III Ca 954/19

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 954/19</strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Postanowieniem z dnia 5 września 2018 roku, Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi w sprawie z wniosku <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> z siedzibą w <span class="anon-block">S.</span> przy udziale <span class="anon-block">A. L. (1)</span> i <span class="anon-block">G. S.</span> o stwierdzenie nabycia spadku:</strong> </p> <p>1.  stwierdził, że spadek po <span class="anon-block">J. S. (1) z domu K.</span> (córce <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">J. z domu P.</span>) zmarłej w dniu 5 listopada 2014 roku w <span class="anon-block">Ł.</span>, ostatnio stale zamieszkałej w <span class="anon-block">Ł.</span>, na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza:</p> <p>- jej mąż <span class="anon-block">M. S.</span> (syn <span class="anon-block">J.</span> i <span class="anon-block">J. z domu K.</span>) w ½ części,</p> <p>- jej wnuk <span class="anon-block">A. L. (1)</span> (syn <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">B. z domu S.</span>) w ¼ części,</p> <p>- jej wnuk <span class="anon-block">G. S.</span> (syn <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">B. z domu S.</span>) w ¼ części;</p> <p>2.  orzekł, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.</p> <p>Apelację od powyższego postanowienia wywiedli uczestnicy zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu apelujący zarzucili pominięcie przez Sąd zgłaszanych wniosków dowodowych i tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego. W treści uzasadnienia apelacji uczestnicy wskazali, iż w dniu 21 grudnia 2018 roku przedstawicielka ustawowa złożyła w imieniu małoletnich apelujących wniosek o przyjęcie oświadczeń o odrzuceniu spadku w imieniu <span class="anon-block">G. S.</span> i <span class="anon-block">A. L. (2)</span>. W dniu 10 lutego 2016 roku został sporządzony protokół o odrzuceniu spadku po <span class="anon-block">M. S.</span> i <span class="anon-block">J. S. (2)</span>. Skarżący zarzucili, że w treści uzasadnienia postanowienia Sąd nie odniósł się do kwestii ważności istniejącego protokołu przyjęcia oświadczeń o odrzuceniu spadku. Ponadto skarżący <span class="anon-block">G. S.</span> wskazał, że w dniu 11 maja 2018 roku osiągnął pełnoletność, a mimo to nie został wezwany na rozprawę, jak również nie otrzymał odpisu postanowienia, jakie zapadło w sprawie.</p> <p>W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie solidarnie od skarżących na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Tytułem wstępu stwierdzić należy, że Sąd odwoławczy w całości podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji, przyjmując je za własne i czyniąc integralną częścią poniższych rozważań. W konsekwencji, Sąd II instancji nie widzi konieczności ich ponownego, szczegółowego przytaczania.</p> <p>Nieważność postępowania Sąd II instancji uwzględnia z urzędu w granicach zaskarżenia.</p> <p>Postępowanie przed Sądem I instancji jest dotknięte nieważnością postępowania, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego przez wnioskodawców postanowienia, zniesieniem postępowania w zakresie czynności podejmowanych po 11 maja 2018 roku i przekazaniem sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.</p> <p>Jak wynika z akt sprawy w chwili wszczęcia postępowania uczestnicy <span class="anon-block">A. L. (1)</span> i <span class="anon-block">G. S.</span> byli niepełnoletni, zatem przed Sądem reprezentowała ich matka jako przedstawicielka ustawowa. <span class="anon-block">G. S.</span> w dniu 11 maja 2018 roku osiągnął pełnoletność, zatem nabył pełną zdolność do czynności prawnych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 11)">art. 11 k.c.</a>), a w konsekwencji również zdolność do czynności procesowych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 65;art. 65 § 1)">art. 65 § 1 k.p.c.</a>). W tych okolicznościach <span class="anon-block">G. S.</span> winien samodzielnie stanąć przed Sądem bądź ustanowić pełnomocnika.</p> <p>Z akt sprawy wynika, że czynności procesowych za <span class="anon-block">G. S.</span> dokonywała jego matka. Nie ma dowodu pozwalającego stwierdzić, że działała ona jako pełnomocnik uczestnika i z jego upoważnienia. Brakuje pisemnego pełnomocnictwa udzielonego matce przez uczestnika, które winno być dołączone do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 89;art. 89 § 1)">art. 89 § 1 k.p.c.</a>), a w protokole rozprawy - jego ustnego oświadczenia o udzieleniu pełnomocnictwa (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 89;art. 89 § 2)">art. 89 § 2 k.p.c.</a>). Matka <span class="anon-block">G. S.</span> występowała więc w sprawie nie będąc należycie umocowaną. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 2)">art. 379 pkt 2 k.p.c.</a>, gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany zachodzi nieważność postępowania. W razie stwierdzenia, że postępowanie dotknięte było nieważnością, Sąd drugiej instancji zobowiązany jest do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 2)">art. 386 § 2 k.p.c.</a>) (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1999 r., II UKN 432/99, OSNAPiUS 2001 nr 2, poz. 56, Biul. <span class="anon-block">I.</span>. Pr. 2001 nr 2, str. 72).</p> <p>Ponadto stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2018 roku, a zatem po osiągnięciu przez <span class="anon-block">G. S.</span> pełnoletności, nie wezwał uczestnika na termin rozprawy, a jedynie jego matkę jako przedstawicielkę ustawową małoletnich.</p> <p>Odnosząc się natomiast do zarzutu apelacji, które Sąd poczytuje jako zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, iż jest on nietrafny.</p> <p>W myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a>, polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Ocena wiarygodności mocy dowodów, przeprowadzonych w danej sprawie, wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, albowiem obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego, powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna ona odpowiadać regułom logicznego rozumowania oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego, wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji.</p> <p>W tym miejscu przypomnieć jedynie wypada, że w doktrynie i judykaturze panuje zgoda co do tego, że z uwagi na przyznaną sądowi swobodę w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> może być uznany za zasadny jedynie wtedy, gdy podstawą rozstrzygnięcia uczyniono rozumowanie sprzeczne z zasadami logiki bądź wskazaniami doświadczenia życiowego, czego nie sposób zarzucić Sądowi Rejonowemu.</p> <p>Z powyższych względów Sąd Okręgowy, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 2)">art. 386 § 2 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> orzekł jak w sentencji.</p> </div>