IV U 1248/19

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt: IV U 1248/19 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 20 listopada 2019r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Rzeszowie - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:</strong> </p> <p>Przewodniczący: Sędzia Anna Guniewska</p> <p>Protokolant: Magdalena Rykała-Płodzień</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2019r. w Rzeszowie</p> <p>na rozprawie</p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z wniosku <span class="anon-block">A. S.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </strong> </p> <p>o wysokość emerytury</p> <p>na skutek odwołania <span class="anon-block">A. S.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> </p> <p>z dnia 26.04.2019r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->oddala odwołanie.-</strong> </p> <p>Sygn. akt IV U 1248/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>wyroku z dnia 20 listopada 2019r.</p> <p>Decyzją z dnia 26 kwietnia 2019r. znak <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">R.</span> przyznał wnioskodawczyni <span class="anon-block">A. S.</span> emeryturę od 1 marca 2019 r. Podstawa obliczenia emerytury została pomniejszona o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych dotychczas emerytur, w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość emerytury obliczona została zgodnie z zasadami określonymi w art. 26 ustawy emerytalno- rentowej i wyniosła 4 154,35 zł.</p> <p>Od powyższej decyzji <span class="anon-block">A. S.</span> złożyła odwołanie. Kwestionując stanowisko ZUS w niej zawarte wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy i zmianę zaskarżonej decyzji. Podniosła, że decyzja jest krzywdząca. Wniosek o emeryturę powszechną złożyła bowiem po wyroku Trybunału Konstytucyjnego TK 20/16 sądząc, że uzyska nowe świadczenie w wysokości wyższej niż pobieranej poprzednio. ZUS jednak potrącił kwoty wypłaconych dotąd emerytur wcześniejszych powołując się na art. 25 ust. 1 b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, chociaż Trybunał stwierdził niekonstytucyjność tego przepisu. Podkreślała, że wszystkie kobiety z roczników 1949 – 1952, w przypadku których podstawę emerytury powszechnej obliczono z zastosowaniem art. 25 ust. 1b, mają prawo dochodzenia swoich praw z przywołaniem ustaleń Trybunału Konstytucyjnego.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji z dnia 26 kwietnia 2019 r. Zauważał, że wyrok Trybunału ma zastosowanie tylko do kobiet <span class="anon-block">urodzonych w (...)</span> r. a wnioskodawczyni nie należy do kręgu takich osób. Dodał, że wysokość emerytury powszechnej w/w została ustalona zgodnie z obowiązującym wówczas brzmieniem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił i zważył co następuje: </strong> </p> <p>Stan faktyczny wynika z niespornych dokumentów zawartych w aktach emerytalnych wnioskodawczyni. Na ich podstawie możliwym było ustalenie, że <span class="anon-block">A. S.</span> <span class="anon-block">urodziła się w dniu (...)</span> Decyzją z 30 kwietnia 2009 r. przyznano w/w emeryturę na podstawie art. 46 w zw. z art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p> <p>W dniu 28 marca 2019 r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie emerytury w powszechnym wieku emerytalnym, który rozpoznano decyzją z dnia 26 kwietnia 2019 r. o przyznaniu emerytury z art. 24 powołanej wyżej ustawy. W decyzji tej wysokość emerytury ustalono według zasad wynikających z art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z uwzględnieniem kwoty zwaloryzowanych składek na koncie ubezpieczonej, kwoty zwaloryzowanego kapitału początkowego i średniego dalszego trwania życia, przy czym podstawa obliczenia emerytury została pomniejszona o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur (emerytury wcześniejszej) – stosownie do brzmienia art. 25 ust. 1b. Wnioskodawczyni od powyższej decyzji złożyła odwołanie.</p> <p>W niniejszej sprawie kwestia sporna dotyczyła możliwości ustalenia wysokości emerytury wnioskodawczyni <span class="anon-block">A. S.</span> przysługującej jej w powszechnym wieku emerytalnym, z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. sygn. akt P 20/16<em> <!-- -->, </em>który stanowi że „<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 25;art. 25 ust. 1 b)">art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (…), w zakresie w jakim dotyczy <span class="anon-block">urodzonych w (...)