II GSK 3687/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Fundacji A od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1477/17 w zakresie pozostawienia skargi bez rozpatrzenia w sprawie ze skargi Fundacji A na rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z 26 września 2017 r. (sygn. akt V SA/Wa 1477/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) pozostawił bez rozpatrzenia skargę Fundacji A (dalej: skarżąca) na rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2017 r. (nr [...]) w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Ponadto WSA zwrócił skarżącej wpis od skargi. WSA wskazał, że zarządzeniem z 24 sierpnia 2017 r. wezwano profesjonalnego pełnomocnika skarżącej (radcę prawnego) do uzupełniania dokumentacji przez wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, obejmującej protest od wyników oceny formalnej z [...] lipca 2017 r. wraz z ewentualnymi załącznikami oraz wniosek o dofinansowanie projektu wraz z ewentualnymi załącznikami w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. W wezwaniu wyjaśniono, że wspomniane dokumenty nadesłano w formie kopii, które nie zostały uwierzytelnione zgodnie z odnośnymi przepisami prawa. W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik skarżącej przesłał wymagane dokumenty, przy czym zostały one uwierzytelnione przez odbicie na nich dwóch pieczęci. Pierwszą z nich był tzw. datownik, zaś na drugiej pieczęci widniały wyrazy "ZA ZGODNOŚĆ Z ORYGINAŁEM RADCA PRAWNY", imię i nazwisko radcy prawnego oraz wzór podpisu tego radcy (tzw. faksymile). Zdaniem WSA, żądane dokumenty nie zostały poświadczone w sposób prawidłowy. Powołując się na art. 6 ust. 3 zd. 2 i 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 233 ze zm.) WSA stwierdził bowiem, że poświadczenie dokumentu przez radcę prawnego powinno zawierać m.in. podpis radcy prawnego. Musi to być podpis własnoręczny, skoro ma być formą złożenia oświadczenia woli lub wiedzy i służyć identyfikacji osoby, która to oświadczenia złożyła. WSA podkreślił, że podpis własnoręczny nie może być zastąpiony żadnym podpisem mechanicznym (sporządzonym na komputerze czy np. faksymile). Wobec tego WSA uznał, że skarżąca mimo wezwania nie uzupełniła braków skargi w zakresie wymogów złożenia kompletnej dokumentacji w oryginale lub uwierzytelnionej kopii. Skutkowało to pozostawieniem skargi bez rozpatrzenia na podstawie art. 61 ust. 6 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.; dalej: uzrp). O zwrocie wpisu od skargi WSA orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 64 uzrp. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od postanowienia WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, przez błędne zastosowanie art. 61 ust. 7 i art. 61 ust. 6 uzrp. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła w szczególności, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało sformułowane nieprawidłowo, w sposób mylący oraz nie było kompletne. Skarżąca wskazała, że stosownie do art. 61 ust. 3 uzrp kompletna dokumentacja składa się z czterech grup dokumentów. W wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych WSA zażądał jedynie dwóch dokumentów, podczas gdy pozostałe dokumenty dołączone do skargi zostały uwierzytelnione w identyczny sposób, jak dokumenty złożone w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Zdaniem skarżącej, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało zatem sformułowane w sposób mylący, gdyż w sposób wyraźny wymieniało jedynie dwa dokumenty, których złożenia zażądał WSA, podczas gdy wezwanie do usunięcia braków stwierdzonych przez Sąd, polegających na skorzystaniu przez pełnomocnika z faksymile podpisu (zamiast podpisu własnoręcznego) powinno dotyczyć wszystkich złożonych dokumentów bez wymieniania któregokolwiek spośród nich. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej lub o jej oddalenie. Minister stwierdził, że od postanowienia o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia przysługiwało zażalenie a nie skarga kasacyjna. Niezależnie od tego stwierdził, że zarzuty podniesione przez skarżącą są niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 ust. 8 w zw. z ust. 1, 2, 5 i 7 tego artykułu uzrp sądy administracyjne sprawują kontrolę nad oceną projektów zgłaszanych do dofinansowania w trybie tej ustawy. Z art. 62 ust. 1 uzrp wynika, że m.in. wnioskodawca może wnieść bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od rozstrzygnięcia wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny. Przepis ten odnosi się do rozstrzygnięć WSA określonych w uzrp, a zatem również do postanowienia o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia. Zgodnie z art. 64 uzrp w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. Oznacza to, że przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej znajduje zastosowanie m.in. art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 183 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Natomiast z drugiego ze wskazanych przepisów wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie skarżąca wyznaczyła granice rozpoznania sprawy przez zarzucenie naruszenia przez WSA art. 61 ust. 6 i ust. 7 uzrp. Wskazany jako naruszony art. 61 ust. 6 uzrp dzieli się na trzy punkty, w których ustawodawca określił trzy różne sytuacje procesowe, w wyniku których dochodzi do pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Brak precyzyjnego wskazania w zarzucie skargi kasacyjnej, który z tych przepisów miał zostać naruszony przez WSA uniemożliwia odniesienie się do tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zatem zarzut te nie mógł zostać uwzględniony. Skarżąca zarzuciła WSA również naruszenie art. 61 ust. 7 uzrp. Zgodnie z tym przepisem w przypadku wniesienia skargi bez kompletnej dokumentacji lub bez uiszczenia wpisu stałego sąd wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji lub uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia, przy czym wezwanie wstrzymuje bieg terminu, o którym mowa w ust. 5. Naruszenie tego przepisu miało polegać na niejasnym/niedokładnym sformułowaniu przez WSA wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut ten jest niezasadny. W wezwaniu z 24 sierpnia 2017 r. (k. 13 akt sądowych) WSA, powołując się na art. 61 ust. 7 uzrp, wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia dokumentacji, zgodnie z art. 61 ust. 3 i 4 uzrp przez wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, obejmującej: 1) protest od wyników oceny formalnej z [...] lipca 2017 r. wraz z ewentualnymi załącznikami, 2) wniosek o dofinansowanie projektu wraz z ewentualnymi załącznikami - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia, albowiem ww. dokumenty zostały nadesłane do Sądu w formie kopii, które nie zostały uwierzytelnione zgodnie z odnośnymi przepisami prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wezwanie to odpowiada treści art. 61 ust. 7 uzrp i jest precyzyjne. WSA, stwierdziwszy brak formalny skargi w postaci braku uwierzytelnienia niektórych dokumentów składających się na "kompletną dokumentację", o jakiej mowa w art. 61 ust. 3 uzrp, prawidłowo wezwał profesjonalnego pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia tego braku. Skarżąca nie kwestionuje tego, że braki określone w wezwaniu rzeczywiście istniały i podlegały uzupełnieniu. Natomiast wadliwości wezwania upatruje w tym, że analogiczne braki zawierały również inne, załączone do skargi dokumenty, wchodzące w skład "kompletnej dokumentacji" z art. 61 ust. 3 uzrp. Taka argumentacja nie może być jednak uznana za skuteczną. Ewentualne niedostrzeżenie przez sąd administracyjny innych braków formalnych skargi nie świadczy o wadliwości wezwania do uzupełnia braków formalnych, które sąd administracyjny dostrzegł. W niniejszej sprawie WSA wezwał skarżącą (zastępowaną przez radcę prawnego) do uzupełnienia braku formalnego przez uwierzytelnienie dwóch dokumentów: 1) protestu od wyników oceny formalnej z [...] lipca 2017 r. wraz z ewentualnymi załącznikami oraz 2) wniosku o dofinansowanie projektu wraz z ewentualnymi załącznikami. Skarżąca nie kwestionuje (skoro nie stawia w tym zakresie stosownych zarzutów kasacyjnej), że braki te nie zostały przez nią uzupełnione. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że pozostawienie skargi bez rozpoznania było skutkiem nieuzupełnienia braków formalnych objętych wezwaniem z 24 sierpnia 2017 r. W świetle tych okoliczności obojętne z punktu widzenia zaskarżonego orzeczenia WSA jest to, czy skarga obarczona była również innymi brakami formalnymi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 64 uzrp. PG