia 5 września 2017 r. do dnia 5 września 2022 r. w budynku nr [...] przy ul. S w N. Wobec treści pisma matki dzieci M. K. z dnia 11 kwietnia 2017 r., w którym oświadczyła, że dzieci przebywają z nią na stałe pod adresem: P, gmina K oraz, iż nie wyraża zgody na ich zameldowanie w gminie N – organ przeprowadził postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem z w dniu [...] 2017 r. decyzji o nr [...] o odmowie zameldowania małoletnich dzieci: Z. K. i A. K. na pobyt czasowy na okres 5 lat, tj. od dnia 5 września 2022 r. w budynku mieszkalnym nr [...] położonym przy ul. S w N. Organ przesłuchał strony postępowania w dniach 11, 12 i 18 września 2017 r., świadków w dniu 27 października 2017 r. oraz przeprowadził w dniu 9 października 2017 r. wywiad środowiskowy za pomocą Komisariatu Policji. Wyniki postępowania dowodowego wskazały na okoliczności, że małoletnie dzieci Z. i A. K. mieszkały w budynku przy ul. S w N stale do końca czerwca 2016 r., następnie matka wraz z dziećmi wyprowadziła się do P, gdzie zameldowała je na pobyt stały. Od tego czasu dzieci przywożone były z miejsca pobytu stałego – starsza córka chodziła do przedszkola w N a młodsza do ojca, gdzie przychodziła opiekunka. Na dzień wydania decyzji I instancji sprawa opieki nad dziećmi została uregulowana przez Sąd. Strony postępowania oświadczyły zgodnie, że dzieci w ww. lokalu posiadają swoje pokoje, łóżka, zabawki oraz ubrania, w związku czym odstąpiono od dokonania oględzin. Wywiad środowiskowy potwierdził, że dziewczynki przebywają w lokalu co drugi tydzień podczas weekendu, przywozi je matka i zostawia u ojca na kilka lub kilkanaście godzin. Sąsiedzi skarżącego E. W., B. G. oraz W. G. potwierdzili, że widują dziewczynki co drugi weekend a czasem też w tygodniu. Organ I instancji uznał zatem, że pobyt córek skarżącego w N przy ul. S nie nosi znamion pobytu czasowego powyżej 3 miesięcy bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości, co jest warunkiem zameldowania na pobyt czasowy z art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Ponadto z treści wniosku skarżącego wynika, że intencją było zameldowanie na pobyt czasowy trwający 5 lat. Natomiast z orzecznictwa sądowego wynika, że osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba, że zachodzą okoliczności wskazujące na to, że pobyt ten utracił charakter pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności: wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego, pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, odbywaniem czynnej służby wojskowej, pobyt w zakładach karnych i poprawczych, aresztach śledczych, schroniskach dla nieletnich i zakładach wychowawczych. Oznacza to, że pobyt pod danym adresem uważa się za czasowy, jeżeli trwa on dłużej niż trzy miesiące. Natomiast zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że córki skarżącego przebywają w lokalu, pod którym miałoby nastąpić zameldowanie na pobyt czasowy kilka dni w miesiącu. Co prawda posiadają tam własne rzeczy, jednak w ocenie organu ich pobyt nie nosi znamion pobytu czasowego, a raczej znamiona odwiedzin u ojca. Brakuje w analizowanym przypadku cechy trwałości okresu przebywania. Co prawda dzieci uczęszczają do przedszkola w N, jednak zwykle są przywożone są z miejsca pobytu stałego a tylko kilka razy w miesiącu zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego, sygn. akt [...] z dnia 23 października 2017 r., będąc pod opieką ojca odwożone są z miejsca jego zamieszkania. Sam wyrok Sądu określa miejsce zamieszkania dzieci – miejsce zamieszkania matki M. K. Organ wskazał, że jedynie w sytuacji powierzenia ojcu dzieci na okres dłuższy, spełniający kryteria pobytu powyżej 3 miesięcy, zaistnieje przesłanka do zameldowania. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił jej naruszenie przepisów art. 7, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę przeprowadzonych w toku postępowania dowodów oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne przyjęcie, że małoletnie Z. K. i A. K. nie przebywają w charakterze pobytu czasowego powyżej 3 miesięcy pod adresem N ul. S, a w konsekwencji naruszenie przepisu prawa materialnego art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Uzasadniając odwołanie, skarżący wskazał, że z zaskarżoną decyzją nie sposób się zgodzić, ponieważ organ I instancji błędnie ustalił, że przebywanie osób małoletnich pod adresem: N ul. S nie ma charakteru pobytu czasowego, a odmawiając zameldowania naruszył przepis art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Podał, że jakkolwiek matka małoletnich wyprowadziła się wraz z dziećmi z domu przy ul. S w N pod koniec czerwca 2016 r. i zamieszkała w innym miejscu w P, to małoletnie faktycznie codziennie przebywają u ojca. Wniósł w związku z zarzutami o uchylenie decyzji I instancji bądź jej zmianę. Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne oraz prawne organu I instancji. Wojewoda zaakcentował w szczególności ustalenia zawarte w wyroku Sądu Okręgowego Wydział Cywilno - Rodzinny z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt [....], w którym Sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi Z. K. oraz A. K. obojgu rodzicom, ustalając, że miejscem zamieszkania małoletnich będzie miejsce zamieszkania matki M. K. W samym wyroku zostały precyzyjnie określone zostały termin i przedział czasowy sprawowania pieczy: "w co drugi weekend miesiąca począwszy od czwartku od godziny 14.00 do poniedziałku do godziny 8.00, w co drugim tygodniu miesiąca od czwartku od godziny 14.00 do piątku do godziny 8.00". Brak trwałości przebywania córek skarżącego w budynku w N pod adresem ul. S potwierdziły zeznania i wyjaśnienia stron oraz świadków, jak również wywiad środowiskowy przeprowadzony przez organy Policji. Wojewoda podkreślił, że instytucja zameldowania jest wyłącznie rejestracją danych o miejscu faktycznego pobytu osoby, a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Czynność zameldowania osoby pod danym adresem ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Oznacza to, że najpierw osoba powinna zamieszkać w danym lokalu, a dopiero w drugiej kolejności dokonać w nim zameldowania tj. zgłosić swój rzeczywisty pobyt w tym lokalu. Córki skarżącego nie zamieszały w budynku N ul. S z zamiarem faktycznego przebywania poza miejscem pobytu stałego przez okres ponad 3 miesięcy (tj. do dnia 5 września 2022r.) a ich pobyt tam miał wyłącznie charakter kontaktów z ojcem w sposób uregulowany przez Sąd. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący powtórzył zarzuty z odwołania, wskazując w treści skargi, że wniosek skarżącego o zameldowanie córek na pobyt czasowy ma na celu realizację obowiązku meldunkowego, natomiast okoliczność, iż jego kontakty z małoletnimi córkami zostały szeroko określone w wyroku Sądu Okręgowego Wydział Cywilny Rodzinny z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt [...] i są realizowane zgodnie z tym wyrokiem w miejscu zamieszkania skarżącego, uzasadnia wniosek o zameldowanie na pobyt czasowy małoletnich. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola według wyżej wskazanych kryteriów zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji wykazała bowiem, że są ona prawidłowe. Przypomnieć należy, że co do zasady, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 1382 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności), obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Obowiązek meldunkowy, jak wynika z powyższego przepisu oraz z treści art. 24 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 28 i 30 ustawy o ewidencji ludności obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego i czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała (ust. 4 art. 28 ustawy o ewidencji ludności). Oznacza to, że nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Organ meldunkowy jedynie gromadzi informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby. W art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności ustawodawca określił formę wykonania zameldowania na pobyt stały lub czasowy określając, że następuje to w formie pisemnej, na formularzu, w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport lub w formie elektronicznej. Obowiązek ten, za małoletnie dzieci, co rzecz jasna, realizują ich rodzice. W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną były okoliczności