I C 31/24

Суди загальної юрисдикції2024-01-16

Номер справи

I C 31/24

Дата рішення

2024-01-16

Тип

DECISION

Судді

Agnieszka OnichimowskaEwa Ligoń-KrawczykPiotr Królikowski (PRESIDING_JUDGE)

Текст рішення

Sygn. akt I C 31/24 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 16 stycznia 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Piotr Królikowski (spr.) Sędziowie: Sędzia Ewa Ligoń-Krawczyk Sędzia Agnieszka Onichimowska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2024 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Rzecznika Finansowego reprezentanta grupy, w skład której wchodzą: A. W., W. S., M. W., M. M., S. K., M. P., P. K., A. P., A. K., W. W., M. E., A. S. i K. U. przeciwko (...) Oddział w Polsce z siedzibą w G. o ustalenie postanawia: odrzucić pozew <table> <colgroup> <col width="237"/> <col width="237"/> <col width="237"/> </colgroup> <tr> <td> Piotr Królikowski </td> <td> Ewa Ligoń-Krawczyk </td> <td> Agnieszka Onichimowska </td> </tr> </table> Sygn. akt I C 31/24 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> postanowienia z dnia 16 stycznia 2024 r. W dniu 3 stycznia 2024 r. w postępowaniu grupowym Rzecznik Finansowy, działający jako reprezentant grupy w skład której wchodzą: A. W., W. S., M. W., M. M., S. K., M. P., P. K., A. P., A. K., W. W. i M. E. wniósł o unieważnienie zawartych na podstawie wzorca umowy, umów o kredyt konsumencki na wniosek, przeznaczonych na zakup pomp ciepła, zawartych przez (...) Oddział w Polsce z siedzibą w G. z członkami grupy, z powodu stosowania przez pozwanego nieuczciwych praktyk rynkowych wobec nich jako konsumentów. Jako pozwanego wskazał (...) (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce z siedzibą w G.. (  pozew – k. 3-46). Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Zgodnie z treścią przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 64;art. 64 § 1;art. 64 § 2)">art. 64 § 1 i 2 k.p.c.</a> zdolność sądową posiada każda osoba fizyczna i prawna, a także jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną. Natomiast <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 199;art. 199 § 1;art. 199 § 1 pkt. 3)">art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.</a> stanowi, że sąd odrzuci pozew, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 64 § 2)">§ 2</a> przywoływanego przepisu z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej powoda i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem, uniemożliwiającego jej działanie, sąd odrzuci pozew dopiero wówczas, gdy brak nie będzie uzupełniony zgodnie z przepisami kodeksu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 48)">art. 48i prawa bankowego</a>, instytucja kredytowa może prowadzić działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez oddział lub w ramach działalności transgranicznej. Wskazany przez reprezentanta grupy pozwany Oddział w Polsce jest oddziałem instytucji kredytowej w rozumieniu wyżej wskazanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 48)">art. 48i Prawa bankowego</a>, wobec czego pozwany jako oddział spółki zagranicznej może wykonywać na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 48 j)">art. 48j Prawa bankowego</a> na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czynności określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400939" title="Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz. U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939 (art. 5;art. 5 ust. 1;art. 5 ust. 2;art. 6;art. 6 ust. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 1;art. 6 ust. 1 pkt. 2;art. 6 ust. 1 pkt. 3;art. 6 ust. 1 pkt. 4;art. 6 ust. 1 pkt. 6;art. 6 ust. 1 pkt. 7;art. 6 ust. 1 pkt. 8)">art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-8 Prawa bankowego</a>, w zakresie wynikającym z zezwolenia udzielonego przez właściwe władze nadzorcze państwa macierzystego. Przepisy te nie nadają jednak Oddziałowi osobowości prawnej ani zdolności sądowej. Podkreślić wypadnie, iż w treści pozwu reprezentant grupy wielokrotnie wskazuje na samodzielne działanie w niniejszej sprawie Oddziału Banku w Polsce, tak też sformułował żądanie pozwu, które wprost odnosi się do unieważnienia umów zawartych przez powodów z (...) Oddział w Polsce z siedzibą w G.. Także w części uzasadnienia wskazującej na legitymację bierną pozwanego (k. 37) jednoznacznie Rzecznik Finansowy wskazuje na wolę pozwania Oddziału w Polsce, a nie spółki zarejestrowanej w Szwecji działającej przez swój Oddział w Polsce – nie sposób więc przyjąć iż doszło do omyłki czy oczywistej niedokładności ze strony pozwanej która mogłaby zostać usunięta w trybie sprostowania czy wskazanym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130;art. 130 § 1)">art. 130 § 1 k.p.c.