I SA/Gd 662/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r. oddala skargę. UZASADNIENIE Burmistrz Miasta decyzją z dnia 11 lutego 2009 r. ustalił W. M. i M. M. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2009 w wysokości [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania podatników, decyzją z dnia 29 czerwca 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Burmistrz Miasta dysponując danymi wynikającymi ze złożonej przez podatników informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. i zapisów ewidencji działalności gospodarczej, w świetle art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, nie był obowiązany do przeprowadzenia dowodów weryfikujących oświadczenie podatnika ani do szczegółowego uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem Kolegium bez znaczenia jest twierdzenie odwołujących, że umowa sprzedaży nieruchomości, w wyniku której nabyli przedmiot opodatkowania, nie precyzowała w jakiej części nieruchomość ta była zdatna do użytkowania. W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił jakie względy techniczne powodują, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Kolegium stwierdziło, że wyłączenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości według stawek związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej powoduje jedynie taki stan budynku, który uniemożliwia prowadzenie w nim działalności gospodarczej, również w przyszłości. W. M. i M. M. w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2009 r. oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta. Zaskarżonym decyzjom zarzucili naruszenie przepisów postępowania tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 i art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem skarżących, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej ponieważ utrzymuje w mocy wadliwą decyzję Burmistrza Miasta z dnia 11 lutego 2009 r. Skarżący wskazali, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od tej decyzji oraz w piśmie z dnia 28 maja 2009 r. W szczególności organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu naruszenia przepisu art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Skarżący podnieśli, że w aktach sprawy znajduje się pismo Burmistrza Miasta o nr [...] z dnia 11 maja 2009 r. które nie zostało im doręczone pomimo, że w "rozdzielniku" pisma wskazano, iż otrzymują je do wiadomości. Według skarżących nie jest prawdziwe twierdzenie organów, że podatek od nieruchomości został ustalony przy zastosowaniu danych zawartych w złożonej przez nich informacji na podatek od nieruchomości. Skarżący wyjaśnili, że w informacji znajdują się dane dotyczące powierzchni działki, nie zostały natomiast wypełnione pozycje dotyczące budynków. Organ I instancji nie wezwał podatników do uzupełnienia informacji w części dotyczącej rubryk odnoszących się do nieruchomości budynkowej. Nie jest również prawdą, że organ I instancji nie dysponował wiedzą, iż przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Burmistrz Miasta dysponował danymi z nadzoru budowlanego i konserwatorskiego. Podniesiono, że właściwy organ na przełomie lat 2008 i 2009 jedynie warunkowo dopuścił do użytkowania budynek na nieruchomości przy ul. [...]. Podniesiono także, że Burmistrz Miasta nie wziął pod uwagę, że umowa sprzedaży dotycząca przedmiotowej nieruchomości nie precyzowała, w jakiej części nabyty przez podatników obiekt przy ul. [...] był zdatny do użytkowania. Informacja z 2006 r., na którą powołał się organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 18 marca 2009 r. powinna zostać zweryfikowana poprzez sporządzenie odpowiedniego operatu szacunkowego dotyczącego ww. nieruchomości. Skarżący zarzucili też, że organy podatkowe nie wyjaśniły, na jakiej powierzchni prowadzona była faktycznie działalność gospodarcza, a na jakiej powierzchni prowadzenie działalności gospodarczej nie było możliwe z przyczyn technicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione wniosło o jej oddalenie. W jego ocenie, skoro skarżący nabyli przedmiotową nieruchomość w celu prowadzenia działalności gospodarczej i brak jest ekspertyz technicznych wykluczających remont dwóch kondygnacji, to nie ma podstaw do przyjęcia, że nie będzie możliwe prowadzenie na nich działalności gospodarczej w przyszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie naruszają one prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego, a zatem skargę należało oddalić. Skarżący podważają prawidłowość opodatkowania podatkiem od nieruchomości w 2009 r. w odniesieniu do nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] i powołują się na fakt, iż nie była w tej nieruchomości prowadzona działalność gospodarcza. Podnoszą też, że powierzchnia budynków nie została ustalona w oparciu o złożoną przez nich informację. Należy zatem stwierdzić, że przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 zpóźn. zm.) – dalej jako u.p.o.l - stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 (art. 3 ust. 4 ustawy). Z definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, że za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy uznać grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z przytoczonej powyżej definicji jednoznacznie wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza (np. socjalna), należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. W definicji nie ma bowiem warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Zastosowanie niższej stawki byłoby możliwe jedynie wtedy, gdyby budynek ten nie był wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji pojęcia "względów technicznych", które miałyby stać na przeszkodzie wykorzystywaniu określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji do zastosowania dotyczących jej stawek podatkowych. Ocena przesłanki względów technicznych należy, w danym postępowaniu do organu podatkowego, i nie wymaga pozyskania uprzednio rozstrzygnięcia prejudycjalnego stwierdzającego jej istnienie. Niemniej jednak ocena ta nie może być dowolna ani też nie mieć charakteru uznaniowego. Wykładnia użytego w omawianym przepisie