I Ca 532/19

<p>Sygn. akt I Ca 532/19</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 18 grudnia 2019 roku</p> <p>Sąd Okręgowy w Sieradzu Wydział I Cywilny</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący Sędzia Joanna Składowska</p> <p>Sędziowie Elżbieta Zalewska-Statuch</p> <p> Katarzyna Powalska</p> <p>Protokolant sekretarz sądowy Iwona Bartel</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2019 roku w Sieradzu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">J. S.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block"> (...) Zakładowi (...)</span> na <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o zapłatę</p> <p>na skutek apelacji pozwanego</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku</p> <p>z dnia 14 sierpnia 2019 roku, sygnatura akt I C 769/17</p> <p>I.  zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że oddala powództwo o zasądzenie kwoty 4.200 złotych wraz z odsetkami;</p> <p>II.  zasądza od <span class="anon-block">J. S.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) Zakładu (...)</span> na <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> 400 (czterysta) złotych z tytułu zwrotu opłaty od apelacji, nie obciążając powoda obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym;</p> <p>III.  przyznaje adwokat <span class="anon-block">M. B.</span> zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 369 (trzysta sześćdziesiąt dziewięć ) złotych brutto, którą nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Łasku.</p> <p>Sygn. akt I Ca 532/19</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z 14 sierpnia 2019 r., wydanym pod sygn. akt I C 769/17, Sąd Rejonowy w Łasku zasądził od pozwanego <span class="anon-block"> (...) Zakładu (...)</span> na <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> na rzecz powoda <span class="anon-block">J. S.</span> kwotę 4 200 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 19 czerwca 2017 r. do dnia zapłaty (pkt 1), umarzając postępowanie w pozostałym zakresie (pkt 2) i nie obciążając powoda kosztami zastępstwa prawnego pozwanego (pkt 4). Orzekł także o kosztach zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu powodowi (pkt 3) oraz nie obciążył stron kosztami sądowymi wydatkowanymi z sum budżetowych Skarbu Państwa.</p> <p>Rozstrzygnięcie zapadło przy następujących ustaleniach i wnioskach:</p> <p>Powód <span class="anon-block">J. S.</span> od 1 lutego 2014 r. jest ubezpieczony na życie w <span class="anon-block"> (...) Zakładzie (...)</span> na <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> (nr <span class="anon-block">polisy (...)</span>) w ramach indywidualnie kontynuowanego ubezpieczenia pracowniczego typu P Plus. Zakres ubezpieczenia obejmuje ubezpieczenie podstawowe (kod IK typ P Plus) oraz ubezpieczenia dodatkowe, m.in. na wypadek leczenia szpitalnego następstw nieszczęśliwego wypadku (kod LS) oraz na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem (kod TU). W ramach podstawowego ubezpieczenia pozwany ponosi odpowiedzialność za trwały uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego spowodowany nieszczęśliwym wypadkiem, gdzie przy sumie ubezpieczenia w wysokości 7 700 złotych, świadczenie za 1% trwałego uszczerbku na zdrowiu wynosi 4% sumy ubezpieczenia. W ramach ubezpieczeń dodatkowych, pozwany ponosi odpowiedzialność za leczenie szpitalne następstw nieszczęśliwego wypadku, gdzie przy sumie ubezpieczenia w wysokości 5 000 złotych, świadczenie wynosi l % sumy ubezpieczenia za każdy dzień leczenia szpitalnego (kod LS), a także pozwany ponosi odpowiedzialność dodatkowo za trwały uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego spowodowany nieszczęśliwym wypadkiem, gdzie przy sumie ubezpieczenia w wysokości 7 700 złotych świadczenie za 1% trwałego uszczerbku na zdrowiu wynosi 1% sumy ubezpieczenia (kod TU).