I OZ 1721/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 1090/15 ściągające od A. Z. kwotę 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Burmistrza [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2015 r. o udzielenie informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 października 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 1090/15 (dalej postanowienie z 2 października 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił o ściągnięciu od A. Z. kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Burmistrza R. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 19 października 2015 r. o udzielenie informacji publicznej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego "czy art. 234 § 2 i art. 236 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych jest zgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP w zakresie w jakim ustala tego rodzaju opłaty będące daninami publicznymi w formie rozporządzenia zamiast w formie ustawy". Skarżący wniósł o przedstawienie zagadnienia prawnego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w poszerzonym składzie "czy wydanie wyroku oddalającego skargę na posiedzeniu niejawnym przez sąd administracyjny winno podlegać uzasadnieniu z urzędu, jeżeli stronie przysługuje od niego środek zaskarżenia i czy w takim przypadku strona winna być obciążona opłatą kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia" oraz czy opłata kancelaryjna nie stanowi bariery w dostępie do sądu dla obywateli. W uzasadnieniu podniósł, że Sąd I instancji rozpoznając sprzeciw nie rozpoznał zawartego w nim wniosku, co winien uczynić w pierwszej kolejności. Skarżący zaznaczył, że strona "ma prawo w ramach postępowania przed sądem administracyjnym (a w zasadzie w ramach uiszczonego wpisu) poznać uzasadnienie wyroku w swojej sprawie i motywy jakimi kierował się sąd przy rozpoznawaniu sprawy. Rozróżnienie w ustawie dzieli podmioty na dwie kategorie: skarżący, którym skargi uwzględniono uzasadnienie orzeczenia otrzymują z urzędu bez żadnej opłaty, nawet przegrywający organ administracji nie opłaca opłaty kancelaryjnej, a opłata ta jednak obciąża skarżących, którym skargi oddalono. Takie różnicowanie stron postępowania narusza równość wobec prawa i tym samym jest sprzeczne z przepisami Konstytucji RP". Skarżący złożył wniosek o umorzenie opłaty kancelaryjnej, względnie odroczenie terminu jej płatności o 2 lata (k. 131-132 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej ppsa) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Opłatami sądowymi są, zgodnie z art. 212 § 1 ppsa, wpis i opłata kancelaryjna. Opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. nr 221, poz. 2192, dalej rozporządzenie). Zgodnie z art. 234 § 2 ppsa, opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Jeżeli odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzany jest na wniosek (art. 141 § 2 ppsa), opłatę kancelaryjną pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Odpis taki doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. Doręczenie odpisu oznacza jednak powstanie obowiązku uiszczenia opłaty. Nie mają wpływu na istnienie takiego obowiązku przesłanki dotyczące m.in. sytuacji rodzinnej, materialnej oraz wysokości dochodów strony (postanowienie NSA z: 6.7.2011 r., II FZ 284/11, Lex 1083194; 3.12.2013 r., I OZ 1154/13; 31.1.2014 r., I OZ 53/14, cbosa). Skarżący wnioskiem z 8 kwietnia 2016 r. (k. 40 akt sądowych) wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt II SAB/Wa 1090/15. Sąd sporządził uzasadnienie wyroku II SAB/Wa 1090/15 i dnia 20 maja 2016 r. doręczył odpis wyroku wraz z uzasadnieniem skarżącemu (k. 30, 45-48, 54v akt sądowych). Strona dokonująca czynności procesowych winna liczyć się z kosztami postępowania (art. 199 ppsa). Zatem zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił ściągnąć od skarżącego nieuiszczoną opłatę kancelaryjną. Zgodnie z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 ppsa. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się poważnych wątpliwości dotyczących podnoszonych przez stronę zagadnień prawnych, które wymagałyby przedstawienia poszerzonemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie nabrał także wątpliwości co do zgodności art. 234 § 2 i art. 236 ppsa w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, zatem brak było podstaw do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego (art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. nr 78, poz. 483; sprost. z 2001 r., nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r., nr 200, poz. 1471, z 2009 r., nr 114, poz. 946). Zgodnie z § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. nr 221, poz. 2194) organem uprawnionym do rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia zapłaty należności sądowych jest prezes tego wojewódzkiego sądu administracyjnego, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.