II OSK 805/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia del. NSA Andrzej Irla Protokolant starszy asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 981/14 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości występujących w budynku. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nakazał skarżącemu, będącemu właścicielem budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących w budynku poprzez: 1) wykonanie remontu dachu; 2) przemurowanie kominów ponad dachem; 3) wymianę tynków wewnętrznych; 4) wykonanie remontu płyt balkonowych; 5) uzupełnienie tynków na elewacjach zewnętrznych. Ponadto organ zakazał użytkowania tego budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja z dnia [...] października 2010 r. została utrzymana w mocy decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 942/11, odrzucił skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezydent m.st. Warszawy udzielił skarżącemu pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. Powołując się na tę decyzję, skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] października 2010 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt. 1 i § 3 K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] października 2010 r., wskazując, że decyzja ta nie stała się bezprzedmiotowa. Decyzja staje się bezprzedmiotowa, gdy przestanie istnieć przedmiot rozstrzygnięcia, którym są prawa i obowiązki stron, bądź w sytuacji, gdy podmiot, którego decyzja dotyczyła utracił wymagane kwalifikacje lub gdy przestał istnieć. Budynek mieszkalny należący do skarżącego nadal znajduje się w złym stanie technicznym, stanowiącym podstawę wydania decyzji z dnia [...] października 2010 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że fakt wydania na wniosek skarżącego decyzji zezwalającej na rozbiórkę obiektu świadczy jedynie o uzyskaniu przez ten podmiot uprawnienia w sytuacji, gdy ciążył już na nim pewien obowiązek wynikający z decyzji wydanej przez organy nadzoru budowlanego. Decyzja pozwalająca na rozbiórkę obiektu może, ale nie musi zostać wykonana i nie podlega wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej. Zatem opieranie na niej żądania stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości jest pozbawione podstaw. Budynek mieszkalny istnieje, podmiot zobowiązany nie wykonał obowiązków określonych w decyzji z dnia [...] października 2010 r., zaś dwa lokale znajdujące się w tym budynku są użytkowane przez dotychczasowych najemców. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, stwierdził, że decyzja z dnia [...] października 2010 r. nie jest bezprzedmiotowa. Bezprzedmiotowość decyzji oznacza jej nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia celu i wiąże się ze zmianą stanu faktycznego, a więc kiedy powstaną nowe przesłanki faktyczne, które czynią decyzję nieodpowiadającą rzeczywistości, przestaje istnieć stosunek prawny, w postaci skonkretyzowanej w tej decyzji i sama decyzja staje się bezprzedmiotowa wraz ze zmianą tych okoliczności, na których uregulowanie decyzja była skierowana. W tej sprawie nie doszło do powstania nowych przesłanek powodujących bezprzedmiotowość decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] października 2010 r. Taką przesłanką nie jest udzielenie skarżącemu przez Prezydenta m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego będącego przedmiotem postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2010 r. Pozwolenie na rozbiórkę budynku stanowi uprawnienie właściciela, uzyskane przez niego w sytuacji, gdy ciąży już na nim obowiązek nałożony przez organ nadzoru budowlanego. Objęta wnioskiem decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, nie przestał bowiem istnieć jej przymiot - budynek istnieje, dwa lokale mieszkalne w budynku są nadal użytkowane, a nałożone przedmiotową decyzją obowiązki nie zostały wykonane. W skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 20 listopad 2014 r. skarżący zarzucił naruszenie art. 31, 32 i 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, art. 2 , art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 2 Konstytucji, art. 7, 8, 9, 61 §1 i 2, art. 77, 107 § 1 i 3 i art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 K.p.a. Decyzja nakazująca wykonanie prac remontowych, zawiera rozstrzygnięcia ograniczające wolności obywatelskie, wkracza w chronione prawo własności, zatem w razie wystąpienia okoliczności, w których obowiązek wygasa, a egzekucja decyzji jest zbędna, konieczne jest skorzystanie z instrumentu prawnego, jaki