IV Ka 692/19

<p>Sygn. akt IV Ka 692/19</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Skarga apelacyjna obrońcy oskarżonego <span class="anon-block">R. M.</span> nie odnosi swego skutku. Wywiedziona przez obrońcę oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span> apelacja jest o tyle zasadna, że w wyniku jej wniesienia i rozpoznania powstały podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku na korzyść tego ostatniego.</p> <p>Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonego <span class="anon-block">R. M.</span> sąd pierwszej instancji respektując nakaz wynikający z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a> należycie przeprowadził i ocenił zgromadzone w sprawie dowody, rozważył wszystkie ustalone na ich podstawie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, a swoje przekonanie co do ich wiarygodności logicznie i wyczerpująco umotywował w pisemnych motywach orzeczenia, przy czym uczynił to z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Następnie na podstawie tychże dowodów poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne co do obejmowania przez ww. jako diagnostę swoim zamiarem również zachowania polegającego na przyjęciu pozostawionej przez oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span> butelki wódki, następującego chronologicznie po tym jak wpisał w dokumentację elektroniczną stacji diagnostycznej oraz w dowodzie rejestracyjnym samochodu ciężarowego marki <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">nr rejestracyjny (...)</span>, potwierdzenie przeprowadzenia badań technicznych tegoż pojazdu.</p> <p>Do przyjęcia takowych ustaleń uprawniają wyjaśnienia oskarżonego <span class="anon-block">R. M.</span> złożone zaraz po zatrzymaniu, a tym samym po raz pierwszy na etapie postępowania przygotowawczego w dniu 07 lutego 2018 roku, w toku których spontanicznie opowiedział o tym jak „po wbiciu przeglądu i rejestracji badań w systemie pan <span class="anon-block">S.</span> zostawił mu butelkę markowej wódki, wartości około 50 złotych” i szczerze przyznał, że butelkę tą „ dostał już po wbiciu badań jako dowód wdzięczności „ ( wyjaśnienia karta 21 – 22 akt ). Dopiero w toku kolejnej czynności przesłuchania w charakterze podejrzanego, mając czas na przemyślenia i poradę prawną wprowadził - poprzez stwierdzenie „dopiero potem” - odstęp czasowy pomiędzy swoimi czynnościami a przyniesieniem flaszki czystej wódki przez <span class="anon-block">S. K.</span> oraz powiedział o wyartykułowanej przez siebie prośbie o zabranie butelki postawionej obok jego biurka ( wyjaśnienia karta 70 – 73 akt ), a na rozprawie głównej podczas wyjaśnień dodał jeszcze kolejną okoliczność w postaci wejścia do jego gabinetu następnych klientów jeszcze przed powrotem <span class="anon-block">S. K.</span> z prezentem ( wyjaśnienia karta 303 – 304 akt ). Ewoluowanie wyjaśnień oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span> oraz ostateczne postąpienie przez niego z tym dowodem wdzięczności tj. zaakceptowanie pozostawienia go w miejscu jego pracy ( poprzez poprzestanie na prośbie zabrania tegoż), słusznie zostało potraktowane przez sąd rejonowy jako przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa – poświadczenie nieprawdy w dokumentach przez <span class="anon-block">R. M.</span>. Gdyby ten ostatni był przeciwny rozważanej postawie właściciela pojazdu zabiegającego o aktualizację badań technicznych i bezwzględnie jej nie akceptował , podjąłby zdecydowanie bardziej stanowczą inicjatywę nakazującą opuszczenie miejsca jego pracy przez <span class="anon-block">S. K.</span> wraz z przyniesionym dowodem wdzięczności. W takiej sytuacji można byłoby dopiero ograniczyć – stosownie do propozycji apelanta - ocenę prawnokarną zachowania ww. do poświadczenia nieprawdy w dokumencie tj. do kwalifikacji prawnej z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 271)">art. 271</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a> i rozważać zasadność zastosowania instytucji probacyjnej w postaci warunkowego umorzenia postępowania karnego, co w obecnej sytuacji – wobec przewidzianego w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 228)">art. 228</a> &amp; 3 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a> ustawowego zagrożenia karą do 10 lat pozbawienia wolności jest prawnie niedopuszczalne, z uwagi na treść przepisu art.. 66 &amp; 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a> uniemożliwiającą odwołanie się do przewidzianej nim reakcji prawnokarnej do sprawców przestępstw zagrożonych karą powyżej 5 lat pozbawienia wolności.