I C 156/19

<p>Sygn. I C 156/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 13 listopada 2019 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Częstochowie I Wydział Cywilny</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący : SSO Lidia Dudek</p> <p>Protokolant : st.sek.sąd. Magdalena Adamus</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 października 2019 r. w Częstochowie</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">K. G.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">Z. M.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span> </p> <p>o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli</p> <p>1.  oddala powództwo;</p> <p>2.  zasądza od powódki <span class="anon-block">K. G.</span> na rzecz pozwanego <span class="anon-block">Z.</span> <span class="anon-block">M.</span> (<span class="anon-block">M.</span>) kwotę 10.817 złotych ( dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt I C 156/19</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pozwem z dnia 25 maja 2018 roku powódka <span class="anon-block">K. G.</span> wniosła o odwołanie darowizny nieruchomości z uwagi na rażącą niewdzięczność pozwanych <span class="anon-block">Z. M.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span> a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwany <span class="anon-block">Z. M.</span> wniósł o odrzucenie pozwu, wskazując, że sprawa została już prawomocnie osądzona, ewentualnie o oddalenie powództwa.</p> <p>W odpowiedzi na pozew pozwana <span class="anon-block">E. M.</span> uznała powództwo.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje</strong>:</p> <p>Na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 25 listopada 1996 roku, repertorium A nr <span class="anon-block">(...)</span>, małżonkowie <span class="anon-block">E. M.</span> i <span class="anon-block">Z. M.</span> nabyli nieruchomość położona w <span class="anon-block">K.</span> <span class="anon-block"> (...)</span> o numerze <span class="anon-block">działki (...)</span>. Nieruchomość została jednocześnie obciążona służebnością osobistą dożywotniego i bezpłatnego mieszkania w całym budynku wraz z korzystaniem z podwórza, na rzecz powódki.</p> <p> <span class="anon-block">E. M.</span> jest właścicielem nieruchomosci w 7/12 części a <span class="anon-block">Z. M.</span> w 5/12.</p> <p>W 2004 roku pozwani rozwiedli się.</p> <p>Pozwany <span class="anon-block">Z. M.</span> od 2007 roku zamieszkuje w Belgii. W czasie wizyt w Polsce pozwany zatrzymuje się u swojej córki <span class="anon-block">I. G.</span>, mieszkającej obok posesji powódki. Pozwany ma dobre stosunki z powódką, w czasie pobytów w Polsce spotyka się z nią u swojej córki.</p> <p>Obecnie w przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje powódka oraz pozwana <span class="anon-block">E. M.</span>. <span class="anon-block">E. M.</span> opiekuje się powódką, która ma obecnie 87 lat.</p> <p> <em> <!-- -->Dowody: oświadczenia k. 14, odpis z księgi wieczystej k. 63-75, umowa darowizny k. 98-101, pismo k. 121, zeznania świadka <span class="anon-block">G. Z.</span> k. 139, zeznania pozwanego <span class="anon-block">Z. M.</span> k. 144. </em> </p> <p>Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty, zeznania świadka <span class="anon-block">G. Z.</span> oraz zeznania powoda. Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadka oraz pozwanego bowiem korespondowały wzajemnie ze sobą oraz z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 898;art. 898 § 1)">art. 898 § 1 k.c.</a> darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności. Ustawowe pojęcie „rażącej niewdzięczności” jest pojęciem nieostrym, jednak w niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu całego postępowania dowodowego, należy stwierdzić, że zachowanie pozwanych wobec powódki pozostaje poza kręgiem desygnatów tego pojęcia.</p> <p>Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 900)">art. 900 k.c.</a>, odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Należy jednak mieć na uwadze, że odwołanie darowizny następuje w drodze oświadczenia woli składanego obdarowanemu w formie pisemnej. Wynikać z niego powinna jednoznaczna wola darczyńcy odwołania darowizny. Nie jest wykluczone, że tego rodzaju oświadczenie wyrażać będzie pozew skierowany przeciwko obdarowanemu (np. o zwrot przedmiotu darowizny), a jego doręczenie pozwanemu wywrze skutek materialnoprawny w postaci odwołania darowizny (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2015 r., VI Aca 1575/14, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 23 lipca 2015 r., I ACa 87/15, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 stycznia 2014 r., I ACa 1461/1, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 stycznia 2013 r., I ACa 863/12).</p> <p>Dalej należy wskazać, że pojęcie rażącej niewdzięczności, zgodnie z utrwalonymi poglądami w orzecznictwie i doktrynie, odnosi się do takiego zachowania obdarowanego, które było skierowane przeciwko darczyńcy świadomie i w nieprzyjaznym zamiarze. Same zewnętrzne przejawy zachowania obdarowanego nie są wystarczającą podstawą do ustalenia przesłanki rażącej niewdzięczności. Istotne w każdym wypadku są motywy i intencja postępowania obdarowanego.</p> <p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie daje podstaw do przypisania pozwanym <span class="anon-block">Z. M.</span> i <span class="anon-block">E. M.</span> rażącej niewdzięczności względem powódki <span class="anon-block">K. G.</span>, jako darczyńcy. Relacje pomiędzy stronami są poprawne, pozwany odwiedza byłą teściową i rozmawia z nią, natomiast pozwana opiekuje się powódką. W zachowaniu pozwanych w żadnym razie nie można upatrywać tego rodzaju naganności i nasilenia złej woli, które można byłoby zakwalifikować jako „rażąca niewdzięczność”.</p> <p>Zarówno z zeznań świadków jak i z zeznań pozwanego, nie wynika, aby pozwane dopuścili się względem powódki takiego czynu, który można byłoby zakwalifikować jako zmierzający do wyrządzenia powódce w sposób świadomy i celowy poważnej krzywdy. W sprawie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli sąd nie mógł poprzestać na uznaniu powództwa przez pozwaną <span class="anon-block">E. M.</span> </p> <p>Twierdzenia pozwu nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.</p> <p>Z powyższych względów, wobec braku podstaw ustawowych skutecznego odwołania darowizny, powództwo należało oddalić.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku.</p> <p>O kosztach procesu orzeczono na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i 3 k.p.c.</a> i zasądzono od powódki na rzecz <span class="anon-block">Z. M.</span> – reprezentowanego przez adwokata – koszty procesu w postaci wynagrodzenia pełnomocnika procesowego. Należy mieć na uwadze, że stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 108)">art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.</p> <p>Na koszty te składały się koszty zastępstwa procesowego (10 817 złotych), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Z tego względu zasądzono od powoda na rzecz pozwanej <span class="anon-block">J. R.</span> kwotę łącznie 10 817 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.</p> </div>