wyrażenia "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" prowadzi do wniosku, iż oznacza ona obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wskazany charakter przeszkody sprawia, że nie może być ona determinowana wolą (działaniem lub zaniechaniem) podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi i fizykalnymi, odnoszącymi się do substancji przedmiotu opodatkowania. Chodzić tu może zatem zarówno o takie wady fizyczne budynków i budowli, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, jak również o inne faktycznie występujące przeszkody. Tym samym przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości, nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. W świetle powyższego należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do opodatkowania spornej nieruchomości według niższych stawek, gdyż nie zostało wykazane, aby część budynku (dwie kondygnacje o łącznej powierzchni 340,35 m2) nie mogła być przez skarżących wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Okoliczność, iż budynek (jego część) nie jest i nie może być wykorzystywany dla celów działalności gospodarczej nie może być, zdaniem Sądu, wywiedziona na podstawie oświadczenia skarżących, że przez najbliższe 10 lat nie będą oni podejmować żadnych prac na dwóch spornych kondygnacjach. Wątpliwe jest, twierdzą również skarżący, czy w ogóle wymienione kondygnacje nadają się do remontu (brak jednoznacznych ekspertyz technicznych w tym zakresie). Powyższe oświadczenie dowodzi bowiem, że podatnik zadecydował o zaniechaniu koniecznego remontu, jednocześnie odstąpił od ustalenia czy remont jest w ogóle celowy. W takiej sytuacji formułowanie zarzutu, że to organ podatkowy z urzędu powinien przeprowadzić dowód z opinii biegłych na okoliczność stanu technicznego budynku nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Skarżący podnoszą, że właściwy organ na przełomie lat 2008 i 2009 jedynie warunkowo dopuścił do użytkowania budynek na nieruchomości przy ul. [...]. Przede wszystkim należy zauważyć, że strona tego dokumentu nie złożyła do akt sprawy. Stąd też, zarówno organy podatkowe jak i Sąd, nie mogły ocenić skutków tego dokumentu na gruncie rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak za uzasadniony należy uznać wniosek, że warunkowe dopuszczenie do użytkowania nie dowodzi, że budynek ze względów technicznych nie jest i jednocześnie nie może być użytkowany. Z wymienionych wyżej względów niezasadny jest zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy a jego ocena mieści się w ramach zakreślonych w art. 191 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu samowolnego ustalenia przez organ I instancji powierzchni budynków należy stwierdzić, że w aktach sprawy znajduje się kopia informacji w sprawie podatku od nieruchomości wypełniona przez M. M. w dniu 15 maja 2006 r. Wynika z niej, że skarżący zadeklarował powierzchnie gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – 4138 m2 oraz powierzchnię użytkową budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od części budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej o pow. 680,7m2. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że w myśl art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2 ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji są niezgodne ze stanem faktycznym. Wobec powyższego organ pierwszej instancji dysponując danymi wynikającymi ze złożonej przez podatnika informacji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2006 i zapisów ewidencji działalności gospodarczej nie był zobowiązany do przeprowadzenia dowodów ani do szczegółowego uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia. Aby rozwiać wątpliwości, które może nasunąć ostatnie stwierdzenie z przytoczonego wyżej wywodu Samorządowego Kolegium Odwoławczego należy, zdaniem Sądu wyjaśnić, że uzasadnienie organu pierwszej instancji jest prawidłowe bowiem podano w nim przedmiot opodatkowania, podstawę opodatkowania, wysokość stawek podatku oraz wysokość podatku; przytoczone zostały również podstawy prawne rozstrzygnięcia. Strona miała więc pełną informację o przesłankach jakie legły u podstaw tej decyzji. Nie było też potrzeby, aby w takim stanie faktycznym organ I instancji rozważał kwestię zdatności przedmiotu opodatkowania do użytkowania ze względów technicznych. Oceniając decyzję organu II instancji należy stwierdzić, że jeżeli nawet organ ten nie odniósł się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, to uchybienie to nie miało to wpływu na wynik sprawy. Oceniając zarzut niepełnego postępowania dowodowego należy wziąć pod uwagę i tę okoliczność, że skarżący nie dokonali zmiany złożonej w 2006 r. informacji dla celów podatku od nieruchomości. Skoro więc podatnik uznaje dane ujawnione w złożonej deklaracji za prawidłowe to niezrozumiały jest zarzut, że organ tych danych nie podważył. Strona skarżąca wprawdzie powołuje się na postępowania podatkowe toczące się z jej inicjatywy w przedmiocie ustalenia podatku od przedmiotowych nieruchomości za lata wcześniejsze, niemniej jednak nie wykazała, aby w ich wyniku ustalono inną, aniżeli wynikająca z informacji sporządzonej w 2006 r. podstawę opodatkowania. Zdaniem Sądu okoliczność, że umowa sprzedaży nie precyzowała, w jakiej części nabyty przez podatnika obiekt był zdatny do użytkowania pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Treść umowy cywilnoprawnej nie kształtuje bowiem zakresu obowiązku podatkowego. Ten ostatni wynika bowiem z ustawy podatkowej. Zarzut braku doręczenia skarżącym pisma Burmistrza Miasta z dnia 11 maja 2009 r. Nr [...] uznać należy za nieistotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przy piśmie tym organ pierwszej instancji przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo procesowe skarżących, ustosunkowując się jednocześnie do jego treści. Przyjmując, że nie zostało ono faktycznie doręczone skarżącym należy zauważyć, że mieli oni w toku postępowania odwoławczego możliwość zarówno zapoznania się z tym pismem, jak i wypowiedzenia się co do jego treści. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.