</p> <p>Zaprzeczanie tej okoliczności wręczenia butelki wódki przez <span class="anon-block">S. K.</span> również świadczy, z punktu widzenia logicznego rozumowania, o jej łapówkowym charakterze. W przypadku symbolu wdzięczności negowanie wręczenia takowego byłoby zabiegiem niezrozumiałym.</p> <p>Wartość materialna rozważanego alkoholu, określona przez <span class="anon-block">R. M.</span>, nie jest znikoma i odbiega od pojęcia symbolu, a tym samym wyklucza potraktowanie tegoż jako upominku.</p> <p>Słuszne jest stanowisko sądu merytorycznego, że potwierdzenie przez ostatnio wymienionego przeprowadzenia badania technicznego pojazdu, którego de facto nie wykonał oraz następcze przyjęcie butelki wódki, od wręczenia której nie uzależniał poświadczenia nieprawdy w dokumentach stacji diagnostycznej i w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, stanowi realizację znamion przestępstwa łapówkarstwa biernego, oczywiście obok poświadczenia nieprawdy w dokumencie ( zbieg kumulatywny przepisów ustawy ).</p> <p>Odmienne rozważania skargi apelacyjnej obrońcy oskarżonego <span class="anon-block">R. M.</span> dotyczące oceny sprzeciwu tegoż co do pozostawienia alkoholu przy jego biurku, zadziałania <span class="anon-block">S. K.</span> wbrew woli <span class="anon-block">R. M.</span> oraz braku rozważań w kwestii tego co stało się z tą wódką należy, potraktować w kategoriach polemiki z prawidłowymi ustaleniami sądu rejonowego.</p> <p>W kontekście zgromadzonych dowodów powstały natomiast podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku w stosunku do oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span> - na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 punkt 3 k.p.k.</a>, na skutek stwierdzenia błędu w ustaleniach faktycznych, w zakresie opisu czynu zarzucanego w punkcie I aktu oskarżenia, wypełniającego znamiona usiłowania wyłudzenia odszkodowania komunikacyjnego,</p> <p>- na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 punkt 1 k.p.k.</a> na skutek obrazy prawa materialnego, w zakresie przyjęcia realizacji znamion czynu zarzucanego w punkcie III aktu oskarżenia, polegającego na nakłanianiu do podrobienia dokumentu.</p> <p>Sprawozdanie sporządzone na etapie postępowania likwidacyjnego przez firmę zewnętrzną <span class="anon-block"> (...) S.C.</span> usługi na rzecz <span class="anon-block"> Towarzystw (...)</span>, działającą na zlecenie <span class="anon-block"> (...) SA</span> z/s w <span class="anon-block">W.</span>, zakwestionowało zgłoszenie szkody w pojeździe ciężarowym w zakresie uszkodzeń i okoliczności ich powstania. Składający zeznania <span class="anon-block">K. S.</span> - rzeczoznawca, pracownik ww. ubezpieczyciela, do którego wpłynęło zgłoszenie szkody i podlegało jego weryfikacji uznał, że pojazd marki <span class="anon-block">C. (...)</span> <span class="anon-block">nr rejestracyjny (...)</span>, należący do <span class="anon-block">P. M.</span>, którym miała kierować jego córka <span class="anon-block">M. R.</span>, nie uczestniczył w kolizji zaistniałej w <span class="anon-block">R.</span> w dniu 27 października 2017 roku. Pomimo takiego stanowiska pokrzywdzonej firmy ubezpieczeniowej sąd merytoryczny przyjął, że kolizja z udziałem zespołu pojazdów należącego do oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span> i samochodu marki <span class="anon-block">C.</span> kierowanego przez <span class="anon-block">M. R.</span> zaistniała w dniu 27 października 2017 roku. Okoliczności tej nie zakwestionowała żadna ze stron procesu, a zatem pozostaje ona bezsporna.</p> <p>Wspomniane sprawozdanie poddało w wątpliwość rozszerzony zakres uszkodzeń naczepy <span class="anon-block">marki B.</span> <span class="anon-block">nr rejestracyjny (...)