</p> <p>W dniu 10 kwietnia 2017 r. w <span class="anon-block">Ł.</span>, wychodząc z bloku, w którym mieszka, na zewnątrz budynku przed klatką schodową powód schylił się aby podnieść klucze, które mu wypadły z ręki. Nagle poczuł się źle i stracił przytomność. Po tym zdarzeniu, w dniach 10 - 12 kwietnia 2017 r. był hospitalizowany w szpitalu w <span class="anon-block">Ł.</span>. Rozpoznano wówczas zaburzenia przewodzenia o zmiennym stopniu zaawansowania bloku przedsionkowo - komorowego II i III stopnia. Z tego powodu w dniu 12 kwietnia 2017 r. był przewieziony do <span class="anon-block"> Kliniki (...)</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, gdzie z powodu zmienności bloku przedsionkowo - komorowego I i II stopnia implantowano mu kardiostymulator dwujamowy. Powód został wypisany z Kliniki w dniu 16 kwietnia 2017 r.</p> <p>W ocenie biegłego sądowego zakresie kardiologii, wypadnięcie kluczy z rąk i upadek przy schyleniu to objawy bloku przedsionkowo - komorowego. Wystąpienie tego bloku zaopatrzonego stałą stymulacją serca skutkowało 10 % uszczerbkiem na zdrowiu powoda.</p> <p>Jak zauważył Sąd Rejonowy, przedmiotem ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków jest sam nieszczęśliwy wypadek, który powoduje skutki określone w ogólnych warunkach ubezpieczenia, a do których może należeć śmierć albo uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia ubezpieczonego. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeks cywilny</a> nie definiuje przy tym pojęcia nieszczęśliwego wypadku, czy też wypadku ubezpieczeniowego, precyzują go zawsze ogólne warunki ubezpieczenia, czy też umowa ubezpieczenia. W świetle ogólnych warunków umów ubezpieczenia (§ 2 pkt. 3), nieszczęśliwy wypadek oznacza, niezależne od woli i stanu zdrowia, gwałtowane zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, będące wyłączną oraz bezpośrednią przyczyną zdarzenia objętego odpowiedzialnością <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> </p> <p>Zdarzenie, które nastąpiło w dniu 10 kwietnia 2017 r. nie było zamierzone przez powoda. Z pewnością powód nie mógł przewidzieć, że schylenie się po klucze może spowodować dla niego ujemne skutki w postaci wystąpienia bloku przedsionkowo - komorowego. Powód wykonał normalną w tym przypadku czynność. Z tych względów, zdaniem Sądu pierwszej instancji, przyjąć należało, że powodowi należy się świadczenie z tytułu nieszczęśliwego wypadku.</p> <p>O odsetkach Sąd orzekł w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 481;art. 481 § 2)">art. 481 § 2 k.c.</a> </p> <p>W zakresie cofniętego roszczenia Sąd umorzył postępowanie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1;art. 203 § 4)">art. 203 § 1 i 4 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 355;art. 355 § 1)">art. 355 § 1 k.p.c.</a> </p> <p>Co do kosztów niepłaconej pomocy prawnej rozstrzygnięcie nastąpiło na podstawie § 2, § 4 pkt. 3 i § 8 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej prze adwokat z urzędu.</p> <p>O kosztach procesu poniesionych przez strony Sąd orzekł na zasadzie 102 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> </p> <p>Pozwany wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego, zaskarżając orzeczenie:</p> <p>a)  w pkt 1 co do kwoty 4 200 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 czerwca 2017 r. do dnia zapłaty;</p> <p>b)  w pkt 3 i 4 co do kosztów postępowania.</p> <p>Zarzucił Sądowi pierwszej instancji:</p> <p>I.  naruszenie norm prawa materialnego: <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805)">art. 805 k.c.