XI Ka 975/19

<p>Sygn. akt <strong> <!-- -->XI Ka 975/19 </strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 28 listopada 2019 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Lublinie XI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:</p> <p>Przewodniczący Sędzia Dorota Dobrzańska</p> <p>Protokolant Julia Biegaj</p> <p>przy udziale Prokuratora Wiesława Greszty</p> <p>po rozpoznaniu dnia 28 listopada 2019 roku</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">S.</span> </strong> syna <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">N.</span> z domu <span class="anon-block">S.</span>, <span class="anon-block">urodzonego (...)</span> w <span class="anon-block">Z.</span> (<span class="anon-block">U. (...)</span>)</p> <p>oskarżonego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 86;art. 86 § 1;art. 86 § 4)">art. 86 § 1 i 4 kks</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 63;art. 63 § 2;art. 63 § 6)">art. 63 § 2 i 6 kks</a> w zb. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 54;art. 54 § 1;art. 54 § 3)">art. 54 § 1 i 3 kks</a> w zw. <br/>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 7;art. 7 § 1)">art. 7 § 1 kks</a> </p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 26 lipca 2019 roku sygn. akt. VII K 17/18</p> <p>uchyla zaskarżony wyrok i sprawę <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">S.</span> przekazuje Sądowi Rejonowemu w Chełmie do ponownego rozpoznania.</p> <p>XI Ka 975/19 UZASADNIENIE</p> <p>Wyrokiem z dnia 26 lipca 2019 r. Sąd Rejonowy w Chełmie uniewinnił oskarżonego <span class="anon-block">O.</span> <span class="anon-block">S.</span> od dokonania przestępstwa skarbowego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 (art. 86;art. 86 § 1)">art. 86§1</a> i innych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990830930" title="Ustawa z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy - Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 930 ()">kks</a>.</p> <p>Z takim orzeczeniem nie zgodził się prokurator i wniósł apelację zarzucając naruszenie przepisów postępowania – <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7;art. 167;art. 366;art. 366 § 1;art. 366 § 410)">art. 7, 167, 366§1 i 410 kpk</a> poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy wskutek niewykorzystania dowodów w postaci zeznań <span class="anon-block">I. S.</span> i <span class="anon-block">M. T.</span> i jednocześnie nieprzeprowadzenie z urzędu innych koniecznych dowodów, co mogło mieć wpływ na treść wyroku i doprowadziło do niesłusznego uniewinnienia, dowolną i sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania ocenę wyjaśnień oskarżonego, pominięcie zeznań <span class="anon-block">J. C.</span>, swobodną interpretację zeznań <span class="anon-block">T. P.</span>, co miało wpływ na poczynienie błędnych ustaleń o braku sprawstwa oskarżonego.</p> <p>Oskarżyciel publiczny wniósł o przesłuchanie wskazanych świadków na okoliczność rozumienia języka polskiego i porozumiewania się z funkcjonariuszami celnymi przez <span class="anon-block">I. S.</span> i <span class="anon-block">M. T.</span>, odtworzenie nagrania z monitoringu na okoliczność kontroli autokaru oraz zachowań kierowców i podróżnych oraz domagał się uchylenia wyroku i przekazania sprawy o ponownego rozpoznania.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje.</em> </strong> </p> <p>Apelacja oskarżyciela publicznego jest słuszna i dlatego zasługuje na uwzględnienie. Spośród przywołanych przez prokuratora naruszonych przepisów proceduralnych, zarzut obrazy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a> okazał się być podstawowym dla uchylenia wyroku. U jego źródła leżało bezpodstawne pominięcie przez Sąd I instancji zeznań kierowców autokaru.</p> <p>Jak wynika z uzasadnienia, Sąd Rejonowy nie odczytał wyjaśnień <span class="anon-block">I. S.</span> i <span class="anon-block">M. T.