</span>, głównie jej prawej burty z uwagi na fakt, iż podczas oględzin miejsca zdarzenia nie ujawniono elementów infrastruktury drogowej ( w tym pionowych znaków drogowych ) i przydrożnego rowu, które mogłyby spowodować uszkodzenia tej części pojazdu w przedstawionym w zgłoszeniu szkody zakresie ( sprawozdanie karta 30 – 34 akt ).</p> <p>Sąd rejonowy prawidłowo ustalił w oparciu o depozycje <span class="anon-block">K. S.</span>, że zakwestionowanie uszkodzeń prawego boku pojazdu ( ale należy uściślić, że naczepy a nie ciągnika siodłowego ) legło u podstaw odmowy wypłaty odszkodowania na rzecz <span class="anon-block">S. K.</span>.</p> <p>Jednocześnie z relacji wskazanego rzeczoznawcy ubezpieczeniowego wynikało, że nie było zastrzeżeń co do powstania uszkodzeń w ciągniku siodłowym marki <span class="anon-block">M.</span> <span class="anon-block">nr rejestracyjny (...)</span>, a wysokość szkody w jego przypadku została kosztorysowo wyliczona na kwotę 24 336,58 złotych brutto plus koszty holowania na kwotę 10 245,90 złotych. Wyżej wymieniony pracownik ubezpieczyciela podał wysokość wyliczonej szkody z rozbiciem na poszczególne elementy zestawu pojazdów i wskazał, że w przypadku naczepy <span class="anon-block">marki B.</span> <span class="anon-block">nr rejestracyjny (...)</span> została ona kosztorysowo wyliczona na kwotę 14 750,63 złote plus koszty holowania na kwotę 2 816,70 złotych.</p> <p>W świetle powyższego , a w szczególności nieujawnienia w trakcie oględzin miejsca zdarzenia drogowego zaistniałego 27 października 2017 roku elementów infrastruktury drogowej i przydrożnego rowu mogących spowodować uszkodzenie prawej burty naczepy w postaci trzech poziomych zarysowań przez nią biegnących a nadto wyjaśnień oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span> złożonych w śledztwie karta 44 – 46 akt, potwierdzonych przed obliczem sądu pierwszej instancji karta 304 akt, przyznających powstanie trzech poziomych rys i wgniecenia na prawym boku naczepy w innych okolicznościach niż przedmiotowa kolizja, prawidłowe są ustalenia zaskarżonego wyroku co do usiłowania wyłudzenia odszkodowania komunikacyjnego w kwocie 14 750,63 złote z tytułu uszkodzenia naczepy <span class="anon-block">marki B.</span> <span class="anon-block">nr rejestracyjny (...)</span>.</p> <p>Tak więc wbrew stanowisku skarżącego istnieją podstawy dowodowe do przyjęcia, że oskarżony <span class="anon-block">S. K.</span> podał ubezpieczycielowi uszkodzenia naczepy nie mające związku ze zdarzeniem, w którym uczestniczył ubezpieczony u tegoż samochód marki <span class="anon-block">C.</span>, kierowany przez <span class="anon-block">M. R.</span> i w ten sposób wprowadził go w błąd. Dla ustalenia braku związku uszkodzeń naczepy z kolizją zaistniałą 27 października 2017 roku wcale nie jest potrzebna , wbrew stanowisku apelanta, w rozważanym przypadku wiedza specjalistyczna, gdyż ów związek został wykazany wskazanymi powyżej dowodami.</p> <p>Nie jest natomiast pozbawiona racji argumentacja apelacji wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span>, że powinnością sądu merytorycznego było ustalenie czy odszkodowanie temu ostatniemu się należało, a jeśli tak to w jakiej wysokości. W tym zakresie bowiem, z uwagi na zaistnienie uszkodzeń w ciągniku siodłowym i w związku z kosztami holowania tegoż i naczepy (poniesionymi w tym ostatnim przypadku niezależnie od faktu powstania w naczepie uszkodzeń w innych okolicznościach niż w kolizji z dnia 27 października 2017 roku ) odszkodowanie komunikacyjne ww. przysługiwało, a zatem nie może być objęte zarzutem usiłowania jego wyłudzenia. Dlatego sąd odwoławczy zmienił opis czynu i przyjął, że oskarżony <span class="anon-block">S. K.</span> usiłował wyłudzić odszkodowanie komunikacyjne wyłącznie z tytułu uszkodzenia naczepy i ograniczył jego oszukańcze zabiegi do kwoty 14 750,63 złote. Oczywiście skorygowany opis czynu w dalszym ciągu realizuje znamiona przestępstwa usiłowania wyłudzenia odszkodowania komunikacyjnego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13)">art. 13</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286)">art. 286</a> &amp; 1k.k., a zatem zaskarżony wyrok co do podstawy prawnej rozważanego czynu oraz wymierzonej zań kary pozbawienia wolności i grzywny orzeczonej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 33)">art. 33</a> &amp; 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a> jako słuszny został przez sąd odwoławczy utrzymany w mocy. Zostało jedynie doprecyzowane, że orzeczona w punkcie 11 zaskarżonego wyroku kara grzywny pozostaje w związku ze skazaniem za usiłowanie wyłudzenia odszkodowania komunikacyjnego z tytułu uszkodzenia przedmiotowej naczepy.