</a> w związku z § 2 ust. 1 pkt. 5 ogólnych warunków indywidualnie kontynuowanego ubezpieczenia pracowniczego typ P PLUS PTKP50 oraz z § 2 ust. 1 pkt. 2 ogólnych warunków dodatkowego ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem TUKP30 oraz z § 2 ust. 1 pkt. 3 ogólnych warunków dodatkowego ubezpieczenia leczenia szpitalnego następstw nieszczęśliwego wypadku LSKP31, poprzez uznanie, iż zdarzenie z dnia 10 kwietnia 2017 r. wypełnia definicję nieszczęśliwego wypadku zawartą w powyższych ogólnych warunkach ubezpieczenia;</p> <p>II.  naruszenie norm prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy:</p> <p>a)  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278)">art. 278 k.p.c.</a> - poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie przez Sąd Rejonowy oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego bez jego wszechstronnego rozważenia w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego, a w szczególności przez jego wybiórczą ocenę i przyjęcie, że powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w następstwie nieszczęśliwego wypadku mającego polegać na doznaniu stresu i schyleniu się po klucze, podczas gdy z opinii biegłego z dnia 18 lutego 2019 r. wprost wynika, że</p> <p>- zaburzenia przewodzenia pod postacią bloku przedsionkowo - komorowego nie jest wynikiem doznanego stresu,</p> <p>- dolegliwości powoda nie mogły powstać w okolicznościach wskazywanych przez powoda,</p> <p>- przyczyną utraty przytomności powoda był zmienny, przemijający blok przedsionkowo - komorowy,</p> <p>- powód cierpi na przewlekał chorobę niedokrwienną serca,</p> <p>- zdarzenie z dnia 10 kwietnia 2017 r. było związane z chorobą samoistną występującą u powoda (schorzenia kardiologiczne), nie spełnia zaś kryterium nieszczęśliwego wypadku.</p> <p>W oparciu o wskazane zarzuty, skarżący wniósł o:</p> <p>1.  zmianę wyroku i oddalenie powództwa w zaskarżonej części, tj. w pkt 1 co do kwoty 4 200 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 czerwca 2017 r. do dnia zapłaty;</p> <p>2.  zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania za pierwszą i drugą instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p> <p>Powód domagał się oddalenia apelacji na koszt skarżącego.</p> <p>Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</p> <p>Apelacja zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Choć Sąd Rejonowy poczynił zasadniczo właściwe ustalenia faktyczne, dokonał nieprawidłowej oceny okoliczności sprawy w kontekście treści zawartej przez strony umowy ubezpieczenia, dopuszczając się tym samym naruszenia prawa materialnego w postaci <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 805)">art. 805 k.c.</a> poprzez przyjęcie, że zaszedł przewidziany wypadek, obligujący pozwany zakład ubezpieczeń do wypłaty określonego świadczenia. Warto podkreślić, że ustalenie przyczyn hospitalizacji i powstałego u powoda uszczerbku na zdrowiu wymagało posiadania wiadomości specjalnych z zakresu medycyny, a zatem Sąd mógł w tym zakresie oprzeć się jedynie na stosownej opinii biegłego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 k.p.c.</a>). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera w stosownej części, oparte na takiej opinii ustalenie, że wypadnięcie kluczy z rąk i upadek przy schyleniu to objawy bloku przedsionkowo - komorowego. W dalszej części rozważań, dokonując oceny prawnej zgłoszonych roszczeń, Sąd pierwszej instancji zawarł natomiast zupełnie dowolne i sprzeczne z opinią biegłego kardiologa stwierdzenie, że schylenie się po klucze mogło spowodować dla powoda ujemne skutki w postaci wystąpienia bloku przedsionkowo - komorowego.