</a> – zwłaszcza biorąc pod uwagę, iż pozew wniósł profesjonalny podmiot mogący samodzielnie być reprezentantem grupy w postępowaniu grupowym, w którym co do zasady obowiązuje przymus adwokacko – radcowski. W doktrynie wskazuje się, że zdolność sądowa jest kwalifikacją podmiotu do występowania w sądowym postępowaniu cywilnym w charakterze strony, interwenienta ubocznego lub uczestnika postępowania nieprocesowego oraz podmiotów postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego, albo zdolnością do zajmowania pozycji podmiotu postępowania cywilnego. Oddział zagranicznej osoby prawnej nie ma zdolności sądowej. Oddział przedsiębiorcy zagranicznego, podobnie jak oddziały innych przedsiębiorców, mimo że jest wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie (poprzez wyodrębnienie składników majątkowych, personelu pracowniczego, kierownictwa, księgowości itp.) częścią działalności gospodarczej wykonywanej przez przedsiębiorcę poza jego główną siedzibą, nie posiada odrębnej od przedsiębiorcy podmiotowości w sferze prawa cywilnego. Zdolność sądowa przysługuje jedynie zagranicznej osobie prawnej jako całości, choć ta działa przez swój oddział w Polsce (vide - postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2010 r., V CSK 96/10 oraz z dnia 9 lipca 2015 r., I CSK 669/14; wyrok Sądu Najwyższego z 28 października 2021 r., V CSKP 94/21). Ponadto w KRS ujawniono pozwanego jako oddział zagranicznej instytucji kredytowej, odrębnie oznaczono samą nazwę oddziału tej instytucji, wskazano także osobę „reprezentującą zagranicznego przedsiębiorcę w oddziale” (wpisy w dziale 1 i 2 KRS), niemniej jednak samodzielność oddziału instytucji kredytowej w aspekcie organizacyjnym i funkcjonalnym (udzielanie kredytów konsumpcyjnych) nie oznacza, przyznania przedmiotowemu oddziałowi osobowości prawnej, a tym samym także zdolności sądowej w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 64)">art. 64 k.p.c.</a> Zarówno wskazanie tzw. firmy oddziału zagranicznej instytucji kredytowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 43(6))">art. 43 6 k.c.</a>), jak i pozostałe wpisy KRS wskazują bowiem nie na samodzielność jurydyczną oddziału, ale na jego powiązania organizacyjno-prawne z taką instytucją jako całością. Oddział przedsiębiorcy zagranicznego korzysta więc z osobowości prawnej przedsiębiorcy zagranicznego przy podejmowaniu czynności prawnych związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Wobec braku zdolności prawnej oddział przedsiębiorcy, w tym także przedsiębiorcy zagranicznego, nie posiada odrębnej od tego przedsiębiorcy zdolności sądowej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1994 r., III CZP 21/94). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić trzeba, że powództwo nie może zostać wytoczone przeciwko oddziałowi spółki zagranicznej jakim jest (...) Oddział w Polsce z siedzibą w G., który nie posiada samodzielnej zdolności sądowej do występowania jako strona pozwana w niniejszym procesie. Przedmiotowy brak zdolności sądowej nie może być uzupełniony, ponieważ przesłanką warunkującą uzupełnienie braków w zakresie zdolności sądowej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 70)">art. 70 k.p.c.</a>) jest zachowanie tożsamości strony dotkniętej tym brakiem. Podsumowując, w postępowaniu sądowym wskazana w pozwie strona pozwana nie ma zdolności sądowej, a skoro ponadto nie było podstaw do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 70)">art. 70 k.p.c.</a>, to wobec braku zdolności sądowej pozwanej w niniejszej sprawie, pozew należało odrzucić z przytoczonych wyżej względów na podstawie powołanych przepisów, o czym Sąd orzekł jak w sentencji. <table> <colgroup> <col width="237"/> <col width="237"/> <col width="237"/> </colgroup> <tr> <td> Piotr Królikowski </td> <td> Ewa Ligoń-Krawczyk </td> <td> Agnieszka Onichimowska </td> </tr> </table> </div>