</span> r. kobiet, które przed 1 stycznia 2013r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy, jest niezgodny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej</a>”. Wnioskodawczyni bowiem zgłosiła żądanie ustalenia wysokości emerytur z pominięciem normy z art. 25 ust. 1 b ustawy emerytalnej, a więc bez pomniejszenia o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych.</p> <p>Podkreślić należy w tym miejscu, że Trybunał Konstytucyjny w powołany wyroku dokonywał oceny konstytucyjności art. 25 ust. 1b ustawy o FUS jedynie w takim zakresie, jaki został określony w pytaniu prawnym. To znaczy, że przedmiotem oceny Trybunału był wyłącznie sam fakt posłużenia się przez ustawodawcę mechanizmem potrącenia w odniesieniu do konkretnej grupy osób ubezpieczonych. W tym bowiem ujęciu pytający sąd kwestionował konstytucyjność art. 25 ust. 1b ustawy o FUS, stawiając zarzuty niezgodności tego przepisu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2;art. 67;art. 67 ust. 1;art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 2, art. 67 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji</a>, starał się podważyć dopuszczalność zastosowania mechanizmu ustawowego przewidzianego w art. 25 ust. 1b ustawy o FUS w odniesieniu do kobiet <span class="anon-block">urodzonych w (...)</span> r., które nabyły prawo do wcześniejszej emerytury przed 1 stycznia 2013 r. Tylko w tym konkretnym zakresie Trybunał dokonał zatem kontroli konstytucyjności art. 25 ust. 1b ustawy o FUS. Poza zakresem zaskarżenia, a przez to także poza zakresem kontroli Trybunału, znalazła się natomiast ocena tego, w jaki sposób ustawodawca ukształtował ogólnie mechanizm potrącenia przewidziany w tym przepisie.</p> <p>Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu orzeczenia, istotne znaczenie ma bowiem to, że mechanizm ustalania podstawy emerytury powszechnej zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 25 ust. 1b ustawy obowiązuje od 1 stycznia 2013 r. Ma zatem zastosowanie tylko do pewnej grupy kobiet korzystających z wcześniejszej emerytury – tych, które <span class="anon-block">urodziły się w (...)</span>r. Tylko te ubezpieczone, przechodząc na wcześniejszą emeryturę, osiągnęły powszechny wiek emerytalny już po wejściu w życie kwestionowanego art. 25 ust. 1b ustawy o FUS. Ich sytuacja prawna w odniesieniu do sposobu obliczenia podstawy emerytury powszechnej została więc ukształtowana z zastosowaniem tego przepisu. Dalej Trybunał analizował powyższe i stwierdził, że wprowadzenie do ustawy o FUS mechanizmu potrącania kwot pobranych świadczeń z tytułu wcześniejszej emerytury przy obliczaniu podstawy emerytury powszechnej dla kobiet <span class="anon-block">urodzonych w (...)</span> r. nastąpiło z naruszeniem wynikającej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 2)">art. 2 Konstytucji</a> zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. „Ubezpieczone, które zdecydowały się przejść na wcześniejszą emeryturę, nie miały - w momencie podejmowania tej decyzji na podstawie obowiązującego wówczas stanu prawnego - świadomości co do skutków prawnych, jakie może ona wywoływać w sferze ich przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. Nie mogły przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału o pobrane świadczenia. Nie spodziewały się, że fakt wypłacania świadczeń emerytalnych wpłynie na sposób ustalania wysokości świadczenia w ramach emerytury powszechnej.” „Ustawodawca, dokonując zmiany zasad ustalania wysokości emerytury powszechnej w stosunku do kobiet <span class="anon-block">urodzonych w (...)</span> r., naruszył zatem zasadę lojalności państwa względem obywateli. Wprowadzając nowe, mniej korzystne zasady po rozpoczęciu realizacji uprawnień w zakresie wcześniejszej emerytury, naraził te kobiety na nieprzewidziane skutki, które w istocie stanowiły dla nich pułapkę. Gdyby w momencie podejmowania decyzji o przejściu na taką emeryturę wiedziały, jakie będą tego konsekwencje dla ustalania wysokości emerytury powszechnej, być może nie skorzystałyby z tego uprawnienia”.</p> <p>W sprawie będącej przedmiotem ocena powyższa nie może być podstawą czynionych rozważań i oceny prawidłowości ustalenia wysokości emerytury wnioskodawczyni, albowiem nie dotyczy <span class="anon-block">A. S.</span>, która <span class="anon-block">urodziła się w (...)</span> r. Zakres podmiotowy wyroku Trybunału, wyznaczony zakresem zadanego przez sąd pytający zapytania, nie obejmuje w/w.</p> <p>Z tych też względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a odwołanie od niej złożone, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, po myśli <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 kpc</a> zostało oddalone.</p> </div>