II GZ 485/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 175/11 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmniejszenia wysokości renty strukturalnej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 175/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek W. M. o przywrócenie terminu do uzupełniania braku formalnego skargi tej osoby na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], w przedmiocie zmniejszenia wysokości renty strukturalnej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, bowiem został złożony po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od ustania przyczyny uchybienia terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi. Sąd uznał, że przyczyna uchybienia temu terminowi ustała w dniu, w którym ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego (radca prawny) zapoznał się z aktami sprawy, co miało miejsce 19 lipca 2011 r. Zatem wniosek o przywrócenie terminu mógł być złożony do dnia 26 lipca 2011 r. Skoro wniosek taki został złożony dopiero w dniu 27 lipca 2011 r., to podlegał on odrzuceniu jako spóźniony na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. M. Wniósł o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzucił zażalonemu postanowieniu naruszenie art. 87 § 1 - 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu jako wniosku spóźnionego, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że wniosek ten został złożony w ustawowym terminie. Zdaniem wnoszącego zażalenie, jego pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł podjąć stosowne czynności nie w dniu 19 lipca 2011 r. lecz w dniu 22 lipca 2011 r. lub nawet 27 lipca 2011 r. W dniu 19 lipca pełnomocnik ograniczył się jedynie do zrobienia fotografii akt postępowania. Dopiero po dokładnej analizie tych fotografii akt pełnomocnik skarżącego miał możliwość zweryfikowania z jakiego powodu odrzucono skargę, tj. jakimi brakami była ona obarczona oraz czy nieuzupełnienie braków formalnych przez skarżącego miało charakter zawiniony. Efektem tej analizy było pismo z dnia 22 lipca 2011 r. (o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia WSA odrzucającego skargę) oraz spotkanie ze skarżącym w dniu 27 lipca 2011 r. i rozmowa z nim, bez której niemożliwe było przytoczenie okoliczności wskazanych w odrzuconym wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z kolei art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a. stanowi, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu uzależnione jest od zaistnienia następujących przesłanek: 1) termin został uchybiony, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia, 3) we wniosku uprawdopodobniono brak winy w uchybieniu terminu, 4) jednocześnie ze złożeniem wniosku dokonano czynności, której uprzednio nie dokonano w terminie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie był spóźniony. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 12 lipca 2011 r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. poinformował radcę prawnego R. P. o wyznaczeniu go jako pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie. Z oświadczenia pełnomocnika wynika, że informację tę doręczono mu w dniu 14 lipca 2011 r. Już 5 dni potem, w dniu 19 lipca 2011 r., pełnomocnik wysłał do Sądu pierwszej instancji aplikanta radcowskiego, który sfotografował akta. Podkreślenia wymaga, że ze zgromadzonych do tego dnia akt sprawy wynikało, że skarżący uchybił terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi (bo tę okoliczność Sąd pierwszej instancji wskazał w postanowieniu z dnia 30 maja 2011 r. jako powód odrzucenia skargi W. M.) lecz brak było jakichkolwiek informacji, że uchybienie to nie było zawinione przez skarżącego. W tej sytuacji pełnomocnik nie znalazł podstaw do składania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi i pismem z dnia 22 lipca 2011 r. zawiadomił Sąd o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismo to przesłał do wiadomości swego mocodawcy, który stawił się w kancelarii w dniu 27 lipca i wyjaśnił przyczyny uchybienia terminu, zobowiązując pełnomocnika do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Pełnomocnik wniosek ten złożył tego samego dnia, to jest 27 lipca 2011 r. Nie można zatem przyjąć, że w dniu 19 lipca 2011 r. w stosunku do pełnomocnika skarżącego ustała przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Uzupełnienie to ma sens tylko wtedy, gdy dokonuje się go łącznie z wniesieniem o przywrócenie terminu, zaś w dacie 19 lipca 2011 r. pełnomocnik na podstawie wiedzy wynikającej z akt był przekonany o braku podstaw do złożenia takiego wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy mógł podjąć czynności związane ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu i uzupełnieniem braku formalnego dopiero po spotkaniu z mocodawcą, który wyjaśnił mu istnienie okoliczności uzasadniających taki wniosek. Uznać zatem należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała dopiero wówczas, gdy pełnomocnik spotkał się ze skarżącym, co nastąpiło w dniu 27 lipca 2011 r., a zatem po 13 dniach od uzyskania informacji o wyznaczeniu na pełnomocnika (co nie jest czasem zbyt długim, biorąc pod uwagę czas potrzebny na zapoznanie się ze stanem sprawy i skontaktowanie się z mocodawcą za pomocą poczty). Dopiero podczas tego spotkania pełnomocnik uzyskał wiedzę pozwalającą na sformułowanie argumentacji o braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi. Zatem dopiero w tym dniu mógł podjąć stosowne czynności. Skoro tego samego dnia pełnomocnik ten nadał na adres Sądu pierwszej instancji przesyłkę pocztową z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, uzupełniając jednocześnie ten brak formalny, to brak było podstaw do uznania takiego wniosku za spóźniony i odrzucenia go na podstawie art. 88 p.p.s.a. Natomiast należało go rozpoznać merytorycznie i ocenić, czy podane przyczyny opóźnienia dokonania czynności uzasadniają przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.