I SA/Go 425/17

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE Wraz ze skargą na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej S.B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniósł m.in., że aby zapłacić podatek wynikający z zaskarżonych decyzji zmuszony jest wziąć kredyt komercyjny w wysokości 170.000 zł. W grudniu 2016 r. zapłacił zaległy podatek wraz z odsetkami za 2010 r. w wysokości 142.000 zł. W obecnej sytuacji zapłacenie kosztów sądowych jest dla niego zbyt dużym obciążeniem finansowym. Z zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący jest żonaty i posiada dwójkę dzieci. Wraz z rodziną mieszka z domu jednorodzinnym o powierzchni 180 m2, którego wartość wynosi około 300.000 zł. Jest właścicielem dwóch samochodów osobowych: [...] rok produkcji 2008 r. oraz [...] rok produkcji 2015 r. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wierzytelności. Dochód miesięczny netto skarżącego wynosi 21.412,00 zł. Dochód jego małżonki: 2.518,07 zł. Na stałe, miesięczne wydatki skarżącego i jego rodziny składają się: czynsz 561,39 zł, energia elektryczna 266,13 zł, gaz 340,54 zł, woda 117,93 zł, wywóz nieczystości 168,40 zł, odpady 30,80 zł, abonament RTV 109,60, abonament telefoniczny 199 zł, Internet 106 zł, ubezpieczenie na życie 523,94 zł, koszt utrzymania dzieci na studiach 5.600 zł, koszt ubezpieczenia samochodów 782 zł, spłata zadłużenia kredytowego 2.360,68 zł. Skarżący wskazał również, że ma zobowiązania w postaci kredytu na spłatę zobowiązania podatkowego za 2011 i 2012 r. w wysokości 170.000 zł, kredytu samochodowego - 128.000 zł, konieczności spłaty karty kredytowej – 13.971,16 zł, kosztów leczenia stomatologicznego swojego i żony – 25.900 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do § 3 tego artykułu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Strona wniosła w niniejszej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych zatem o prawo pomocy w zakresie częściowym. Artykuł 246 § 1 pkt 2 "P.p.s.a." stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z niej powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Stosując prawo pomocy, nie można bowiem chronić, czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak jest środków finansowych na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb życiowych, i poniesienie w takiej sytuacji kosztów sądowych. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony, wywołane koniecznością poniesienia kosztów, które skutkuje niemożliwością zapewnienia minimum warunków socjalnych (postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. II FZ 707/05, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca musi ponieść w konkretnym postępowaniu. Jedynym kosztem postępowania, jakie skarżący musi ponieść na obecnym etapie, jest wpis od skargi. Stosownie do § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze. zm.) zarówno w niniejszej, jak i w równolegle prowadzonej sprawie o sygn. akt I SA/Go 424/17, wpis od skargi wynosi 1.500 zł. Zatem przedmiotem niniejszego postanowienia jest ocena, czy uiszczenie kwoty 3.000 zł doprowadzi do uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Średniomiesięczny dochód netto rodziny skarżącego wynosi 23.930,07 zł. Z kolei stałe miesięczne wydatki skarżącego, z uwzględnieniem kosztów obsługi kredytów (w tym zaciągniętego na zakup drogiego samochodu) wynoszą 11.166,41. Oznacza to, że nawet przy doliczeniu do kosztów utrzymania, nie wskazanych przez skarżącego wydatków na żywność, skarżący dysponuje co miesiąc znaczną nadwyżką finansową, która kilkukrotnie przewyższa koszty postępowania sądowego w sprawach o sygn. akt I SA/Go 424/17 oraz I SA/Go 425/17. Oceny tej nie zmienia okoliczność posiadania zaciągniętych przez skarżącego zobowiązań. Koszty obsługi przynajmniej części z nich zostały już zaliczone do stałych miesięcznych wydatków. Ponadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wstrzymał wykonanie decyzji określających zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 i 2012 r., co podważa zasadność zaciągnięcia kredytu na ich spłatę. Z kolei wydatki związane z zakupem zestawu [...] (21.725 zł), będącego w istocie aparatem leczącym wadę zgryzu, nie sposób uznać za koszt związany z utrzymaniem koniecznym skarżącego. Data "Planu leczenia" widniejąca na dokumencie wystawionym przez Klinikę [...] sp. j. wskazuje, że decyzja o jego zakupie została podjęta po doręczeniu decyzji określających zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych 2011 i 2012 r. Zatem skarżący wiedząc o konieczności poniesienia kosztów sądowych mógł wstrzymać się z dokonaniem ww. zakupu. Koszty i opis planu leczenia stomatologicznego Z.B. (np. "wkład koronowo korzeniowy złoty - 1.919 zł", "korona pełnoceramiczna technologia cyfrowa – 4.545 zł") sugeruje, że są to zabiegi znacznie wykraczające ponad standardowe leczenie, niezbędne dla prawidłowego stanu zdrowia. Niezależnie od tego, stwierdzić należy, że od daty "planu leczenia" tj. od [...] kwietnia 2017 r. skarżący mógł zgromadzić środki umożliwiające nie tylko sfinansowanie leczenia ale i poniesienie kosztów sądowych. Również konieczność ponoszenia wydatków związanych z kredytem samochodowym nie może być przesłanką przemawiającą za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy. Skarżący posiada dwa auta, oba o wartości znacznie przekraczającej koszty jego postępowań sądowych. Ewentualna sprzedaż jednego z nich i spłacenie kredytu, poprawi sytuację finansową skarżącego. Z pewnością nie będzie groziło naruszeniem minimum warunków socjalnych jego rodziny. Zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) służące jedynie polepszeniu komfortu życia, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Z uwagi na powyższe, stwierdzić należy, że skarżący przedstawiając swoją sytuację rodzinną i majątkową nie tylko nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania o sygn. akt I SA/Go 424/17 oraz I SA/Go 425/17, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ale wręcz dowiódł, że odpowiednio gospodarując swoimi dochodami i majątkiem może ponieść koszty sądowe w znacznie większej wysokości. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.