</p> <p>Jak słusznie zaważyli, zarówno Sąd Rejonowy, jak i skarżący, zawarta przez strony umowy przewidywała wypłatę na rzecz powoda określonych świadczeń w związku z trwałym uszczerbkiem na zdrowiu i leczeniem szpitalnym będącymi następstwami nieszczęśliwego wypadku. Pojęcie nieszczęśliwego wypadku, jako wypadku ubezpieczeniowego precyzowały zaś ogólne warunki ubezpieczenia stanowiące integralny składnik umowa ubezpieczenia - § 2 ust. 1 pkt. 5 ogólnych warunków indywidualnie kontynuowanego ubezpieczenia pracowniczego typ P PLUS PTKP50, § 2 ust. 1 pkt. 2 ogólnych warunków dodatkowego ubezpieczenia na wypadek trwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem TUKP30, a także § 2 ust. 1 pkt. 3 ogólnych warunków dodatkowego ubezpieczenia leczenia szpitalnego następstw nieszczęśliwego wypadku LSKP31. Zgodnie ze wskazanymi zapisami, <strong> <!-- --> nieszczęśliwy wypadek </strong>oznaczał niezależne od woli i stanu zdrowia ubezpieczonego, gwałtowne zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, będące wyłączną oraz bezpośrednią przyczyną zdarzenia objętego odpowiedzialnością <span class="anon-block"> (...) S.A.</span> Źródło wypadku winno zatem leżeć poza organizmem ubezpieczonego. Chodzi tu np. przykład o urazy mechaniczne, termiczne, działalność sił przyrody, czy osób trzecich.</p> <p>W sprawie przedmiotowej źródło wypadku pochodziło natomiast z organizmu powoda.</p> <p>Z opinii biegłego z zakresu kardiologii, którą Sąd pierwszej instancji uznał za w pełni prawidłową, wynika jednoznacznie, że przyczyną omdlenia z krótkotrwałą utratą przytomności były zaburzenia przewodzenia, których powodem nie były stres, czy schylenie się po klucze, lecz zmienny, przemijający blok przedsionkowo - komorowy. Najczęstszą przyczyną tego typu schorzeń jest niedokrwienie mięśnia sercowego, zapalenie mięśnia sercowego, wada serca lub powikłania po implantacji sztucznej zastawki, a nigdy sytuacja stresowa. Powód był leczony z powodu przewlekłej choroby niedokrwiennej serca. W 2013 r. z powodu choroby wieńcowej, po wykonanej koronarografii, był zakwalifikowany do koronaroplastyki z implantacją stentu.</p> <p>Biorąc pod uwagę wieloletnią chorobę niedokrwienną serca nastąpiła progresja zmian w naczyniach wieńcowych, która spowodowała blok przedsionkowo - komorowy, a czego skutkiem była hospitalizacja, w trakcie której implantowano stymulator serca.</p> <p>Podsumowując, zdarzenie z 10 kwietnia 2017 r. było związane ze schorzeniami kardiologicznymi występującymi u powoda, czyli chorobą samoistną. Nie może być zatem mowy o koniecznej dla wypełnienia definicji nieszczęśliwego wypadku przyczynie zewnętrznej. Nie mają zaś w tym kontekście żadnego znaczenia podnoszone przez Sąd Rejonowy kwestie, czy powód mógł przewidzieć wystąpienie u niego bloku przedsionkowo - komorowego lub zaistniałej sytuacji zawinił.</p> <p>Wobec powyższego Sąd Okręgowy - na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 1)">art. 386 § 1 k.p.c.</a> - zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że oddalił powództwo o zasądzenie kwoty 4 200 złotych wraz z odsetkami.</p> <p>Na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> natomiast nie obciążono powoda obowiązkiem zwrotu stronie pozwanej całości poniesionych kosztów w obu instancjach, zasądzając od <span class="anon-block">J. S.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) Zakładu (...)</span> na <span class="anon-block"> (...) SA</span> w <span class="anon-block">W.</span> jedynie 400 złotych z tytułu zwrotu opłaty od apelacji. Powód znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, korzystając ze zwolnienia od kosztów sądowych i pomocy pełnomocnika z urzędu. Jego stan zdrowia jest zły. Rozstrzygnięcie kwestii przyczyny wystąpienia zdarzenia z 10 kwietnia 2017 r. wymagało skorzystania z wiadomości specjalnych posiadanych przez biegłego z zakresu kardiologii. Powód mógł zatem pozostawać w subiektywnym przekonaniu o zasadności swoich roszczeń.</p> <p>O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie § 2, 4 pkt. 3 i 8 pkt. 3 oraz 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej prze adwokat z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18).</p> </div>