</p> <p>Kwestią bezsporną jest sporządzenie przez <span class="anon-block">M. R.</span>, za namową oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span>, po raz drugi w dniu 31 października 2017 roku pisemnego oświadczenia o przebiegu kolizji. Ponownie napisane przez ww. oświadczenie zawierające nieprawdę w zakresie daty kolizji ( że zaistniała 31 października 2017 roku zamiast 27 października 2017 roku ) nie stanowi podrobienia ani przerobienia dokumentu, bo do sporządzenia tegoż <span class="anon-block">M. R.</span> była uprawniona. W konsekwencji oskarżony <span class="anon-block">S. K.</span> nie mógł podżegać do postąpienia nie stanowiącego przestępstwa z art. 270 &amp; 1k.k. Zachowanie <span class="anon-block">M. R.</span> nie stanowiło również poświadczenia nieprawdy w dokumencie, gdyż niezgodność z rzeczywistością dotyczyła daty przedmiotowej kolizji, a ta z uwagi na fakt zaistnienia przedmiotowego zdarzenia drogowego, nie miała żadnego znaczenia prawnego. Wedle twierdzeń rzeczoznawcy ubezpieczeniowego <span class="anon-block">K. S.</span> brak przeglądu technicznego pojazdu ciężarowego należącego do oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span> nie stanowił przeszkody do wypłaty odszkodowania. Dlatego zabiegi zmierzające do zmiany daty w oświadczeniu o przebiegu kolizji dotyczyły okoliczności nie mającej znaczenia prawnego, obojętnej dla przedmiotu postępowania likwidacyjnego.</p> <p>Dlatego sąd odwoławczy z urzędu zmienił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span> od popełnienia czynu zarzucanego w punkcie III aktu oskarżenia.</p> <p>W konsekwencji powyższego rozwiązał orzeczoną w punkcie 8 zaskarżonego wyroku karę łączną pozbawienia wolności i uchylił związane z nią rozstrzygnięcia z punktu 9 i 10 zaskarżonego wyroku. Wymierzył na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 85)">art. 85</a> &amp; 1k.k. i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 86)">art. 86</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a> nową karę łączną obejmującą karę jednostkową pozbawienia wolności orzeczoną za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 1)">art. 13§1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 286)">art.286</a> &amp; 1 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k.</a> ( w punkcie 5 zaskarżonego wyroku ) i karę jednostkową pozbawienia wolności orzeczoną za przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 229)">art. 229</a> &amp; 1 i 3 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ()">k.k</a> ( w punkcie 6 zaskarżonego wyroku ) , przy zastosowaniu zasady absorbcji. Powtórzył następnie w stosunku do nowej kary łącznej rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu jej wykonania na okres próby 2 lat i zobowiązaniu oskarżonego do pisemnego informowania sądu o przebiegu okresu próby co sześć miesięcy.</p> <p>W pozostałej części zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego <span class="anon-block">S. K.</span> utrzymał w mocy.</p> <p>Podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego stanowiły przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 634)">art. 634 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 627)">art. 627 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 633)">art. 633 k.p.k.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 636)">art. 636</a> &amp; 1 i 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">k.p.k.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19730270152" title="Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych - Dz. U. z 1973 r. Nr 27, poz. 152 (art. 8;art. 10;art. 10 ust. 1)">art. 8 i 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych</a> (Dz. U. Nr 49 z 1983roku, poz. 23).</p> </div>