III RC 724/19
Суди загальної юрисдикції2019-12-27
Номер справи
III RC 724/19
Дата рішення
2019-12-27
Тип
SENTENCE
Судді
Piotr Kawecki (PRESIDING_JUDGE)
Правова підстава
Резюме
Ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.
Текст рішення
<p>
<span class="underline">
<!-- -->Sygn. akt III RC 724/19</span>
</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 27 grudnia 2019 r.</p>
<p>Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:</p>
<p>Przewodniczący sędzia Piotr Kawecki</p>
<p>Protokolant sekretarz sądowy Anna Sosnowska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2019 r. w Toruniu</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">P. W.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">K. S.</span>
</p>
<p>o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego</p>
<p>I.
ustala, że z dniem 01.10.2019r. wygasł obowiązek alimentacyjny <span class="anon-block">P. W.</span> wobec <span class="anon-block">K. S.</span>, ostatnio ustalony w kwocie 600 zł (sześćset złotych) miesięcznie na mocy wyroku zaocznego z dnia 3 grudnia 2009r w sprawie III RC 1173/09 Sądu Rejonowego w Toruniu, utrzymanego w mocy wyrokiem z dnia 24 maja 2010r. w sprawie III RC 1173/09 Sądu Rejonowego w Toruniu,</p>
<p>II.
odstępuje od obciążania pozwanego <span class="anon-block">K. S.</span> kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez powoda <span class="anon-block">P. W.</span>.</p>
<p>Sygn. akt III RC 724/19</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>
<span class="anon-block">P. W.</span> w dniu 8 października 2019 r. wniósł pozew przeciwko <span class="anon-block">K. S.</span> domagając się ustalenia, że jego obowiązek alimentacyjny względem pozwanego, ustalony ostatnio wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 3 grudnia 2009 r. w sprawie III RC 1173/09 w kwocie po 600 zł miesięcznie, wygasł z dniem 1 października 2019 r. W uzasadnieniu powód wskazał, iż pozwany już w 2017 r. ukończył studia i uzyskał tytuł magistra filologii <span class="anon-block">(...)</span>, zaś w 2018 r. odziedziczył po zmarłej matce nieruchomość (nowy dom o powierzchni <span class="anon-block">(...)</span> metrów kwadratowych na działce o pow. <span class="anon-block">(...)</span> metrów kwadratowych) położoną w <span class="anon-block">L.</span>, nadto posiada samochód osobowy, wobec czego jest w stanie się samodzielnie utrzymać. Powód wskazał, iż <span class="anon-block">K. S.</span> sam się utrzymuje, a z racji dobrego wykształcenia ma duże możliwości zarobkowe. Zdaniem powoda zarówno wiek, wykształcenie, jak i usamodzielnienie się bytowe i finansowe pozwanego wskazują na zasadność uchylenia obowiązku alimentacyjnego ojca wobec pozwanego. <span class="anon-block">P. W.</span> wskazał również, że jego sytuacja zdrowotna i finansowa uległy pogorszeniu – z racji wieku częściej choruje, był zmuszony sprzedać mieszkanie, by spłacić kredyt zaciągnięty we <span class="anon-block">(...)</span>, ma na utrzymaniu <span class="anon-block">(...)</span> letnią córkę. Powód wniósł o zasądzenie od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. <span class="anon-block">P. W.</span> wskazał, iż strony nie podejmowały próby mediacji, ani innego pozasądowego sposobu rozwiązania sprawy, albowiem nie widzą możliwości pojednania się (k.3-5 akt).</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">K. S.</span> w odpowiedzi na pozew z dnia 6 grudnia 2019 r. uznał powództwo w całości oraz wniósł o zasądzenie na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 101)">art. 101 kpc</a> kosztów zastępstwa procesowego od powoda ewentualnie o nieobciążanie pozwanego kosztami procesu poniesionymi przez powoda, z uwagi na fakt, że powód przed wytoczeniem powództwa nie podjął działań zmierzających do polubownego zakończenia sporu, a co za tym idzie pozwany nie dał podstaw do wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie, a żądanie pozwu uznał przy pierwszej czynności procesowej. (k. 31-34 akt).</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd ustalił co następuje</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">K. S.</span> <span class="anon-block">ur. (...)</span> jest synem pozwanego.</p>
