III FZ 515/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1374/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2022 r., nr 1401-IEW3.4121.24.2021.EGO w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1374/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku R. C., zwanego dalej "Skarżący", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 kwietnia 2022 r., wydanej w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a.". Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Skarżący, pismem z dnia 1 sierpnia 2022 r. wyjaśnił, że wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje dla niego trudne do odwrócenia skutki w postaci wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Egzekucja środków w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji spowoduje, że odzyskanie środków będzie się wiązało ze znacznymi trudnościami i będzie procesem długotrwałym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał, dlaczego wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby spowodować powstanie znacznej szkody lub doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Samo natomiast wskazanie, że egzekucja spowoduje trudne do odwrócenia skutki Sąd uznał za niewystarczające do pozytywnego rozpoznania wniosku i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 25 sierpnia 2022 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, wyrażający się w uznaniu, że w niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał dlaczego wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby spowodować powstanie znacznej szkody lub doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, gdy z twierdzeń, przedstawionych w skardze w sposób bezpośredni wynika, że ciężar wykonania decyzji polega w przypadku skarżącego na wszczęciu wobec niego postępowania egzekucyjnego i pobraniu od niego na podstawie zaskarżonej decyzji środków finansowych na nieokreślony okres czasu, których zwrot w przypadku uchylenia kwestionowanej decyzji, jakkolwiek możliwy, będzie procesem długotrwałym, co uzasadnia wniosek, iż brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie się dla skarżącego wiązał z trudnościami, związanymi z egzekucją od niego środków i spowoduje niepewność co do jego funduszy na długi okres czasu. Mając na względzie powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniesiono o przekazanie akt sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zmianę przez wskazany Sąd zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia odnotować należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczające złożenie samego wniosku, nawet z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, czy wręcz samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a., bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy. Sąd musi dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. W rozpoznawanej sprawie, trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Skarżący nie podołał ciążącemu obowiązkowi wykazania zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zauważyć, że na poparcie podnoszonej przez Skarżącego tezy, że egzekucja spowoduje trudne do odwrócenia skutki nie przedstawiono żadnych argumentów opartych o konkretne dowody, które wynikałyby z indywidualnej sytuacji Skarżącego. Również na dalszym etapie sprawy, w tym w przedmiotowym zażaleniu, nie uprawdopodobniono w żaden sposób okoliczności, które uzasadniałyby stosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, dostępne – CBOSA). Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13, dostępne – CBOSA). Samo powołanie się we wniosku na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W świetle powyższego należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał, że w niniejszej sprawie na wskutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.