</span> (przesłuchanych w charakterze podejrzanych w toczącym się dochodzeniu), gdyż pominął te dowody powołując się na wytyczne Sądu Okręgowego w Lublinie w sprawie XI Ka 1000/17. Mylnie jednak zinterpretował stanowisko ówczesnego Sądu odwoławczego, co zauważa prokurator w środku odwoławczym. Otóż Sąd ten, opierając się na zapisie w protokole rozprawy z 1.02.2017 r. (k.170) ujawniającym stanowisko Przewodniczącej składu orzekającego co do braku porozumienia w języku polskim ze świadkami uznał, że od początku postępowania istniały wątpliwości co do odtwarzania przez świadków przebiegi zdarzeń (k.281). Było to podstawą do uchylenia sprawy do ponownego rozpoznania ze wskazaniem wyeliminowania zauważonego uchybienia. Absolutnie nie można było odczytać tak sformułowanych wytycznych jako nakaz pominięcia zeznań istotnych świadków. Wszak <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ()">kodeks postępowania karnego</a> zawiera przepisy pozwalające na odczytanie czy ujawnienie bez odczytania zeznań świadków, których nie można przesłuchać bezpośrednio, a którzy zostali przesłuchani w postępowaniu przygotowawczym. Tylko w przypadku stwierdzenia, że dowód został uzyskany w warunkach wyłączających swobodną relację albo jest niewiarygodny z innych powodów, nie stanowi on podstawy ustaleń faktycznych. Jednakże i wówczas jest ujawniony. Słusznie podnosi autor apelacji, że wobec niemożności przesłuchania niestawających świadków mających stałe miejsce zamieszkania za granicą, wątpliwości sygnalizowane przez poprzedni Sąd odwoławczy należało wyjaśnić w inny sposób. W każdym razie nie było żadnej podstawy do odrzucenia a priori dowodów z zeznań kierowców autokaru, stanowiących przecież bardzo istotny dowód. Podkreślić przy tym należy, że żadnego użytku Sąd Rejonowy nie uczynił z zeznań <span class="anon-block">J. C.</span> (k.315v-316), funkcjonariuszki celnej przesłuchującej <span class="anon-block">I. S.</span> i <span class="anon-block">M. T.</span> i twierdzącej, że nie miała żadnych problemów z porozumieniem się z nimi w języku polskim, dlatego też nie potrzebowała tłumacza. Jeżeli istniałyby dalej wątpliwości po stronie organu orzekającego, winien był przesłuchać innych funkcjonariuszy służby celnej, mających kontakt ze świadkami. Na marginesie Sąd Okręgowy nie może oprzeć się wrażeniu, że zaprezentowany brak znajomości języka przed Sądem Rejonowym – wobec późniejszego nieodbierania wezwań, może świadczyć o celowym pozorowaniu i niechęci do stawiennictwa. Taka jednak sytuacja procesowa nakazywała zweryfikowanie, czy zapis wyjaśnień w protokołach na k. 3-5, 15-17 odpowiada rzeczywistej relacji ówczesnych podejrzanych. W świetle zeznań <span class="anon-block">J. C.</span> wydaje się, że nie można mieć do tego zastrzeżeń. Osobną kwestią jest, że celniczka mogła łatwiej rozumieć nawet łamany język polski z racji częstego kontaktu z Ukraińcami na granicy. Analizując wartość dowodową omawianych wyjaśnień należało również sięgnąć do zeznań pozostałych świadków, wyjaśnień oskarżonego, nagrania z monitoringu i przeprowadzić logiczny wywód, czy wyjaśnienia kierowców autokaru pozostają w zgodności z całokształtem materiału dowodowego. Przemawiałoby to za wnioskiem, że zapisy ich wyjaśnień odpowiadają temu, co opisywali, a <span class="anon-block">J. C.</span> nie miała problemów ze zrozumieniem.</p> <p>Odnosząc się w tym miejscu pobocznie do zarzutu obrońcy, sygnalizowanego w pismach procesowych, nadmienić trzeba, że ujawnienie wyjaśnień uprzednio podejrzanego czy oskarżonego, zeznającego następnie jako świadek, ma swoje oparcie w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 391;art. 391 § 2)">art. 391§2 kpk</a>.</p> <p>Z tych względów wyrok uchylono i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania z uwagi na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454§ 1 kpk</a>.</p> <p>Procedując ponownie Sąd I instancji będzie miał w polu widzenia wyżej wskazane zapatrywania. Powtórzy w całości postępowanie dowodowe, rozważy, czy zebranie dodatkowych dowodów będzie konieczne. Ze względu na ustalone w dotychczasowym postępowaniu trudności z doręczeniem wezwań świadkom przebywającym za granicą, wyjaśnienia <span class="anon-block">I. S.</span> i <span class="anon-block">M. T.</span> będą mogły zostać ujawnione na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 391;art. 391 § 1;art. 391 § 2)">art. 391§1 i 2 kpk</a> z uwzględnieniem aktualnego brzmienia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 394;art. 394 § 2)">art. 394§2 kpk</a> lub w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 405;art. 405 § 2)">art. 405§2 kpk</a>. W sporządzonym uzasadnieniu Sąd przedstawi swój tok rozumowania, z zachowaniem reguł <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 7)">art. 7 kpk</a> oraz wg wymogów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 424)">art. 424 kpk</a>.</p> </div>