I OZ 1057/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 797/09 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego WSA E.P.-D. w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek A.K. o wyłączenie sędziego WSA E.P.-D. od orzekania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarżący jako podstawę dla wyłączenia powołał okoliczność, że sędzia, będąca w sprawie sprawozdawcą, wydała zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy, mimo iż obligatoryjne dokumenty, do złożenia których zobowiązany był organ - tj. odpowiedź na skargę i pełnomocnictwo - nie spełniają podstawowych kryteriów i są nieważne. Skarżący stwierdził, iż przedstawiona kopia pełnomocnictwa nie zawiera daty uwierzytelnienia, a odpowiedź na skargę jest w istocie obroną osoby przygotowującej orzeczenia do podpisu Ministra Obrony Narodowej. Zdaniem skarżącego tylko zmiana sędziego sprawozdawcy pozwoli na wydanie przez Sąd postanowienia w trybie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a.. Oddalając wniosek Sąd I instancji podkreślił, iż sędzia, której dotyczył wniosek, złożyła oświadczenie o braku okoliczności wskazanych w art. 18 lub art. 19 P.p.s.a. W ocenie Sądu przedstawione przez stronę okoliczności nie mogły być uznane za przesłanki do wyłączenia sędziego, bowiem skarżący nie wskazał na czym miałyby polegać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sąd podkreślił, iż negatywny stosunek strony do działań pełnomocnika organu pozostaje bez wpływu na stosunek sędziego do skarżącego, a Sąd zawsze bierze pod uwagę Stanowska wszystkich stron postępowania. Ponadto podniesiono, iż stanowisko, że dopiero po zmianie sędziego sprawozdawcy możliwe będzie wydanie postanowienia sygnalizującego w trybie art. 155 § 1 P.p.s.a. jest - zdaniem Sądu - próbą wpłynięcia na ten Sąd w sposób pozaprocesowy. W podsumowaniu postanowienia stwierdzono, iż skarżący nie uprawdopodobnił, aby w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki dla wyłączenia sędziego WSA E.P.-D., a brak uzasadnionych podstaw wniosku powodował konieczność jego negatywnego rozpoznania na podstawie art. 20 i art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a.. Zażalenie na to postanowienie wniósł A.K., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i wyłączenia od orzekania sędziego WSA E.P.-D. W uzasadnieniu żalący się podniósł, iż Sąd nie dopatrzył się, że jego wystąpienie dotyczyło w istocie nierównego traktowania stron postępowania już na jego wstępnym etapie, co przejawia się w stronniczości sędziego sprawozdawcy. Autor zażalenia podkreślił, że sędzia, wydając zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy, zignorował istotny element postępowania, jakim jest właściwa reprezentacja organu. Skarżący stwierdził, że pełnomocnictwo złożone do akt sprawy jest nieważne, nie wskazuje bowiem na datę jego uwierzytelnienia. Brak zaś wydania postanowienia w trybie art. 155 § 1 P.p.s.a. skarżący miał prawo zinterpretować jako nierówne traktowanie stron, zważywszy iż w zaistniałej sytuacji pełnomocnik organu może nie ponosić odpowiedzialności za treść dostarczonego dokumentu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 18 § 1 tej ustawy zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 tejże ustawy. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA E.P-D. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż o stronniczości sędziego stanowić ma "zignorowanie" elementu postępowania wstępnego, jakim jest właściwa reprezentacja strony. W aktach sprawy załączona jest, potwierdzona za zgodność z oryginałem, kopia pełnomocnictwa, jakiego udzielił Minister Obrony Narodowej radcy prawnemu pułkownikowi Janowi Mojsikowi. Potwierdzenie zgodności z oryginałem nie wymaga opatrzenia datą dzienną i brak takiej daty nie stanowi o nieważności oświadczenia radcy prawnego, który zgodność z oryginałem potwierdza swoim nazwiskiem. Tym samym nie można stwierdzić, aby takie pełnomocnictwo było nieważne, a oparcie się na nim przez Sąd w żadnym razie nie może świadczyć o braku bezstronności sędziego sprawozdawcy, który wydał zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy, o której nakazał powiadomić pełnomocnika organu. Także kwestia niewydania postanowienia sygnalizującego, o którym mowa w art. 155 § 1 P.p.s.a., niezbędnego w przedmiotowej sprawie zdaniem strony, nie może stanowić przesłanki dla wyłączenia sędziego. Postanowienie takie wydawane jest bowiem tylko wówczas, gdy stwierdzone zostaną w toku postępowania istotne naruszenia prawa lub okoliczności mające wpływ na ich powstanie. Żadne takie naruszenia prawa lub okoliczności w przedmiotowej sprawie nie istnieją, zatem nie może być mowy o konieczności skierowania do Ministra Obrony Narodowej takiego postanowienia, czego w istocie domaga się skarżący. Ponadto podkreślić należy, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sędzia, której wyłączenia domagał się A.K., oświadczenie takie złożyła, zaś skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby podważać jego wiarygodność i prawdziwość. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.