I FZ 282/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 685/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 sierpnia 2022 r. nr 1001-IEW-2.4253.31.2022.3.UCS.PP w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. oraz zabezpieczenia tych kwot na majątku podatnika postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 685/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił Z. S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 16 sierpnia 2022 r. w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r. oraz zabezpieczenia tych kwot na majątku podatnika. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się przy tym do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek ochrony i ograniczył się do wskazania, że wykonanie decyzji grozi mu rażącą stratą. Skarżący nie wyjaśnił, w czym w jego ocenie przejawia się niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji. Brak uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia Sądowi jego merytoryczną ocenę. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił: 1. naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej - "p.p.s.a.") poprzez jego niezastosowanie i odmowę wstrzymania zaskarżonej decyzji, podczas gdy skarżący w uzasadnieniu skargi wskazywał, iż zablokowanie rachunku bankowego spowoduje brak możliwości wypłaty wynagrodzenia jego pracownikom, konieczność wypowiedzenia umowy pracownikom, brak możliwości zapłaty na rzecz kontrahentów zobowiązań w wysokości 286.371,52 zł, a także niebezpieczeństwo wypowiedzenia przez bank umowy kredytu firmowego, co spowoduje u niego rażącą stratę oraz trudne do odwrócenia skutki; 2. naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie strony do uzupełnienia wniosku, jak również przedstawienia dokumentów uzasadniających wniosek, jeżeli zdaniem Sądu pierwszej instancji wniosek ten nie zawierał uzasadnienia, a jego oddalenie, w wyniku czego skarżący nie mógł przedstawić dodatkowych dokumentów, poza tymi załączonymi do skargi, które byłyby wystarczające do uwzględnienia wniosku; 3. błędną ocenę materiału dowodowego poprzez wskazanie, że skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, podczas gdy z treści uzasadnienia wniosku zawartego w skardze, jak również z załączonej dokumentacji wynikało, iż zaskarżona decyzja spowoduje u skarżącego rażącą stratę oraz trudne do odwrócenia skutki. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wstępnie trzeba przypomnieć, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Za ugruntowany w orzecznictwie należy uznać - akceptowany przez skład orzekający w niniejszym postępowaniu - pogląd kładący nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. przykładowo postanowienia NSA: z 20 sierpnia 2018 r., II FSK 1837/18; z 14 listopada 2018 r., I FSK 1223/17; z 20 listopada 2018 r., II FZ 638/18; z 21 października 2020 r., I GSK 1277/20). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Uzasadnienie zgłoszonego żądania powinno zatem zawierać opis okoliczności decydujących o potrzebie zastosowania tymczasowej ochrony sądowej. Hasłowe jedynie powoływanie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku strony. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może przy tym oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza możliwość jego uwzględnienia. W świetle powyższego nie można uznać, ażeby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji naruszył przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. W skardze do tego Sądu, domagając się udzielenia ochrony tymczasowej, skarżący ograniczył się do wskazania, że wykonanie decyzji grozi mu rażącą stratą, nie przedstawiając jakiejkolwiek argumentacji na poparcie tego twierdzenia. Skarżący nie podał żadnych konkretnych informacji i dowodów, na podstawie których można byłoby przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie w rzeczywistości skutkowało podanymi przez niego konsekwencjami. Zdawkowe i niczym nie poparte ogólne stwierdzenie, że wykonanie decyzji grozi skarżącemu rażącą stratą, w żaden sposób nie uprawdopodabniało zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wbrew temu, co podniesiono w zażaleniu, nie było podstaw do potraktowania jako uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dwóch ostatnich akapitów skargi, odnoszących się do sytuacji finansowej skarżącego. We wstępie wskazanego fragmentu skargi wskazano bowiem wprost, że przytoczona argumentacja stanowi uzasadnienie wniosku o uchylenie decyzji o zabezpieczeniu. Bezpodstawny jest również podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. Wbrew opinii skarżącego, uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest wymogiem formalnym, którego brak uniemożliwiałby nadanie sprawie dalszego biegu, nie było więc podstaw do wzywania strony o uzupełnienie wniosku o uzasadnienie na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie wszczyna postępowania w sprawie. Nie jest więc możliwe jego odrzucenie. Jest to pismo w postępowaniu sądowym, które w razie nieuzupełnienia braków podlega zarządzeniem przewodniczącego pozostawieniu bez rozpoznania. W wypadku innych braków, np. braku uzasadnienia, podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd i w konsekwencji oddaleniu (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.