<p>
<em>
<!-- --> /dowód: odpis skrócony aktu urodzenia/</em>
</p>
<p>Wysokość alimentów na rzecz pozwanego została po raz ostatni ustalona wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 3 grudnia 2009 r. w sprawie III RC 1173/09 na kwotę po 600 zł. Wyrokiem z dnia 24 maja 2010r. w sprawie III RC 1173/09 Sąd oddalił sprzeciw pozwanego <span class="anon-block">P. W.</span> od wyroku zaocznego z dnia 3 grudnia 2009r. w sprawie III RC 1173/09 i utrzymał wyrok zaoczny z dnia 3 grudnia 2009r. w sprawie III RC 1173/09 w mocy.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/dowód: wyrok zaoczny z dn. 3.12.2009 r. k. 20 akt III RC 1173/09 SR w Toruniu</em>
</p>
<p>
<em>
<!-- -->wyrok SR w Toruniu z dnia 24 maja 2010r. w sprawie III RC 1173/09 –k. 104 tych akt/ </em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">K. S.</span> miał wówczas <span class="anon-block">(...)</span> lat i był uczniem <span class="anon-block">(...)</span> klasy liceum. Chorował na astmę oskrzelową i alergię. Jego miesięczny koszt utrzymania wynosił 1.493-1.525 zł miesięcznie. Mieszkał wspólnie z matką, która pracowała jako nauczycielka i zarabiała ok. <span class="anon-block">(...)</span>zł netto miesięcznie.</p>
<p>
<span class="anon-block">P. W.</span> pozostawał w związku nieformalnym z którego miał <span class="anon-block">(...)</span>córkę. Pracował jako pracownik produkcyjny w <span class="anon-block">T.</span>-<span class="anon-block">P.</span> z wynagrodzeniem ok. <span class="anon-block">(...)</span>zł netto miesięcznie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/dowód: akta sprawy III RC 1173/09 SR w Toruniu/</em>
</p>
<p>Powód ma obecnie <span class="anon-block">(...)</span> lat. Pracuje i zarabia ok. <span class="anon-block">(...)</span>zł netto miesięcznie. Pozostaje w związku małżeńskim. Na utrzymaniu ma <span class="anon-block">(...)</span>córkę, która nadal kontynuuje naukę.</p>
<p>Do tej pory powód regularnie przekazywał alimenty na rzecz syna. Powód od długiego już okresu czasu nie miał kontaktu z synem, pozwany nie próbował kontaktować się z ojcem. Informacje o synu <span class="anon-block">P. W.</span> uzyskiwał poprzez osoby trzecie, wyszukując informacji na jego temat w Internecie. <span class="anon-block">P. W.</span> wiedział, iż pozwany w 2017 roku ukończył studia magisterskie, wiedział iż otrzymał on staranne wykształcenie, miał informacje o śmierci matki <span class="anon-block">K. S.</span> i nabycia przez syna spadku po matce. Pomimo wiedzy o ukończeniu studiów przez syna powód nadal łożył na jego utrzymanie po 600 zł miesięcznie, by umożliwić mu lepszy start w dorosłe życie i możliwość samodzielnego utrzymywania się. Powód nie był w posiadaniu informacji na temat tego, czy pozwany jest zatrudniony, czy uzyskuje środki na własne utrzymanie; przypuszczał jedynie, że z racji wieku, wykształcenia, nabycia spadku po matce ma możliwości samodzielnego utrzymania się.</p>
<p>
<em>
<!-- -->/dowód: zeznania powoda k. 41v.-42/</em>
</p>
<p>Pozwany <span class="anon-block">K. S.</span> w 2017 r. ukończył studia magisterskie na kierunku filologia <span class="anon-block">(...)</span>, uzyskując tytuł magistra.</p>
<p>Obecnie, od 1.10.2017r. pozwany kontynuuje naukę na kierunku <span class="anon-block">(...)</span>. Są to studia stacjonarne, dwuletnie, drugiego stopnia. Przez rok akademicki <span class="anon-block">(...)</span>przebywał na wymianie studenckiej w Norwegii i z tego też powodu został mu przedłożony termin złożenia pracy magisterskiej. Planowany termin ukończenia tych studiów to <span class="anon-block">(...)</span>r.</p>
