I GZ 453/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 września 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 938/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W wykonaniu zarządzenia z 13 grudnia 2021 r. skarżący P. B. (dalej: "strona skarżąca") został wezwany pod rygorem odrzucenia skargi do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego skargi – pisma z 16 października 2020 r. określonego przez stronę skarżącą jako odwołanie od decyzji i skierowanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - na opisaną w sentencji postanowienia decyzję organu przez wskazanie daty zaskarżonej decyzji. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 51 akt), wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej 3 stycznia 2022 r. Termin do usunięcia braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie. Postanowieniem z 21 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę, wskazując, że skarżący, wnosząc skargę do sądu administracyjnego, nie wskazał daty wydania decyzji, której skarga dotyczy. Powyższe rozstrzygnięcie skarżący zaskarżył zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że w demokratycznym państwie prawnym nie można zaakceptować rażącej niekonsekwencji czynności procesowych podejmowanych przez Sąd I instancji. W zarządzeniu strona skarżąca została wezwana pod rygorem odrzucenia skargi do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego skargi – pisma z 16 października 2020 r. określonego przez stronę skarżącą jako odwołanie od decyzji i skierowanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - na opisaną w sentencji postanowienia decyzję organu przez wskazanie daty zaskarżonej decyzji. Nadmienić należy, że sprawa niniejsza została przekazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu według właściwości postanowieniem z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 686/20 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r. stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Co wymaga podkreślenia, zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przywołanych postanowieniach nie miały wątpliwości, że przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2020 r. nr [...]. Skoro sąd administracyjny pierwszej instancji sam był w stanie zidentyfikować decyzję, a strona działała w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika, nie było podstaw do formułowania takiego żądania, tym bardziej, że zaskarżony akt został także zidentyfikowany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę. Przedmiot zaskarżenia nie budził zatem wątpliwości, pismo to powinno otrzymać prawidłowy bieg. Rygor w postaci odrzucenia skargi, w sytuacji, gdy sąd był w stanie na podstawie akt sprawy prawidłowo zidentyfikować zaskarżoną decyzję, uznać należy za działanie obarczone wadą nadmiernego formalizmu, skutkiem czego pozbawiono skarżącego prawa do sądu, mimo iż nie istniały realne przeszkody uniemożliwiające nadanie pismu prawidłowego biegu. Jak trafnie wskazał NSA w postanowieniu z 16 lutego 2017 r., sygn. akt II FZ 937/16, art. 6 p.p.s.a. nie ma charakteru ogólnej deklaracji czy postulatu, przeciwnie – zawiera normę prawną stanowiącą źródło konkretnych obowiązków procesowych sądu, przed którym toczy się postępowanie. Od jego zastosowania w razie uzasadnionej potrzeby uzależniona jest realizacja prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022, poz. 329).