II FZ 720/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 57/17 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 25 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 57/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie z wniosku K. F. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 25 listopada 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z uwagi na nie uiszczenie wpisu od skargi w zakreślonym terminie. Postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 24 kwietnia 2017 r. W dniu 2 maja 2017 r. skarżąca wystąpiła do sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi oraz przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że o uchybieniu terminowi dowiedziała się z treści postanowienia z dnia 5 kwietna 2016r. o odrzuceniu skargi. Wyjaśniła, że skoro wezwanie nie zostało doręczone w taki sposób, aby miała możliwość zapoznania się z jego treścią, gdyż uznano je za doręczone w trybie tzw. doręczenia zastępczego (awizo), to nie miała wiedzy o nałożeniu na nią określonego obowiązku. Skarżąca wskazała, że nie otrzymała zarówno awiza, jak też awiza powtórnego, a zatem nie wiedziała, że w placówce pocztowej oczekuje na nią korespondencja sądowa. Podkreśliła ponadto, że w połowie marca 2017r. nieznani sprawcy uszkodzili skrzynkę na listy. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2017r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej 23 sierpnia 2017 r., zaś 30 sierpnia 2017 r. strona uiściła wpis od skargi w żądanej wysokości. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA w Łodzi powołując się na treść art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej zwana: "p.p.s.a.") uznał, że strona skarżąca nie wskazała żadnej przeszkody, z powodu której nie mogła uzupełnić braków skargi w terminie. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy strona twierdzi, że nie otrzymała korespondencji, to nie może być mowy o przywróceniu terminu. Ponadto WSA wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że niedoręczenie korespondencji stanowiło przyczynę uchybienia terminowi, to wniosek również nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniu skarżącej wyrażonym we wniosku o przywrócenie terminu ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji zawierającej zarządzenie sądu o konieczności uzupełnienia braków skargi wynikało, że doręczyciel pozostawił zawiadomienie w skrzynce oddawczej pod adresem zamieszkania strony, co pozostaje w sprzeczności z argumentacją skarżącej o jej uszkodzeniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu. Wskazano, że dokonując zapłaty kwoty 100 zł w dniu 30 sierpnia 2017 r., po przyznaniu skarżącej w dniu 4 sierpnia 2017 r. prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów ponad kwotę 100 zł, usunięto przeszkodę z powodu której w dniu 5 kwietnia 2017 r. odrzucono skargę. W ocenie strony rozstrzygając o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych WSA w Łodzi automatycznie przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze treść uzasadnienia zażalenia na wstępie należy zakreślić granice sporu w sprawie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny na skutek zażalenia skarżącej. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 września 2017 r., którym odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W zażaleniu skarżąca stwierdziła, że rozstrzygając w postanowieniu z dnia 4 sierpnia 2017 r. o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych WSA w Łodzi automatycznie przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych. Odnosząc się do tego stanowiska wskazać należy, że przyznane tym postanowieniem prawo pomocy nie obejmowało wpisu od skargi, którego dotyczyło zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z dnia 27 lutego 2017 r. Po wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu, przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia tej opłaty uzależnione jest od tego, czy wniosek w tym przedmiocie zostanie złożony w terminie otwartym do uiszczenia tego wpisu. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie tego terminu nie ma żadnego wpływu na obowiązek uiszczania opłat, do których została wezwana na mocy prawomocnych zarządzeń w tym przedmiocie (por. postanowienia NSA : z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 81/12 oraz z dnia 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FZ 181/11; publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana: "CBOSA"). Ponieważ w zakreślonym terminie skarżąca nie uiściła stosownej opłaty (jak również nie zgłosiła wniosku o przyznanie prawa pomocy), skarga podlegała odrzuceniu, o czym prawidłowo orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Wobec powyższego za nieuzasadnione należy uznać stanowisko skarżącej zawarte w zażaleniu. Mając natomiast na uwadze ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zasadność odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Przepis art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Sądu I instancji co do stwierdzenia, iż w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu było prawidłowe. Wskazać należy, że brak winy powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Także okoliczność dotycząca uszkodzenia skrzynki na listy poza twierdzeniami samej strony nie została w żaden sposób uwiarygodniona. Poza tym inicjując sprawę sądowoadministracyjną skarżąca powinna spodziewać się korespondencji ze strony sądu administracyjnego i dołożyć starań mających na celu jej odbiór, tym bardziej, że już wcześniej odebrała w dniu 31 stycznia 2017 r. wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, w którym pouczono ją także o obowiązkach związanych z doręczeniami pod podanym adresem zamieszkania lub do doręczeń. Prawidłowo w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wskazała żadnej przeszkody, z powodu której nie mogła uzupełnić braków skargi w terminie. W zażaleniu nie podważono skutecznie oceny dokonanej przez WSA. Zatem w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia jak tylko odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.