<p>
<span class="anon-block">K. S.</span> właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span>, którą odziedziczył w spadku po zmarłej matce.</p>
<p>
<em>
<!-- --> /dowód: zaświadczenie z <span class="anon-block"> (...)</span> k. 37/</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd zważył co następuje</strong>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań powoda, które uznano za wiarygodne gdyż były spójne, logiczne, a ponadto znalazły potwierdzenie w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 kodeksu postępowania cywilnego</a> – a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244)">art. 244 kpc</a> – nie zostały podważone.</p>
<p>Na mocy z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 kpc</a> uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte pozwie i innych pismach procesowych, a którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły, w odpowiednim zakresie, potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 128;art. 129;art. 133;art. 133 § 1;art. 135;art. 135 § 1;art. 135 § 2)">art. 128, art. 129, art. 133 § 1 oraz art. 135 § 1 i 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego</a> kwota alimentów należnych dziecku, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie a nie posiada majątku przynoszącego dochód, zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości każdego z jego rodziców, albowiem obowiązek alimentacyjny spoczywa w odpowiednich częściach na obojgu rodzicach, stosownie do ich aktualnych możliwości finansowych.</p>
<p>Oznacza to, że również ojciec powinien ponosić odpowiednią część wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem swojego syna w postaci: zakupu wyżywienia, ubioru, części opłat eksploatacyjnych za mieszkanie w którym przebywa, oraz innych wydatków niezbędnych do jego prawidłowego rozwoju.</p>
<p>Natomiast na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 3)">art. 135 § 3 kro</a> rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.</p>
<p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 kro</a> w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego, w tym także ustalenia, że obowiązek alimentacyjny wygasł.</p>
<p>W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14.11.1997r., sygn. akt III CKN 217/97 (Prokuratura i Prawo z 1998r., Nr 9, poz. 28) wskazano, iż:</p>
<p>Należy zaznaczyć, że obowiązek alimentacyjny rodziców wobec pełnoletniego dziecka wygasa z chwilą osiągnięcia samodzielności życiowej przez dziecko, co wiąże się z możliwością podjęcia pracy zarobkowej i osiągania własnymi siłami środków niezbędnych do swojego utrzymania.</p>
<p>Zgodnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 213;art. 213 § 2)">art. 213 § 2 kpc</a> sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.</p>
<p>Jeżeli w razie uznania powództwa przez stronę pozwaną sąd uzna, iż przedmiotowa czynność procesowa nie jest sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa, to obowiązany jest wydać wyrok zgodny z uznaniem powództwa, bez względu na to, czy uznanie znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy. Uznanie powództwa w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 213;art. 213 § 2)">art. 213 § 2 kpc</a> zakłada bowiem stwierdzenie istnienia dochodzonego roszczenia, a tym samym wystąpienie wszystkich przesłanek kreujących jego byt prawny. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły jakiekolwiek przesłanki uzasadniające kwestionowanie uznania powództwa przez pozwanego.</p>
