II FSK 967/09

SENTENCJA II FSK 967/09 Postanowienie Dnia 9 grudnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 8/09 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 27 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002-2004 postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE II FSK 967/09 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 27 października 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002-2004. W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia 27 października 2008 r., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia 21 lipca 2008 r., umarzającą postępowanie wszczęte wnioskiem podatnika – E. K. w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002, 2003 i 2004 r. Pełnomocnik E. K. - adwokat R. O., złożył za pośrednictwem organu odwoławczego, skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Pełnomocnik skarżącej wraz z wniesioną skargą nie uiścił wpisu stałego od tej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wydając zaskarżone postanowienie, powołał się na treść art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., zgodnie, z którym pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpatrzenia albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy aktu niekreującego zobowiązania pieniężnego, wobec czego wniesienie skargi nie rodzi obowiązku uiszczenia wpisu stosunkowego, ale zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., określanej dalej jako rozporządzenie) w niniejszej sprawie należało uiścić wpis stały w kwocie 500 zł, jako w sprawie z zakresu zobowiązań podatkowych. Wskazano, że w pierwotnym brzmieniu § 5 ust. 2 tego rozporządzenia zapisane było, iż wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie w sposób określony w ust. 1, po przekazaniu skargi sądowi, jednakże przepis ten został uznany za niezgodny z art. 221 p.p.s.a. oraz art. 2 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 45, poz. 322.). Zgodnie z tym orzeczeniem zakwestionowany przepis utracił moc obowiązującą z dniem 17 marca 2006 r. W przedmiotowej sprawie skarga wniesiona została przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) w grudniu 2008 r., a zatem w momencie gdy, nie obowiązywał już zapis § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., co oznacza, iż wraz z wniesieniem skargi pełnomocnik winien był uiścić do Sądu wpis w sposób przewidziany § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Skoro w sprawie pełnomocnik strony nie uiścił wpisu wraz ze wniesieniem skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 221 p.p.s.a, skargę odrzucił. W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 231 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne uznanie, że wniesiona przez skarżącego skarga na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku skarżącej o umorzenie odsetek od zaległości podatkowych stanowi skargę z zakresu zobowiązań podatkowych, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowało bowiem bezpodstawnym odrzuceniem skargi. Niezależnie od powyższego z ostrożności procesowej zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 231 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia oraz w związku z art. 225 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez odrzucenie skargi, mimo, że nawet gdyby uznać, że skarga podlega wpisowi w wysokości stałej, to zgodnie z brzmieniem § 2 ust. 6 rozporządzenia wyniósłby on 200 zł, a po stronie skarżącej, która uiściła wpis w wysokości 251 zł powstałaby nadpłata w wysokości 51 zł. Powstanie nadpłaty nie powinna natomiast skutkować odrzuceniem skargi, a jedynie zwrotem nadpłaconej kwoty, zgodnie z brzmieniem art. 225 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw. Wobec tego skarga ta podlega oddaleniu. Nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 231 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia. Zdaniem autora środka zaskarżenia w niniejszej sprawie powinien być pobrany wpis stosunkowy, albowiem zaskarżona decyzja organu odwoławczego dotyczyła umorzenia postępowania w przedmiocie wniosku podatnika o umorzenie odsetek od zaległości. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. Warunkiem pobrania wpisu stosunkowego jest zatem istnienie związku bezpośredniego pomiędzy decyzją będącą przedmiotem skargi a należnością pieniężną. Decyzja zaś pozostaje w bezpośrednim związku z należnością pieniężną, jeżeli wynika z niej wprost obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej. W zdaniu pierwszym art. 231 p.p.s.a. chodzi więc o akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną albo stwierdzające jej istnienie. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 26 października 2009 r., II FPS 2/09, zajął stanowisko, że od skargi na decyzję organu podatkowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej pobiera się wpis stały, o którym mowa w zdaniu drugim art. 231 p.p.s.a. Tym bardziej w przypadku zaskarżenia decyzji umarzającej postępowanie podatkowe w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, czy też odsetek, brak jest przesłanek do pobrania wpisu stosunkowego. W związku z tym zasadnie przyjęto, że w niniejszej sprawie od skargi należy pobrać wpis stały. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny, określając wysokość wpisu stałego zasadnie zastosował przepis § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia, tym samym uznając, że brak jest przesłanek do pobrania wpisu wyliczonego w oparciu o art. § 2 ust. 6 rozporządzenia. Pierwszy ze wspomnianych przepisów stanowi, że wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych 500 zł. Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm., zwanej dalej O.p.) zobowiązanie podatkowe to wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. W judykaturze przyjmuje się, że z treści wyżej cytowanego przepisu § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia wynika, że norma wyznacza wysokość wpisu stałego w sprawach z "zakresu zobowiązań podatkowych", a nie "zobowiązań podatkowych" określonych w cytowanym art. 5 O.p. Sformułowanie – "z zakresu zobowiązań podatkowych" oznacza, że ustawodawca rozszerzył obszar przypadków (spraw), do których norma ta znajdzie zastosowanie na wszelkie te spory sądowoadminstracyjne, które pozostają w związku ze zobowiązaniem podatkowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2007 r., II FZ 429/07 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2008 r., II FZ 392/08). Przedmiotem skargi, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 27 października 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w sprawie umorzenia postępowania wszczętego na wniosek podatniczki w części dotyczącej umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 – 2004 r. Niewątpliwie zatem przedmiotowa skarga należy do kategorii spraw "z zakresu zobowiązań podatkowych" i należny jest od niej wpis sądowy w kwocie 500 zł, w myśl § 3 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia, a nie jak wnosi strona na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia. Warto podkreślić, że w analizowanym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. zawarto również pewne regulacje, które nakazują pobranie wpisu stałego w innej wysokości pomimo tego, że skarga dotyczy sprawy z zakresu zobowiązań podatkowych. Ma to miejsce w odniesieniu do skarg na postanowienia (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) oraz skarg dotyczących postanowień lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu (§ 2 ust. 5 rozporządzenia). Przedmiotowe rozporządzenie zaś nie wprowadza odrębnego wpisu stałego w odniesieniu do skarg na decyzje umarzające postępowanie administracyjne. Stąd uprawniony jest wniosek, że tego typu skargi mieszczą się w dyspozycji § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia. Z wyżej wskazanych względów nie można podzielić zapatrywania autora skargi kasacyjnej, że przedmiotowa skarga podlega wpisowi stałemu z § 2 ust. 6 rozporządzenia. Przepis ten określa, że w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały wynosi 200 zł. Skoro więc, jak wyżej wskazano, Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie uznał, że należny wpis wynosi 500 zł, gdyż zastosowanie ma § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia, nie można zastosować § 2 ust. 6 rozporządzenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę jako nie zasadną.