przewidział ustawodawca w art. 162 K.p.a. Uzyskanie przez skarżącego decyzji uprawniającej do rozbiórki budynku uczyniło decyzje nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych bezprzedmiotową. Uprawnienie do rozbiórki budynku niweczy obowiązki określone w art. 61 Prawa budowlanego, ponieważ obowiązki te dotyczą wyłącznie obiektów budowlanych, przewidzianych do dalszej eksploatacji. Właściciel obiektu przeznaczonego do rozbiórki nie ma obowiązku utrzymywania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym, a tym bardziej doprowadzenia go do takiego stanu, zatem przepis art. 66 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania, a wykonanie decyzji w tym zakresie jest niemożliwe. Uprawnienie skarżącego do rozbiórki budynku, likwiduje jego obowiązki wynikające z art. 61 Prawa budowlanego. Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia szeregu przepisów prawa w istocie sprowadzają się do tego, że, zdaniem skarżącego, uzyskanie przez niego decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektu budowlanego (budynku mieszkalnego), czyni bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. decyzję nakazującą, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlane, wykonanie określonych robót budowlanych w tym obiekcie budowlanym. Stanowisko to jest nietrafne. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo leży to w interesie społecznym lub interesie strony (art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.). Bezprzedmiotowość decyzji, w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. dotyczy przede wszystkim sytuacji, gdy przestaje istnieć przedmiot rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, czyli przedmiot stosunku prawnego. Przedmiotem tym może być zespół działań (czynności) adresata decyzji stanowiących pewną całość. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością decyzji z dnia [...] października 2010 r. nakazującej skarżącemu, będącemu właścicielem budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących w tym budynku. Przedmiotem decyzji z dnia [...] października 2010 r., wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa budowlanego jest obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości występujących w budynku, które mogą zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia, bądź środowiska. Z akt sprawy wynika, czego skarżący nie kwestionuje, że decyzja z dnia [...] października 2010 r. nie została dotychczas wykonana, stwierdzone przez organy nadzoru budowlanego nieprawidłowości w budynku nie zostały usunięte, a budynek jest użytkowany (dwa lokale) przez dotychczasowych najemców (protokół kontroli z dnia 23 października 2013 r.). Okoliczność, że właściciel budynku mieszkalnego po wydaniu decyzji z dnia [...] października 2010 r. uzyskał pozwolenie na rozbiórkę tego budynku (decyzja z dnia 4 kwietnia 2011 r.) nie czyni bezprzedmiotowym decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w sytuacji gdy właściciel obiektu nie zrealizował uprawnień wynikających z decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i zagrażający życiu lub zdrowiu ludzie obiekt budowlany nadal istnieje i jest użytkowany niezgodnie z prawem. Pozwolenie na rozbiórkę nie rodzi po stronie inwestora czy właściciela obowiązku wykonania rozbiórki, a jedynie stanowi uprawnienie, które może lecz nie musi zostać realizowane. Rozbiórka prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę ma miejsce z woli podmiotu mającego uprawnienia właścicielskie do tego obiektu i nie jest równoznaczna z rozbiórką obiektu wynikającą z decyzji o nakazie rozbiórki. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie skorzystał z uprawnienia do rozbiórki obiektu budowlanego i obiekt ten nadal jest użytkowany. Twierdzenia skarżącego, że budynek nie jest przeznaczony do eksploatacji są zatem bezpodstawne. W takich okolicznościach sprawy nie można mówić o bezprzedmiotowości decyzji z dnia [...] października 2010 r. nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie budynku. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji, zaakceptował stanowisko Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] października 2010 r. nie stała się bezprzedmiotowa, ponieważ uzyskanie pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego, który nadal jest użytkowany nie oznacza, że decyzja nakazująca właścicielowi tego budynku usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących w tym budynku jest bezprzedmiotowa. W stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.