<p>Zebrany w sprawie materiał procesowy wskazuje, że pozwany w 2017 r. ukończył studia wyższe uzyskując tytuł magistra, a obecnie kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów. Nadto jest on właścicielem nieruchomości położonej w <span class="anon-block">L.</span>. W ocenie Sądu pozwany <span class="anon-block">K. S.</span> ma więc możliwość samodzielnego utrzymania się.</p>
<p>Mając powyższe na uwadze na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 kro</a> Sąd ustalił, że obowiązek alimentacyjny powoda <span class="anon-block">P. W.</span> względem pozwanego <span class="anon-block">K. S.</span> wygasł z dniem 1 października 2019 r., orzekając jak w punkcie I sentencji.</p>
<p>W zakresie kosztów procesu powód <span class="anon-block">P. W.</span> złożył wniosek o ich zasądzenie na jego rzecz od pozwanego. Pozwany zaś złożył wniosek o zasądzenie na jego kosztów procesu od powoda wskazując, że nie dał powodu do wytoczenia powództwa i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu, a ewentualnie w razie nieuwzględnienia tego żądania wniósł o nieobciążanie go kosztami procesu.</p>
<p>W treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> uregulowano, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.</p>
<p>Zgodnie wskazuje się w doktrynie i judykaturze, że „sposób skorzystania z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a> jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór (wyr. SN z 19.5.2006 r., III CK 221/05, Legalis).” (Helena Ciepła [w:] „Kodeks postępowania cywilnego. Tom I. Komentarz.” pod redakcją Andrzeja Marciniaka i Kazimierza Piaseckiego, Wydawnictwo C.H.Beck, wydanie 6, Warszawa 2014, str. 405)</p>
<p>W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2012 r., III CZ 17/12 (LEX nr 1164739) stwierdzono, że „hipoteza przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 kpc</a>, odwołująca się do występowania "wypadków szczególnie uzasadnionych", pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nie obciążania jej kosztami procesu.”</p>
<p>W przedmiotowej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia na rzecz pozwanego kosztów procesu od powoda bowiem okoliczności sprawy wskazują na to, że pomimo braku podjęcia próby ugodowego rozwiązania sprawy, powód miał obiektywne przesłanki, żeby przypuszczać, że jego syn nie jest jeszcze zdolny do samodzielnego utrzymania się, stąd jego pozew mógł nie być w zasadny w sposób oczywisty.</p>
<p>Zdaniem Sądu próba ugodowego rozwiązania sprawy leżała nie tylko po stronie powoda, ale taką możliwość miał również pozwany, który wiedząc, że odpadły podstawy do dalszego uiszczania na jego rzecz alimentów przez ojca, nie podjął żadnej próby skontaktowania się z nim, nie poinformował go dokładnie o swej sytuacji życiowej, w tym o uzyskaniu możliwości samodzielnego utrzymywania się. Brak komunikacji pomiędzy stronami, zdaniem Sądu obciąża każdą ze stron, a nie tylko powoda. Pozwany wciąż pobierał od ojca zasądzone alimenty - zatem trudno uznać, pomimo że uznał żądanie pozwu przy pierwszej czynności procesowej, że nie dał powodu do wytoczenia sprawy. Jak wynika z zeznań powoda nie miał on pewności co do tego, czy pozwany ma możliwość samodzielnego utrzymywania się, a mając jedyne przypuszczenia co do tego, w dalszym ciągu alimentował syna, by umożliwić mu zdobycie wykształcenia i lepszy start w dorosłe życie. Brak komunikacji pomiędzy stronami, dostrzegalny konflikt rodzinny pomiędzy ojcem i synem, brak woli pozwanego do nawiązania kontaktów z ojcem – uzasadniały przekonanie powoda o niemożności pojednania z pozwanym i czyniły zrozumiałym brak podejmowania przez <span class="anon-block">P. W.</span> prób mediacji czy innego pozasądowego rozwiązania sprawy.</p>
<p>Mając jednak na uwadze, że pozwany uznał powództwo w całości, Sąd w punkcie II sentencji nie obciążył go kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez powoda, uznając, że przemawiają za tym względy słuszności.</p>
</div>