I OW 175/20

SENTENCJA Dnia 4 grudnia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Wójtem Gminy C. a Prezydentem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Z.T. w sprawie wypłaty świadczenia wychowawczego postanawia: wskazać Wójta Gminy C. jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Pismem z 9 lipca 2020 r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy C. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Wójtem Gminy C. a Prezydentem [...]. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w dniu 22 maja 2020 r. do Ośrodka wpłynął wniosek Z. T. zam. [...], przekazany przez Urząd Miasta [...] w sprawie wypłaty świadczenia wychowawczego za okres październik-grudzień 2019 r., które zostało wypłacone przez Referat Świadczeń w W. na konto zmarłej M.T.- córki Z. T. Według wnioskodawcy sprawa powinna zostać rozpatrzona przez Urząd Miasta [...]. OPS Gminy C. nie może rozstrzygać w/w sprawy, gdyż w w/w okresie postępowanie prowadzone było na terenie [...]. W odpowiedzi na wniosek Prezydent [...] wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w C. III Wydział Rodziny i Nieletnich z [...] grudnia 2019 r., sygn. akt [...] Z.i T. T. zostali ustanowieni opiekunami prawnymi małoletniej L.T. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci świadczenie wychowawcze przysługuje opiekunowi prawnemu. Na podstawie art. 13 ustawy ust. 1 ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio na wniosek matki, ojca, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka albo dyrektora domu pomocy społecznej. Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze (ustęp 2). Zdaniem Prezydenta [...], skoro sprawa dotyczy wniosku Z. T. to właściwym do jego rozpoznania zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy jest urząd gminy właściwy ze względu na jego miejsce zamieszkania, a zatem Wójt Gminy C. Wbrew twierdzeniom Wójta Gminy C. w okresie od października do grudnia 2019 r. nie było prowadzone przez Prezydenta [...] postępowanie w sprawie. W dniu 30 sierpnia 2019 r. M. T. (zam. [...]) złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę – L. T. W dniu 1 października 2019 r. Prezydent [...] wydał informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego na dziecko na okres od 1 lipca 2019 r. do 31 maja 2021 r. Prezydent [...] 17 marca 2020 r. otrzymał informację o śmierci M.T. w dniu 17 października 2019 r., w efekcie 31 marca 2020 r. umorzył postępowanie wszczęte 30 sierpnia 2019 r. z wniosku M.T. oraz wystąpił do [...] Oddział 1 w C. o zwrot wypłaconych świadczeń po śmierci matki dziecka za okres od 17 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Pismem z 2 kwietnia 2020 r. Z. T. został poinformowany, że nie ma możliwości przekazania świadczenia wychowawczego za październik-grudzień 2019 r. na rzecz L.T., ponieważ świadczenie jest niezbywalne i niepodlegające dziedziczeniu. W związku z tym, że Z. T. w dniu 16 kwietnia 2020 r. wystąpił z wnioskiem do Urzędu [...] o świadczenie wychowawcze za okres październik-grudzień 2019 r. na rzecz L.T., to wniosek ten na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci należało przekazać zgodnie z właściwością ustaloną w oparciu o miejsce zamieszkania Z. T., tj. Gminie C. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt. 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407) organem właściwym w sprawach przyznawania świadczenia wychowawczego jest wójt, burmistrz lub prezydenta miasta, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub otrzymującej świadczenie wychowawcze, a w przypadku gdy o świadczenie wychowawcze ubiega się dyrektor domu pomocy społecznej - właściwy ze względu na miejsce położenia tego domu pomocy społecznej. Stosownie do art. 13 ust. 1 cyt. ustawy ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio na wniosek matki, ojca, opiekuna faktycznego, opiekuna prawnego dziecka albo dyrektora domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 13 ust. 2 wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze, a w przypadku gdy o świadczenie wychowawcze ubiega się dyrektor domu pomocy społecznej - właściwym ze względu na miejsce położenia tego domu pomocy społecznej. Art. 13a ust. 1 ustawy wskazuje, że przyznanie przez organ właściwy lub wojewodę świadczenia wychowawczego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania świadczenia wychowawczego, uchylenie lub zmiana prawa do świadczenia wychowawczego oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wymagają wydania decyzji. Zgodnie z art. 13a ust. 2 ustawy organ właściwy lub wojewoda przesyła wnioskodawcy informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej - o ile wnioskodawca wskazał adres poczty elektronicznej we wniosku. W przypadku gdy wnioskodawca nie wskazał adresu poczty elektronicznej, organ właściwy lub wojewoda, odbierając wniosek od wnioskodawcy, informuje go o możliwości odebrania od tego organu informacji o przyznaniu świadczenia wychowawczego. Z powyższych przepisów wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Z. T., zamieszkałego w Gminie C., w sprawie wypłaty świadczenia wychowawczego na L. T. za okres październik-grudzień 2019 r., jest zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 11 cytowanej ustawy Wójt Gminy C. jako organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze. Istotne jest, że Prezydent [..] prowadził wprawdzie postępowanie w sprawie wypłaty świadczenia wychowawczego na L. T. wszczęte wnioskiem matki – M.T., zamieszkującej wówczas wraz z córką w W., jednakże w związku z jej śmiercią w dniu 17 października 2019 r. postępowanie to zostało umorzone w dniu 31 marca 2020 r. Z tych przyczyn w sprawie przyznania świadczenia wychowawczego Z.T.właściwy jest Wójt Gminy C. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a.