I OSK 1726/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z/s w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 września 2007 r., IV SA/Wr 354/07 o odrzuceniu skargi [...] Sp. z o.o. z/s w Ł. na czynność [...] Kuratora Oświaty w przedmiocie skierowania do Prezydenta W. wniosku o wykreślenie z ewidencji szkół i placówek niepublicznych szkoły postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE [...] Sp. z o.o z/s w Ł. pismem z dnia 19 czerwca 2007 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na czynność [...] Kuratora Oświaty polegającą na skierowaniu do Prezydenta W. wniosku o wykreślenie z prowadzonej przez ten organ ewidencji szkół i placówek niepublicznych szkoły [...] w W. Jak podano w skardze, czynność ta jest określona przepisami prawa publicznego - ustawą z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz dotyczy uprawnień lub obowiązków strony skarżącej wynikających z przepisów prawa, albowiem wskutek jej dokonania zostało wszczęte przed Prezydentem W. postępowanie w przedmiocie wykreślenia szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Wykreślenie szkoły z ewidencji skutkuje zaś jej przymusową likwidacją zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Postanowieniem z dnia 5 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu postanowienia wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki "skierowanie do Prezydenta W. wniosku o wykreślenie z prowadzonej przez ten organ ewidencji szkół i placówek niepublicznych szkoły [...] w W." nie jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) i nie można jej potraktować jako czynności podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Na powyższe postanowienie [...] Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie wraz z zaskarżoną czynnością [...] Kuratora Oświaty a ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca Spółka skargę niniejszą oparła na podstawie naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez rażąco błędną wykładnię pojęcia "czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" i skutkiem tego odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skargi do sądu administracyjnego na czynność [...] Kuratora Oświaty w W. W ten sposób skarżąca, z oczywistym naruszeniem art. 45 w zw. z art. 187 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, została pozbawiona konstytucyjnego prawa do sądu. Jak podniosła skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skierowanie przez kuratora oświaty wniosku o wykreślenie szkoły lub placówki niepublicznej z ewidencji jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest tak dlatego, że skierowanie takiego wniosku nie pozostawia organowi ewidencyjnemu żadnej swobody. Kategoryczne sformułowanie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty wyraźnie wskazuje, że na podstawie takiego wniosku postępowanie w sprawie wykreślenia szkoły musi zostać wszczęte i w zasadzie organowi ewidencyjnemu nie pozostaje nic innego, jak szkołę wykreślić, gdyż nie jest on kompetentny, aby wchodzić w rolę organu sprawującego nadzór pedagogiczny i badać we własnym zakresie, czy działalność szkoły nie naruszyła określonych przepisów prawa oświatowego, w szczególności zaś któregoś z podstawowych obowiązków określonych w art. 7 ust. 3 w/w ustawy. Skoro zaś ustawa nie określa wyraźnie, w jakiej formie prawnej następuje "stwierdzenie, w trybie nadzoru pedagogicznego" owych poważnych uchybień, a pozwala kuratorowi oświaty właściwie bez żadnej realnej kontroli z czyjejkolwiek strony złożyć wniosek o wykreślenie, to wydaje się, że kontrola sądowa nad takimi czynnościami jest jak najbardziej uzasadniona. Innego bowiem momentu, w którym będzie możliwe zbadanie legalności działania administracji publicznej, już nie będzie. Kiedy zapadnie ostateczna decyzja o wykreśleniu - nota bene wydana przez tego samego kuratora oświaty jako organ wyższego stopnia, zgodnie z art. 31 pkt 3 lit. b) ustawy - będzie już za późno. Decyzja zostanie wykonana, szkoła niepubliczna zostanie wykreślona i nawet jeżeli skarga na nią do sądu administracyjnego okaże się uzasadniona, organowi prowadzącemu pozostanie tylko organizować swą działalność od samego początku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 wyżej wskazanego przepisu kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach, z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż przedmiotowa czynność [...] Kuratora Oświaty nie należy do żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W szczególności nie jest to także, wbrew temu co twierdzi skarżąca, inna czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Jak podkreśla się w piśmiennictwie prawniczym dany akt lub czynność wymieniona w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. powinna ustalać, stwierdzać, potwierdzać uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem stwierdzeniem lub potwierdzeniem, a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku) wynikającego z przepisu prawa (T. Woś, H Knysiak-Molczyk. M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 61). Przedmiotowa czynność [...] Kuratora Oświaty polegająca na skierowaniu do Prezydenta W. wniosku o wykreślenie z prowadzonej przez ten organ ewidencji szkół i placówek niepublicznych szkoły [...] w W. nie należy do tak rozumianych czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wniosek kuratora oświaty nie powoduje bowiem jeszcze sam z siebie skutku prawnego lecz otwiera dopiero procedurę zmierzającą do wykreślenia z ewidencji danej szkoły co następuje w drodze decyzji i jest równoznaczne z jej likwidacją (art. 83 ust. 2 ustawy o systemie oświaty). Dopiero zatem decyzja o wykreśleniu szkoły z ewidencji będzie podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W takiej sytuacji należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, iż przedmiotowa czynność [...] Kuratora Oświaty polegająca na skierowaniu do Prezydenta W. wniosku o wykreślenie z prowadzonej przez ten organ ewidencji szkół i placówek niepublicznych szkoły [...] nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie jest zatem zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie oświaty oraz art. 45 w zw. z art. 187 Konstytucji RP. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.