związane z zamieszkiwaniem małoletnich Z. i A. w dacie rejestracji ich pobytu czasowego pod wskazanym w formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, adresie, dokonanym przez ich ojca w dniu 5 września 2017 r. Wobec posiadanych przez organy meldunkowe informacji o stałym pobycie małoletnich córek skarżącego oraz treści pisma matki małoletnich Z. i A. z dnia 11 kwietnia 2017 r., w którym w szczególności potwierdziła ich przebywanie na stałe w miejscu jej zamieszkania oraz nie wyraziła zgody na zameldowanie córek na pobyt czasowy pod innym niż jej adresem zamieszkania, za prawidłowe ocenić należało działanie organów zmierzające do wyjaśnienia tych istotnych dla treści rozstrzygnięcia kwestii. Zgodnie bowiem z treścią art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. W świetle powyższego prawidłowa jest dokonana przez orzekające w tej sprawie organy meldunkowe wykładnia przepisów ustawy o ewidencji ludności, w tym art. 25 ust. 2 i 4 oraz i 28 ust. 4, że czynność zameldowania pod danym adresem jest wtórna do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Najpierw więc osoba musi rzeczywiście zamieszkać w danym lokalu, a dopiero później dokonać w nim zameldowania, tj. zgłosić swój rzeczywisty pobyt w tym lokalu. W ocenie Sądu dokonane przez organy w tym względzie ustalenia i ocena zebranych dowodów na okoliczność zamieszkania małoletnich Z. i A. w dacie ich rejestracji pobytu czasowego pod adresem podanym w formularzu zgłoszenia czasowego pobytu, przez ich ojca, nie budzą wątpliwości i są prawidłowe. Racje mają organy orzekające, że małoletnie Z. i A. nie zamieszkały z zamiarem faktycznego przebywania poza miejscem pobytu stałego przez okres ponad 3 miesięcy. Wbrew temu co twierdzi skarżący i jego pełnomocnik codzienne przebywanie małoletnich w domu ojca, czy też okoliczności związane z tym, że dzieci mają tam swoje pokoje, łóżka, zabawki i ubrania, nie dają już podstawy do stwierdzenia, że zaistniały wszystkie przesłanki do uznania, iż przebywają one tam czasowo w rozumieniu art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Prawidłowej w tym względzie oceny organów nie mogą zmienić zarzuty zmierzające do podważenia mocy dowodowej wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji, czy też zeznań sąsiadów. Skarżący musi zrozumieć, że żaden z organów nie zanegował podnoszonych przez skarżącego okoliczności przebywania córek w jego domu. Zwrócić jednakże należy uwagę, że nawet gdyby pobyty małoletnich były jeszcze częstsze niż to miało miejsce i łączyły się z dłuższym, okazjonalnym nocowaniem w lokalu skarżącego, nie mogłyby one być wystarczające do uznania tego lokalu za miejsce ich pobytu czasowego. Wizyty w danym miejscu, i to w sytuacji, gdy zasadnicza aktywności życiowa córek skarżącego ześrodkowana jest na co dzień gdzie indziej, bo w miejscu zamieszkania ich matki, a więc tam gdzie są zameldowane na stałe, oznaczają niejako same przez się, że w tym miejscu one nie zamieszkują. To w miejscu pobytu stałego córki wykonują większość czynności życia codziennego, a jedynie te związane z egzystencją okazjonalnie w domu skarżącego, co związane jest z niczym innym jak tylko z ich krótkotrwałym w nim przebywaniem. Trafnie więc argumentują organy I instancji i II instancji, że przebywanie małoletnich w domu ojca ma nie inny charakter, jak tylko odwiedzin w ramach kontaktów skarżącego z dziećmi, wynikających z wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 października 2017 r., sygn. akt [...]. Realizacja zatem obowiązków skarżącego określonych ww. wyroku wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, nie może uzurpować twierdzenia o uzasadnionym wniosku o zameldowanie małoletnich córek skarżącego na pobyt czasowy. Zasadnie podniósł organ I instancji, że brak przebywaniu córek u skarżącego bowiem cechy względnej trwałości, zaś posiadanie umeblowania i rzeczy osobistych o niczym nie przesądza. Wobec powyższego nie można skutecznie zarzucić organom oprócz naruszenia prawa materialnego również i naruszenia przepisów postępowania – artykułów: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie mogła zatem wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.